Ideomotoryczna teoria działania w ujęciu Williama Jamesa

Main Article Content

Adriana Schetz

Abstrakt

Artykuł omawia stanowisko Williama Jamesa odnośnie do udziału woli w podejmowaniu decyzji o działaniu. Według Jamesa działanie wolitywne (voluntary action), wiązane przez niego z intencją zrobienia czegoś (with intention of doing something), ma miejsce wówczas, gdy działający podmiot (the subject who is doing the action) zna sensomotoryczne efekty podjętego działania (konows sensorimotor effects of her action). Szczególny nacisk położono na próbę obrony stanowiska Jamesa przed popularną krytyką podważającą rolę tej wiedzy w działaniu wolitywnym. Końcowa część artykułu zawiera propozycję znalezienia współczesnego kontekstu dla ideomotorycznej teorii działania. Ma nim być enaktywna teoria percepcji (enactive theory of perception).

Article Details

Dział

Inne artykuły

Biogram autora

Adriana Schetz - Uniwersytet Szczeciński

Adriana Schetz, dr
Instytut Filozofii
Uniwersytet Szczeciński
ul. Krakowska 71-76
71-017 Szczecin

E-mail: adriana.schetz@gmail.com

Jak cytować

„Ideomotoryczna Teoria działania W ujęciu Williama Jamesa”. 2015. Diametros, nr 43 (marzec): 137-57. https://doi.org/10.13153/diam.43.2015.721.

Bibliografia

Bauer [2005/2008] – J. Bauer, Empatia: Co potrafią lustrzane neurony, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.

Bertenthal, Longo [2008] – B.I. Bertenthal, M.R. Longo, Motor Knowledge and Action Understanding: A Developmental Perspective, [w:] Klatzky, MacWhinney, Behrmann (eds.), Embodiment, ego-space, and action: 34th Carnegie symposium on cognition, Erlbaum, Mahwah, NJ 2008, s. 323-368.

Burkhardt, Bowers, Skorupskelis [1975–1988] – F.H. Burkhardt, F. Bowers, I.K. Skorupskelis (eds.), The Works of William James, vol. 1–19, Harvard University Press, Cambridge/London 1988.

Carpenter [1852] – W.B. Carpenter, On the Influence of Suggestion in Modifying and Directing Muscular Movement, Independently of Volition, “Proceedings of the Royal Institution of Great Britain” (March) 1852, s. 147–153; URL = http: //www.sgipt.org/medppp/ psymot/ carp1852.htm [26.06.2013].

Damasio [1994/1999] – A. Damasio, Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg, przeł. M. Karpiński, Rebis, Poznań 1999.

Gallagher [2005] – S. Gallagher, How the Body Shapes the Mind, Clarnedon Press, Oxford 2005.

Gibson [1979] – J.J. Gibson, The Ecological Approach to Visual Perception, Houghton Mifflin, Boston 1979.

Goren, Sarty, Wu [1975] – C.C. Goren, M. Sarty, P.Y.K. Wu, Visual Following and Pattern Discrimination of Face-Like Stimuli by Newborn Infants, „Pediatrics” (56/4) 1975, s. 544–549.

Gray [1987] – J. Gray, The neuropsychology of anxiety, Oxford University Press, Oxford 1987.

Gutowski [2011] – P. Gutowski, Nauka, Filozofia i życie. U podstaw myśli Williama Jamesa, Wydawnictwo Naukowe KUL, Lublin 2011.

Hole, Bourne [2010] – G. Hole, V. Bourne, Face Processing: Psychological, Neuropsychological, and Applied Perspectives, Oxford University Press, Oxford 2010.

James [1890/1981] – W. James, The Principles of Psychology, Burkhardt, Bowers, Skorupskelis (eds.) [1975–1988], t. 1–3.

James [1892/2002] – W. James, Psychologia. Kurs skrócony, przeł. M. Zagrodzki, PWN, Warszawa 2002.

James [1892/1985] – W. James, Psychology (Briefer Course), University of Notre Dame Press, Notre Dame 1985.

Millner, Goodale [2006/2008] – A.D. Millner, M.A. Goodale, Mózg wzrokowy w działaniu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006/2008.

Rolls [2005] – E. Rolls, Emotion explained, Oxford University Press, Oxford 2005.

Schetz [2012] – A. Schetz, Percepcja bez wrażeń zmysłowych. Nowa psychologia J.J. Gibsona, „Roczniki Psychologiczne” (1) 2012, s. 31–53.

Schetz [2014] – A. Schetz, Minimalistyczny reprezentacjonizm ekologicznej teorii percepcji / Minimalist Representationalism of the Ecological Theory of Perception, „Roczniki Psychologiczne” / „Annals of Psychology” (17/1) 2014, s. 197–215.

Schetz [2011] – D. Schetz, Hipotonia ortostatyczna i zespół zamknięcia a fizjologia świadomości, „Analiza i Egzystencja” (16) 2011, s. 41–49.

Inne teksty tego samego autora