Czy płód jest pacjentem? Medyczne modele relacji kobieta brzemienna – dziecko nienarodzone

Main Article Content

Kazimierz Szewczyk

Abstrakt

W artykule szkicuję czynniki sprzyjające przemianie kompleksowego ujęcia relacji kobieta ciężarna – płód, w dualny model tego odniesienia. W pierwszym modelu kobieta i płód są traktowani przez lekarzy jak jeden pacjent, natomiast w drugim także fazom prenatalnym ludzkiego życia przyznaje się moralny status samodzielnego pacjenta. Dualne podejście ma negatywne następstwa dla kobiet brzemiennych, sygnalizowane w tekście w polemice z Susan Mattingly. W drugiej części pracy analizuję podjętą przez Franka Chervenaka i Laurence McCullougha, teoretyczną próbę uzasadnienia statusu płodu jako pacjenta, przy jednoczesnym zachowaniu elementów kompleksowego modelu relacji kobieta ciężarna – płód. Analizy ukazują jej fiasko.

Article Details

Dział

Temat specjalny – Bioetyka i genetyka

Biogram autora

Kazimierz Szewczyk - Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Kazimierz Szewczyk, dr hab. profesor nadzwyczajny
Zakład Bioetyki
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Pl-90-131 Łódź
ul. Lindleya 6
kazimierz_szewczyk@onet.eu

Jak cytować

„Czy płód Jest Pacjentem? Medyczne Modele Relacji Kobieta Brzemienna – Dziecko Nienarodzone”. 2012. Diametros, nr 32 (czerwiec): 110-30. https://doi.org/10.13153/diam.32.2012.480.

Bibliografia

Brown [2008] – S.D. Brown, “Fetus as Patient”: A Critique, “American Journal of Bioethics” (7) 2008.

Cahill [1999] – H. Cahill, An Orwellian Scenario: Court Ordered Caesarean Section and Women’s Autonomy, “Nursing Ethics” (6) 1999.

Chervenak, McCullough [1996] – F.A. Chervenak, L.B. McCullough, The Fetus as a Patient: An Essential Ethical Concept for Maternal-Fetal Medicine, “Journal of Maternal Fetal Medicine” (3) 1996.

Chervenak, McCullough, Levine [2007] – F.A. Chervenak, L.B. McCullough, M.I. Levine, An Ethically Justified, Clinically Comprehensive Approach to Peri-Viability: Gynecological, Obstetric, Perinatal and Neonatal Dimensions, “Journal of Obstetrics and Gynecology” (1) 2007.

Dickens, Cook [2003] – B.M. Dickens, R.J. Cook, Ethical and Legal Approaches to “the Fetal Patient”, “International Journal of Gynecology and Obstetrics” (2) 2003; dostępne na stronie: http://www.fygo.dk/files/ukursus/foetal/2008/fetal%20rights

%20ethics%20and%20law%20I%20J%20gyn-obstet%202003.pdf.

Dworkin [1994] – R. Dworkin, Life’s Dominion. An Argument About Abortion, Euthanasia, and Individual Freedom, Vintage Books, New York 1994.

European Court of Human Rights [2011] – European Court of Human Rights, Case of R.R. v. Poland, no application 27617/04, Strasbourg 2011; dostępne na stronie: http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=885774&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&table=F69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649.

Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny [2011] – Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, Stanowisko w sprawie wyroku Europejskiego Trybunału praw człowieka w sprawie R.R. przeciwko Polsce, Warszawa, 26 maja 2011; dostępne na stronie: http://federa.org.pl/dokumenty_pdf/centrumprasowe/stanowisko_wy rok_sprawa_RR.pdf.

Gillon [2003] – R. Gillon, Ethics Needs Principles – Four Can Encompass the Rest – and the Respect for Autonomy Should Be “First Among Equals”, “Journal of Medical Ethics” (5) 2003.

Health Council of the Netherlands [2009] – Health Council of the Netherlands, Care for Unborn Child, Centre for Ethics and Health, Hague 2009; dostępne na stronie: http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/200901E.pdf.

Heyd [1992] – D. Heyd, Genethics. Moral Issues in the Creation of People, University of California Press, Berkeley 1992; dostępne na stronie: http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft309nb1nd&brand=ucpress.

Jonsen [2003] – A.R. Jonsen, The Birth of Bioethics, Oxford University Press, New York 2003.

Lyerly, Little, Faden [2008] – A.D. Lyerly, M.O. Little, R.R. Faden, A Critique of the “Fetus as Patient”, “American Journal of Bioethics” (7) 2008.

Mattingly [1992] – S. Mattingly, The Maternal-Fetal Dyad: Exploring the Two-Patient Obstetric Model, “Hastings Center Report” (1) 1992; dostępne na stronie: http://findarticles.com/p/articles/mi_go2103/is_n1_v22/ai_n28611453/.

McCullough, Chervenak [2008] – L.B. McCullough, F.A. Chervenak, A Critical Analysis of the Concept and Discourse of “Unborn Child”, “American Journal of Bioethics” (7) 2008.

Nowacka [2003] – M. Nowacka, Etyka a transplantacje, WN PWN, Warszawa 2003.

Silverman [1981] – W.A. Silverman, Mismatched Attitudes About Neonatal Death, “Hastings Center Report” (6) 1981.

Strong [2008] – C. Strong, Do Embryonic “Patients” Have Moral Interests?, “American Journal of Bioethics” (7) 2008.

Strong [2011] – C. Strong, Moral Status and the Fetus: Continuation of a Dialogue, “American Journal of Bioethics” (5) 2011.

Syweńki i et al. [2008] – E. Syweńki et al., Płód jako pacjent – rys historyczny, „Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia” (4) 2008; dostępne na stronie: http://www.ptmp.pl/png/png1z4_2008/pngz14-12.pdf.

Szewczyk [2002] – K. Szewczyk, Bioetyka kulturowa wobec sporu o aborcję, [w:] Narodziny i śmierć. Bioetyka kulturowa wobec stanów granicznych życia ludzkiego, red. M. Gałusz- ka, K. Szewczyk, WN PWN, Warszawa 2002, s. 60-109.

Szewczyk [2009] – K. Szewczyk, Bioetyka. Pacjent w systemie opieki zdrowotnej, WN PWN, Warszawa 2009.

Szewczyk [bdw. a.] – K. Szewczyk (opracowanie), Kazus Janusza Świtaja, Interdyscyplinarne Centrum Etyki, Bioetyka/etyka medyczna – spis kazusów; dostępne na stronie: http://www.incet.uj.edu.pl/dzialy.php?l=pl&p=31&i=3&m=27&n=1&z=&kk=134&k=47.

Szewczyk [bdw.b.] – K. Szewczyk, Śmierć pacjentki w połogu – komentarz, Interdyscyplinarne Centrum Etyki, Bioetyka/etyka medyczna – spis kazusów; dostępne na stronie: http://www.incet.uj.edu.pl/dzialy.php?l=pl&p=31&i=3&m=27&n=2&z=&kk=11 9&k=15.

Wasserman [2005] – D.T. Wasserman, The Nonidentity Problem. Disability, and the Role Morality of Prospective Parents, “Ethics” (1) 2005.

Z. przeciwko Polsce [2008] – Z. przeciwko Polsce, Wniosek nr 46132/08 do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, z dnia 16.09.2008; dostępne na stronie: http://www.federa.org.pl/dokumenty_pdf/Strasburg2/Strasburg2009PL.pdf.

Inne teksty tego samego autora

1 2 > >>