Etyka wojny a dopuszczalność zabijania

Article Sidebar

PDF PDF (In Polish) (angielski)
Opublikowane: 2010-09-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.25.2010.406

Main Article Content

Tomasz Żuradzki

Abstrakt

W artykule próbuję wykazać, że szeroko rozpowszechnione poglądy na temat norm, które obowiązują żołnierzy na wojnie, pozostają w sprzeczności z moralnością ogólną. Etyka wojny dopuszcza działania, które w zwyczajnych sytuacjach nie tylko są uznawane za moralnie niedopuszczalne, ale wydają się czynami godnymi najwyższego moralnego potępienia. Zwracam uwagę na dwie wybrane rozbieżności między etyką ogólną a etyką wojny, tj. na problem związany z istnieniem asymetrii pomiędzy atakującymi i atakowanymi oraz na kwestię tego, kto jest właściwym celem moralnie usprawiedliwionego aktu przemocy. Odrzucając stanowiska skrajne (realizm w stosunkach międzynarodowych i różne odmiany pacyfizmu), uznaję, że możliwe są dwa rozwiązania problemu tych rozbieżności: albo godzimy się na status quo, czyli mocną niezgodność etyki wojny z etyką ogólną, albo uznajemy, że należy znacząco przeformułować tradycyjną etykę wojny, a być może także obowiązujące normy prawa międzynarodowego regulujące dopuszczalność oraz sposób prowadzenia konfliktów zbrojnych.

Article Details

Numer

Nr 25 (2010)

Dział

Temat specjalny – Etyka dla zawodów

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Tomasz Żuradzki

Tomasz Żuradzki - absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego i London School of Economics, przygotowuje rozprawę doktorską z filozofii.

Jak cytować

„Etyka Wojny a dopuszczalność Zabijania”. 2010. Diametros, nr 25 (wrzesień): 103-17. https://doi.org/10.13153/diam.25.2010.406.

Bibliografia

Beitz [1979] – Charles R. Beitz, Political Theory and International Relations, Princeton University Press, Princeton 1979.

Cohen [1984] – Marshall Cohen, Moral Skepticism and International Relations, „Philosophy & Public Affairs” 13 (4) 1984: 299-346.

Fullinwider [2009] – Robert K. Fullinwider, Wojna i niewinność, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 69-75.

Galewicz [2010] – Włodzimierz Galewicz, W sprawie odrębności etyk zawodowych, [w:] Moralność i profesjonalizm. Spór o pozycję etyk zawodowych, W. Galewicz (red.), Universitas, Kraków 2010: 9-119.

Lazar [2010] – Seth Lazar, The Responsibility Dilemma for Killing in War: A Review Essay, “Philosophy & Public Affairs” 38 (2) 2010): 180-213.

Luban [2009] – David Luban, Wojna sprawiedliwa a prawa człowieka, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Na- ukowe PWN, Warszawa 2009: 199-216.

McMahan [1994] - Jeff McMahan, Innocence, Self-Defense and Killing in War, “The Journal of Political Philosophy” 2 (3) 1994: 193-221.

McMahan [2008] – Jeff McMahan, The Morality of War and the Law of War, [w:] Just and Unjust Warriors, D. Rodin, H. Shue (red.), Oxford University Press, Oxford 2008: 19-43.

McMahan [2009a] – Jeff McMahan, Etyka zabijania na wojnie, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 101-143.

McMahan [2009b] – Jeff McMahan, Killing in War, Oxford University Press, Oxford 2009.

McMahan [2010] – Jeff McMahan, Pacifism and Moral Theory, “Diametros” (23) 2010: 44-68.

Monk [2003] – Ray Monk, Ludwig Wittgenstein. Powinność geniusza, tłum. A. Lipszyc, Ł. Sommer, Wydawnictwo KR, Warszawa 2003.

Nagel [1997] – Thomas Nagel, Wojna i masakra, [w:] tenże, Pytania ostateczne, tłum. A. Romaniuk, Aletheia, Warszawa 1997: 71-96.

Narveson [2009] – Jan Narveson, Pacyfizm. Analiza filozoficzna, tłum. M. Szczubiałka, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Na- ukowe PWN, Warszawa 2009: 35-48.

Obama [2009] – Barack Obama, A Just and Lasting Peace (wykład noblowski wygłoszony 10 grudnia 2009 r. w Oslo), dostępne on line: http://nobelprize.org/nobel_prizes/ peace/laureates/2009/obama-lecture_en.html [31.05.2010].

Pinker [2007] – Steven Pinker, Żegnaj, przemocy!, tłum. T. Żuradzki, “Gazeta Wyborcza” z 7 lipca 2007.

Rawls [1994] – John Rawls, Teoria sprawiedliwości, tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.

Reichberg [2008] – Gregory Reichberg, Just War and Regular War: Competing Paradigms, [w:] Just and Unjust Warriors, D. Rodin, H. Shue (red.), Oxford University Press, Oxford 2008: 193-213.

Rodin [2002] – David Rodin, War and Self-Defence, Oxford University Press, Oxford 2002.

Ryan [2009] – Cheyney C. Ryan, Obrona własna, pacyfizm a możność zabijania, tłum. M. Szczubiałka, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 49-66.

Sussman [2009] – David Sussman, Co jest złego w torturach?, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 405-433.

Thomson [2009] – Judith Jarvis Thomson, Obrona własna, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 76-100.

Tukidydes [1988] – Tukidydes, Wojna peloponeska, tłum. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988.

Walzer [2010] – Michael Walzer, Wojny sprawiedliwe i niesprawiedliwe, tłum. M. Szczubiałka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Williams [1999] – Bernard Williams, Spójność etyczna, tłum. M. Szczubiałka, [w:] tenże, Ile wolności powinna mieć wola i inne eseje z filozofii moralnej, Aletheia, Warszawa 1999: 89-114.

Inne teksty tego samego autora

1 2 > >>