Hegel Derridy – radykalna krytyka radykalizmu

Article Sidebar

PDF PDF (In Polish) (angielski) Full text
Opublikowane: 2011-06-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.28.2011.434

Main Article Content

Bogna Choińska

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie heglowskiej nauki o znaku oraz jej krytycznego odczytania zaproponowanego przez Derridę. W projekcie Derridy, w którym próbuje on zakreślić granice filozofii w nowy sposób ważne, miejsce zajmuje krytyka heglizmu rozumianego jako „zakończenie metafizyki”. Derrida atakuje Hegla z następujących powodów: dla Hegla znak jest domeną ducha subiektywnego, gdzie zmysłowość i rozumność stapiają się w jedno, co Derrida wiąże z tezą o pierwotności prawdy względem znaku. Aby tak potraktować znak, Hegel umieścił mowę ponad pismem i tym samym wpisał się w „fonocentryzm”. Krytyka Derridy jest radykalna w innym sensie niż filozofia Hegla: Derrida wychodzi od problemu podstaw filozofii i nauki, natomiast radykalizm Hegla polega na całościowym projekcie filozofii, która objęłaby i również wyjaśniała pozostałe dziedziny (w tym naukę).

Article Details

Numer

Nr 28 (2011)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Bogna Choińska

Bogna Choińska jest doktorem, adiunktem w Katedrze Filozofii Zakładu Historii Filozofii i Filozofii Współczesnej na Akademii Pomorskiej w Słupsku. Od 2007 jest sekretarzem Słupskich Studiów Filozoficznych, które od 2007 roku znajdują się wśród czasopism punktowanych (miejsce na liście 117, 4 p). Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Estetycznego i Polskiego Towarzystwa Filozoficznego.
Zainteresowania naukowe: filozofia języka, estetyka, epistemologia, psychoanaliza, hermeneutyka, poststrukturalizm

Jak cytować

„Hegel Derridy – Radykalna Krytyka Radykalizmu”. 2011. Diametros, nr 28 (czerwiec): 8-19. https://doi.org/10.13153/diam.28.2011.434.

Bibliografia

Choińska [2009] – B. Choińska, Dekonstrukcja i hermeneutyka, [w:] Hermeneutyczna tradycja filozofii, H.T. Mikołajczyk, M. Rembierz (red.), Słupsk 2009.

Culler [1987] – J. Culler, Dekonstrukcja i jej konsekwencje dla badań literackich, tłum. M.B. Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” (4) 1987.

Derrida [1996] – J. Derrida, Resistances de la psychanalyse, Paryż 1996.

Derrida [1997] – J. Derrida, Pozycje. Rozmowy z Henri Ronsem, Julią Kristevą, Jean-Louis Houdebinem i Guy Scarpetą, tłum. A. Dziadek, Bytom 1997.

Derrida [1998] – J. Derrida, Pismo avant la lettre, tłum. B. Banasiak, “Colloquia Communia” (1-3) 1988.

Derrida [2002] – J. Derrida, Marginesy filozofii, tłum. A Dziadek i in., Warszawa 2002.

Dybel [2004] – P. Dybel, Dekonstrukcja a hermeneutyka, [w:] idem, Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce Hansa Georga Gadamera, Kraków 2004.

Foucault [1977] – M. Foucault, Archeologia wiedzy, tłum. A. Siemek, Warszawa 1977.

Gadamer [1979] – H.G. Gadamer, Cóż to jest prawda?, [w:] idem, Rozum, słowo, dzieje, tłum. K. Michalski, Warszawa 1979.

Hegel [1963] – G.W.F. Hegel, Fenomenologia ducha, t. 1, tłum. A. Landman, Warszawa 1963.

Hegel [1967] – G.W.F. Hegel, Logika, t. I, tłum. A Landman, Warszawa 1967.

Hegel [1990] – G.W.F. Hegel, Encyklopedia nauk filozoficznych, tłum. Ś.F. Nowicki, Warszawa 1990.

Lepieszkiewicz, Zienkiewicz [1990] – J. Lepieszkiewicz, D. Zienkiewicz, Cztery stopnie koherencjonizmu, „Studia Filozoficzne” (1) 1990.

Lorenc [1994] – W. Lorenc, Hegel i Derrida. Filozofia w wersji radykalnej, Warszawa 1994.

Miś [1994] – A. Miś, O genezie współczesnego antyhumanizmu, [w:] Derridiana, B. Banasiak (red.), Kraków 1994.

Norris [2001] – Ch. Norris, Dekonstrukcja przeciw postmodernizmowi. Teoria krytyczna i prawo rozumu, tłum. A. Przybysławski, Kraków 2001.

Peirce (1997) – Ch.S. Peirce, Klasyfikacje znaków, [w:] idem, Wybór pism semiotycznych, tłum.

R. Mirek, Warszawa 1997.

Schnädelbach [2006] – H. Schnädelbach, Hegel. Wprowadzenie, tłum. A.J. Noras, Warszawa 2006.

Schnädelbach [2001] – H. Schnädelbach, Rozum i historia. Odczyty i rozprawy, tłum. K. Krzemieniowa, Warszawa 2001.

Skarga [1978] – B. Skarga, Wstęp, [w:] U progu współczesności. Z dziejów doktryn antypozytywistycznych, B. Skarga (red.), Wrocław 1978.

Sokal, Bricmont [1998] – A. Sokal, J. Bricmont, Modne bzdury. O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów, tłum. P. Amsterdamski, Warszawa 1998.

Sordyl [strona internetowa] – K. Sordyl, Prawda jest całością – koncepcja prawdy w „Fenomenologii Ducha” Hegla, dostępne na: http://wiedzaiedukacja.eu/archives/20265.

Synowiecki [1975] – A. Synowiecki, Logika Hegla a metafizyczna i dialektyczna koncepcja bytu, [w:] Hegel a współczesność, T. Jaroszewski, R. Palacz, T. Płużański (red.), Warszawa 1975.

Zawadzki [2001] – A. Zawadzki, Nowoczesna eseistyka filozoficzna w piśmiennictwie polskim pierwszej połowy XX wieku, Kraków 2001.

Inne teksty tego samego autora