Arystoteles i chaos prekosmiczny (De cael. 3.2, 301a11-20)

Article Sidebar

PDF PDF (In Polish) (angielski) Full text
Opublikowane: 2013-03-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.35.2013.509
Słowa kluczowe:
kosmogonia, chaos, recepcja filozofii presokratejskiej, Arystoteles, Empedokles, Anaksagoras, Milezyjczycy

Main Article Content

Maria Marcinkowska-Rosół
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu image/svg+xml

Abstrakt

Artykuł zawiera analizę i interpretację passusu 301a11-20 z trzeciej księgi traktatu De caelo Arystotelesa. Konfrontując swą koncepcję naturalnego ruchu elementów z przypisaną atomistom i Platonowi koncepcją chaotycznego ruchu elementów, Arystoteles odwołuje się tu do tych doktryn, które nie dopuszczają prekosmicznego chaosu. Według proponowanej interpretacji Arystoteles rozpatruje w 301a11-20 trzy modele kosmogoniczne, w których ciała elementarne w fazie prekosmicznej są odpowiednio: 1) nieruchome, 2) połączone, 3) rozdzielone. Choć sam Arystoteles, jako zwolennik wieczności świata, w ogóle nie przyjmuje fazy prekosmicznej, w tym dialektycznie zabarwionym ustępie pozytywnie ocenia on dwa pierwsze modele, trzeci zaś odrzuca na gruncie własnej kosmologii i definicji zmiany. Analiza argumentacji Arystotelesa prowadzi do wniosku, że wbrew hipotezie części badaczy nie przypisuje on tu koncepcji prekosmicznego spoczynku arche milezyjskim monistom, ani też tezy o spoczynku rozdzielonych przez Spór elementów Empedoklesowi.

Article Details

Numer

Nr 35 (2013)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Maria Marcinkowska-Rosół - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Maria Marcinkowska-Rosół, dr
Instytut Filologii Klasycznej UAM
ul. Fredry 10
61-701 Poznań
e-mail: mm3180@abs.umk.pl

Jak cytować

„Arystoteles I Chaos Prekosmiczny (De Cael. 3.2, 301a11-20)”. 2013. Diametros, nr 35 (marzec): 65-83. https://doi.org/10.13153/diam.35.2013.509.

Bibliografia

Bignone [1963] – E. Bignone, Empedocle. Studio critico, traduzione e commento delle testimonianze e dei frammenti, L’Erma di Bretschneider, Roma 1963.

Breier [1840] – F. Breier, Die Philosophie des Anaxagoras nach Aristoteles, Verlag von G.Bethge, Berlin 1840.

Cherniss [1935] – H. Cherniss, Aristotle’s Criticism of Presocratic Philosophy, Johns Hopkins University Press, Baltimore 1935.

DK – Die Fragmente der Vorsokratiker, Griechisch und Deutsch von Hermann Diels, hrsg. von Walther Kranz, Bd. 1-3, Weidmannsche Verlagsbuchhandlung, Berlin 1961.

Elders [1966] – L. Elders, Aristotle’s Cosmology. A Commentary on the De Caelo, Van Gorcum and Comp., Assen 1966.

Gemelli Marciano [2007] – Die Vorsokratiker. Band II: Parmenides, Zenon, Empedokles. Griechisch-lateinisch-deutsch, Ausw. der Fragm. und Zeugnisse, Übers. und Erl. von M. L. Gemelli Marciano, Artemis & Winkler, Düsseldorf 2007.

Gigon [1950] – Aristoteles: Vom Himmel. Eingel. u. neu überarb. von Olof Gigon, Artemis-Verlag, Zürich 1950.

Guthrie [1939] – Aristotle, On the Heavens, with an English Translation by W.K.C. Guthrie, William Heinemann LTD, Harvard University Press, London – Cambridge 1939.

Guthrie [1965] – W.K.C. Guthrie, A History of Greek Philosophy, Vol. II, University Press, Camridge 1965.

Hölscher [1965] – U. Hölscher, Weltzeiten und Lebenszyklus: Eine Nachprüfung der Empedokles-Doxographie, „Hermes” (93) 1965, s. 7-33.

Jori [2009] – Aristoteles, Über den Himmel, übersetzt und erläutert von A. Jori, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2009.

KRS [1999] – G.S. Kirk, J.E. Raven, M. Schofield, Filozofia przedsokratejska. Studium krytyczne z wybranymi tekstami, przekład J. Lang, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Poznań.

Lang [1998] – H. Lang, The Order of Nature in Aristotle’s Physics, University Press, Cambridge 1998.

Longo [1961] – Aristotele, De caelo, Introd., testo critico, trad. e note di Oddone Longo, Sansoni, Firenze 1961.

Moraux [1965] – Aristote, Du ciel, Texte établi et traduit par P. Moraux, Les Belles Lettres, Paris 1965.

Moraux [2001] – Moraux P., Der Aristotelismus bei den Griechen. Von Andronikos bis Alexander von Aphrodisias. Dritter Band: Alexandert von Aphrodisias, hrsg. Von J. Wiesner, Walter de Gruyter, Berlin – New York 2001.

O’Brien [1969] – O’Brien D., Empedocles’Cosmic Cycle. A Reconstruction from the fragments and Secondary Sources, University Press, Cambridge 1969.

Prantl [1857] – Aristoteles, Vier Bücher über das Himmelsgebäude und zwei Bücher über Entstehen und Vergehen, Griechisch und Deutsch mit sacherklärenden Anmerkungen hrsg. v. C. Prantl, Verlag von Wilhelm Engelmann, Leipzig 1857.

Saint-Hilaire [1866] – Traité du ciel d'Aristote, traduit en français pour la première fois et accompagné de notes perpétuelles par J. B. Saint-Hilaire, Librairie Philosophique de Ladrange, Paris 1866.

Siwek [2003] – Arystoteles, O niebie, przełożył, wstępem i komentarzem opatrzył P. Siwek, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 2, PWN, Warszawa 2003.

Solmsen [1958] – F. Solmsen, Aristotle and Presocratic Cosmogony, „Harvard Studies in Classical Philology” (63) 1958, s. 265-282.

Wöhrle [2012] – Die Milesier: Anaximander und Anaximenes, hrsg. von G. Wöhrle, mit Beiträgen von O. Overwien, Walter de Gruyter, Berlin – Boston 2012.

Wright [1981] – M.R. Wright, Empedocles: The Extant Fragments, edited with an introduction, commentary, and concordance, Yale University Press, New Haven – London 1981.

Inne teksty tego samego autora