Struktura i geneza świata w filozofii przedkrytycznej Immanuela Kanta

Main Article Content

Filip Kobiela

Abstract

The article presents various themes taken from Kant’s pre-critical philosophy in the area of the philosophy of nature, including many original hypotheses and arguments that are infrequently used in his critical philosophy and are therefore less known. The author presents the innovative hypothesis connecting the three-dimensional character of space with the law of gravitation, found in Kant’s first dissertation Gedanken von der wahren Schätzung der lebendigen Kräfte und Beurteilung der Beweise from 1747. He discusses the work entitled Allgemeine Naturgeschichte und Theorie des Himmels, which contains Kant’s famous hypothesis about the genesis of the solar system. He also presents the so-called hand argument (found in Von dem ersten Grunde des Unterschiedes der Gegenden im Raume), together with a short discussion.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Kobiela, Filip. 2006. “Struktura I Geneza świata W Filozofii Przedkrytycznej Immanuela Kanta”. Diametros, no. 7 (March):22-36. https://doi.org/10.13153/diam.7.2006.196.
Section
Articles
Author Biography

Filip Kobiela

mgr (studia w IF UJ), II rok studiów doktoranckich w IF UJ, promotor: prof. dr hab. Józef Lipiec, temat przygotowywanej pracy doktorskiej: Problematyka czasu w filozofii Romana Ingardena.
Share |

References

Banaszkiewicz [2004] – A. Banaszkiewicz, Posłowie, w: Kant [2004], s. 91-106.
View in Google Scholar

Copleston [1996] – F. Copleston, Historia filozofii, t. VI, przeł. J. Gałecki, PAX, Warszawa 1996.
View in Google Scholar

Dehnel [1998] – P. Dehnel, Antynomie rozumu. Z dziejów filozofii niemieckiej XVIII i XIX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998.
View in Google Scholar

Gołosz [2001] – J. Gołosz, Spór o naturę czasu i przestrzeni. Wybrane zagadnienia filozofii czasu i przestrzeni Johna Earmana, Wydawnictwo UJ, Kraków 2001.
View in Google Scholar

Grünbaum [1973] – A. Grünbaum, Philosophical Problems of Space and Time, D. Reidel Publishing Company, Dordrecht, Boston 1973.
View in Google Scholar

Heller, Życiński [1988] – M. Heller, J. Życiński, Wszechświat – maszyna czy myśl?, Polskie Towarzystwo Teologiczne, Kraków 1988.
View in Google Scholar

Kant [1902] - I. Kant, Gedanken von der wahren Schätzung lebedingen Kräfte, w: Kant’s Gesammelte Schriften, hrsg. von der K. Pr. Akademie d. Wissenschaften, Berlin 1902.
View in Google Scholar

Kant [1968] – I. Kant, Selected pre-critical writings, transl. G. C. Kerferd, D. E. Walford, Manchester University Press, Barnes&Noble, New York 1968.
View in Google Scholar

Kant [1999] – I. Kant, Pisma przedkrytyczne, red. M. Żelazny, przeł. A. Banaszkiewicz, W.M. Kozłowski, D. Pakalski, K. Rak, M. Żelazny, Wydawnictwo Rolewski, Toruń 1999.
View in Google Scholar

Kant [2000] – I. Kant, Granice mechanistycznej interpretacji świata, [fragment Ogólnej teorii nieba], przeł. I. Krońska, w: Kuderowicz [2000], s. 147-150.
View in Google Scholar

Kant [2004] – I. Kant, O formie i zasadach świata, przeł. A. Banaszkiewicz, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2004.
View in Google Scholar

Kroński [1966] – T. Kroński, Kant, w: Słownik filozofów, red. I. Krońska, PWN, Warszawa 1966, s. 279-302.
View in Google Scholar

Kuderowicz [2000] – Z. Kuderowicz, Kant, Wiedza Powszechna, Warszawa 2000.
View in Google Scholar

Kuliniak [2003] – R. Kuliniak, Spór o oczywistość nauk metafizycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003.
View in Google Scholar

Leibniz [1969] – G. W. F. Leibniz, Wyznanie wiary filozofa... oraz inne pisma filozoficzne, PWN, Warszawa 1969.
View in Google Scholar

Liberkowski [1983] – R. Liberkowski, Krytyka czystego rozumu Kanta a ontologia tradycyjna w świetle współczesnej filozofii nauk przyrodniczych, w: W kręgu inspiracji kantowskich, red. R. Kozłowski, PWN, Warszawa-Poznań 1983, s. 31-46.
View in Google Scholar

Lorenz [2003] – A. Lorenz, Kant und Newton. Klassiche Natur- und Transzendental- philosophie, Arboretum, Wrocław 2003.
View in Google Scholar

Lovejoy [1999] – A. O. Lovejoy, Wielki łańcuch bytu: studium z dziejów idei, przeł. A. Przybysławski, KR, Warszawa 1999.
View in Google Scholar

Mostiepanienko [1976] – A. Mostiepanienko, Wymiar przestrzeni a siły przyrody, w: Przestrzeń, czas, ruch, przeł. M. Korzeniowska, J. Kozubowski, C. Rymarz, S. Zamecki, PWN, Warszawa 1976, s. 7-37.
View in Google Scholar

Parnow [1971] – E.I. Parnow, Na skrzyżowaniu nieskończoności, przeł. J. Kiełbasiński, B. Kuchowicz, PWN, Warszawa 1971.
View in Google Scholar

Spira [1937] – Z. Spira, Mechanistyka ewolucyjna Kanta w świetle jego przedkrytycznej metafizyki, „Kwartalnik Filozoficzny” (14) 1938, zeszyt 2, s. 143-172 (część 1), zeszyt 3, s. 213-251 (część 2).
View in Google Scholar

Stallo [1976] – J. B. Stallo, Criticism of Newton, Euler Kant and Neumann, w: The Concepts of Space and Time, red. M. Ćapek, D. Reidel Publishing Company, Dordrecht, Boston 1976, s. 305-307.
View in Google Scholar

Śnieżyński [2002] – K. Śnieżyński, Immanuela Kanta krytyka metafizyki klasycznej w okresie przedkrytycznym, Wydział Teologiczny UAM, Poznań 2002.
View in Google Scholar

Tatarkiewicz [1997] – W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. II, PWN, Warszawa 1997.
View in Google Scholar

Whitehead [1987] – A. N. Whitehead, Nauka i świat nowożytny, przeł. M. Kozłowski, M. Pieńkowski, Znak, Kraków 1987.
View in Google Scholar