Dylematy moralne. Przyczynek do debaty z Plutarchem w tle
Main Article Content
Abstrakt
W artykule prezentuję zasadnicze kontrowersje związane z tezą o istnieniu dylematów moralnych. Dominujące ujęcie kwestii dylematów moralnych w ramach tradycyjnej etyki zasad zmierza do wykluczenia możliwości istnienia tego rodzaju konfliktów, poprzez (a) interpretowanie ich jako konfliktów innego rodzaju, (b) wskazywanie na zawsze obecną możliwość zhierarchizowania powinności, (c) wypracowanie innej interpretacji emocjonalnych fenomenów.
Jednym z głównych współczesnych oponentów etyki zasad jest tzw. etyka cnót. Staram się wykazać, iż w ramach etyki cnót dylematy moralne muszą być interpretowane jako konflikt pragnień występujący w sytuacjach, w których nawet najlepiej ukształtowany aretycznie podmiot nie jest w stanie określić, czy jego pragnienia rzeczywiście wywodzą się z cnót. Istotą dylematu moralnego w takim ujęciu wydaje się zatem kwestia poznania swej natury i niemożliwa w pewnych sytuacjach do wyeliminowania obawa o kształt własnego charakteru moralnego.
Article Details
Numer
Dział
Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.
Jak cytować
Bibliografia
Brandt [1954] – R. Brandt, The Definition of An „Ideal Observer” Theory in Ethics, „Philosophy and Phenomenological Research” (15) 1954/55.
Geach [1977] – P. Geach, The Virtues, Cambridge University Press, Cambridge 1977.
Gowans [1987] – Moral Dilemmas, red. Ch. Gowans, Oxford University Press, Oxford 1987.
Hursthouse [2004] – R. Hursthouse, Normatywna etyka cnót, w: Etyka i charakter, red. J.
Jaśtal, Aureus, Kraków 2004.
Hursthouse [1999] – R. Hursthouse, On Virtue Ethics, Oxford University Press, Oxford 1999.
Jaśtal [2004a] – J. Jaśtal, Etyka cnót, etyka charakteru, w: Etyka i charakter, red. J. Jaśtal, Aureus, Kraków 2004.
Jaśtal [2004b] – J. Jaśtal, Żal, litość i wstyd. Etyka nikomachejska 1110 b 18-24, „Kwartalnik Filozoficzny”(4) 2004.
Louden [2004] – R. Louden, Etyka cnót a stanowisko antyteoretyczne w etyce, w: Etyka i charakter, red. J. Jaśtal, Aureus, Kraków 2004.
MacIntyre [1996] – A. MacIntyre, Dziedzictwo cnoty. Studium z teorii moralności, tłum. A. Chmielewski, PWN, Warszawa 1996.
MacIntyre [1990] – A. MacIntyre, Moral Dilemmas, „Philosophy and Phenomenological Research” (50) 1990.
Mason [1996] – Moral Dilemmas and Moral Theory, red. H. E. Mason, Oxford University Press, Oxford 1996.
McConnell [1996] – T. C. McConnell, Moral Residue and Dilemmas, w: Moral Dilemmas and Moral Theory, red. H. E. Mason, Oxford University Press, Oxford 1996.
Nagel [1997] – T. Nagel, Rozbicie dziedziny wartości, w: idem, Pytania ostateczne, Aletheia, Warszawa 1997.
Plutarch [1955] – Plutarch, Tymoleon, w: idem, Żywoty sławnych mężów, tłum. M. Brożek, Zakład im. Ossolińskich, Wrocław 1955.
Sartre [1957] – J.-P. Sartre, Egzystencjalizm jest humanizmem, tłum. J. Krajewski, A. Rudzińska, Warszawa 1957.
Sinnott-Armstrong [1988] – W. Sinnott-Armstrong, Moral Dilemmas, Basil Blackwell, Oxford 1988.
Williams [1999] – B. Williams, Spójność etyczna, w: idem, Ile wolności powinna mieć wola?, tłum. T. Baszniak, T. Duliński, M. Szczubiałka, Aletheia, Warszawa 1999.
Williams [1985] – B. Williams, Consistency and Realism, w: B. Williams, Problems with the Self, Cambridge University Press, Cambridge 1985.