Czy empatia jest symulacją mentalną? Dyskusja z podejściem reprezentacyjnym ugruntowanym w koncepcji neuronów lustrzanych

Article Sidebar

PDF PDF (In Polish) (angielski) Full text
Opublikowane: 2011-03-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.27.2011.429

Main Article Content

Paweł Gładziejewski
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu image/svg+xml

Abstrakt

Artykuł wykorzystuje osiągnięcia teoretyczne analitycznej filozofii umysłu (symulacyjna teoria poznawania innych umysłów) oraz wyniki empiryczne z zakresu psychologii oraz neuronauki poznawczej (odkrycie neuronów i systemów lustrzanych) w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie o naturę empatii oraz subpersonalnych mechanizmów stojących u jej podłoża. Wyróżnione zostają przy tym dwa rodzaje empatii, które w literaturze przedmiotu często nie są od siebie wystarczająco wyraźnie odróżniane: są to odpowiednio empatia rozumiana jako pewien rodzaj percepcji społecznej oraz empatia jako współodczuwanie. Przeprowadzony wywód zmierza do uzasadnienia tezy, że żaden z tych rodzajów empatii nie może zostać utożsamiony z procesem symulacji mentalnej, o ile tę rozumie się jako proces o charakterze subpersonalnym. Mimo to symulacja mentalna może względem obydwu wyróżnionych rodzajów empatii pełnić pewną, lecz ograniczoną rolę eksplanacyjną.

Article Details

Numer

Nr 27 (2011)

Dział

Inne artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Paweł Gładziejewski - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Paweł Gładziejewski
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Instytut Filozofii
Zakład Teorii Poznania i Metodologii Nauk

Jak cytować

„Czy Empatia Jest Symulacją mentalną? Dyskusja Z podejściem Reprezentacyjnym Ugruntowanym W Koncepcji neuronów Lustrzanych”. 2011. Diametros, nr 27 (marzec): 108-29. https://doi.org/10.13153/diam.27.2011.429.

Bibliografia

Adolphs et al. [1994] – R. Adolphs, D. Tranel, H. Damasio, A. Damasio, Impaired recognition of emotion in facial expressions following bilateral damage to the amygdale, “Nature” (372) 1994: 669-672.

Adolphs et al. [2003] – R. Adolphs, D. Tranel, A. Damasio, Dissociable neural systems for recognizing emotions, “Brain and Cognition” (52) 2003: 61-69.

Banissy, Ward [2007] – M.J. Banissy, J. Ward, Mirror-touch synesthesia is linked with empathy, “Nature Neuroscience” (10) 2007: 815-816.

Bechtel [1994] – W. Bechtel, Levels of description and explanation in cognitive science, “Minds and Machines” (4) 1994: 1-25.

Bechtel [2005] – W. Bechtel, The challenge of characterizing operations in the mechanisms underlying behavior, “Journal of Experimental Analysis of Behavior” (84) 2005: 313-325.

Blakemore et al. [2005] – S.J. Blakemore, D. Bristow, G. Bird, C. Frith, J. Ward, Somatosensory activations during the observation of touch and a case of vision-touch synaesthesia, “Brain” (128) 2005: 1571-1583.

Block [2007] – N. Block, Consciousness, accessibility and the mesh between psychology and neuroscience, “Behavioral and Brain Sciences” (30) 2007: 481-499.

Brass et al. [2005] – M. Brass, J. Derrfuss, D.Y. von Cramon, The inhibition of imitative and overlearned responses: a functional double dissociation. “Neuropsychologia” 43 (1) 2005: 89-98

Brass et al. [2007] – M. Brass, R.M. Schmitt, S. Spengler, G. Gergely, Investigating action understanding: inferential process versus action simulation, “Current Biology” (17) 2007: 2117-2121.

Calder [2000] – A.J. Calder, J. Keane, F. Manes, A. Nagui, A.W. Young, Impaired recognition and experience of disgust following brain injury, “Nature Neuroscience” (3) 2000: 1077-1078.

Chalmers [2000] – D. Chalmers, What is a neural correlate of consciousness?, [w:] Neural Correlates of Consciousness: Empirical and Conceptual Questions, red. T. Metzinger, MIT Press, Cambridge (MA) 2000: 17-39.

Csibra [2007] - G. Csibra, Action mirroring and action interpretation: An alternative account, [w:] Sensorimotor Foundations of Higher Cognition. Attention and Performance XXII, red. P. Haggard, Y. Rosetti, M. Kawato, Oxford University Press, Oxford 2007: 435-459.

Davies, Stone [1995a] – Folk Psychology, red. M. Davies, T. Stone, Blackwell, Cambridge (MA) 1995.

Davies, Stone [1995b] – Mental Simulation, red. M. Davies, T. Stone, Blackwell, Cambridge (MA) 1995.

Decety, Jackson [2004] – J. Decety, P.L Jackson, The functional architecture of human empathy, “Behavioral and Cognitive Neuroscience Reviews” (3) 2004: 71-100.

Decety, Sommerville [2003] – J. Decety, J.A. Sommerville, Shared representations between self and other: a social cognitive neuroscience view, “Trends in Cognitive Sciences” (7) 2003: 527-533.

Gallese [2007] – V. Gallese, Before and below “theory of mind”: embodied simulation and the neural correlates of social cognition, “Philosophical Transactions of Royal Society of London B Biological Sciences” (362) 2007: 659-669.

Gallese [2008] – V. Gallese, Empathy, embodied simulation and the brain, “Journal of the American Psychoanalytic Association” (56) 2008: 769-781.

Gallese et al. [1996] – V. Gallese, L. Fadiga, L. Fogassi, G. Rizzolatti, Action recognition in the premotor cortex, Brain (119) 1996: 593-609.

Gellese et al. [2004] – V. Gallese, C. Keysers, G. Rizzolatti, A unifying view on the basis of social cognition, Trends in Cognitive Sciences (8) 2004: 396-403.

Georgieff, Jeannerod [1998] – N. Georgieff, M. Jeannerod, Beyond consciousness of external reality: A “Who” system for consciousness of action and self-consciousness, “Conscious- ness and Cognition” (7) 1998: 465-477.

Goldman [2006] – A. Goldman, Simulating Minds. Philosophy, Psychology and Neuroscience of Mindreading, Oxford University Press, Oxford 2006.

Goldman [2009] – A. Goldman, Mirroring, mindreading and simulation, [w:] Mirror Neuron Systems. The Role of Mirroring Processes in Social Cognition, red. J. Pineda, Humana Press 2009: 311-330.

Grezes, de Gelder [2008] – J. Grezes, B. de Gelder, Social Perception: Understanding Other People’s Intentions and Emotions through their Actions, [w:] Social Cognition: Development, Neuroscience and Autism, red. T. Striano, V. Reid, Blackwell, Oxford 2008.

Hershbach [2008] – M. Hershbach, Folk psychological and phenomenological accounts of social perception, “Philosophical Explorations” (11) 2008: 223-235.

Hyslop [2005] – A. Hyslop, Other minds, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, red. E. Zalta. Dostępne na: http://plato.stanford.edu/entries/other-minds.

Iacoboni et al. [2005] – M. Iacoboni, I. Molnar-Szakacs, V. Gallese, G. Buccino, J.C. Mazziotta, G. Rizzolatti, Grasping the intentions of others with one’s own mirror neuron system, “PLoS Biology” (3) 2005: 529-535.

Jeannerod [2006] – M. Jeannerod (2006), Motor cognition: What Actions Tell the Self, Oxford University Press, Oxford 2006.

Keysers et al. [2004] – C. Keysers, B. Wicker, V. Gazzola, J.-L. Anton, L. Fogassi, V. Gallese, A touching sight: SII/PV activation during the observation of touch, “Neu- ron” (42) 2004: 335-346.

Krolak-Salmon et al. [2003] – P. Krolak-Salmon, M.-A. Henaff, J. Isnard, C. Tallon-Badury, M. Guenot, A. Vighetto, O. Bertrand, F. Maugiere, An attention modulated response to disgust in human ventral anterior insula, “Annals of Neurology” (53) 2003: 446-453.

Lawrence et al. [2002] – A.D. Lawrence, A.J. Calder, S.W. McGowan, P.M. Grasby, Selective disruption of the recognition of facial expressions of anger, “Neuroreport” (13) 2002: 881-884.

Pacherie, Dokic [2006] – E. Pacherie, J. Dokic, From mirror neurons to joint actions, “Cognitive Systems Research” (7) 2006: 101-112.

Ravenscroft [1998] – I. Ravenscroft, What is it like to be someone else? Simulation and empathy, “Ratio” (11) 1998: 170-185.

Rizzolatti, Craighero [2004] – G. Rizzolatti, L. Craighero, The mirror-neuron system, “Annual Review of Neuroscience” (27) 2004: 169-192.

Rizzolatti et al. [1995] – G. Rizzolatti, L. Fadiga, V. Gallese, L. Fogassi, Premotor cortex and the recognition of motor actions, “Cognitive Brain Research” (3) 1995: 131-141.

Rizzolatti et al. [2001] – G. Rizzolatti, L. Fogassi, V. Gallese, Neurophysiological mechanisms underlying the understanding and imitation of action, “Nature Review Neuroscience” (2) 2001: 661–670.

Scheler [1980] – M. Scheler, Istota i formy sympatii, tłum. A. Węgrzecki, PWN, Warszawa 1980.

Sellars [1991] – W. Sellars, Empiryzm a filozofia umysłu, tłum. J. Gryz, [w:] Empiryzm współczesny, red. B. Stanosz, UW, Warszawa 1991.

Singer, Frith [2005] – T. Singer, C. Frith, The painful side of empathy, “Nature Neuroscience“ (8) 2005: 845-846.

Steuber [2006] – K. Steuber, Rediscovering Empathy. Agency, Folk Psychology and the Human Sciences, MIT Press, Cambridge (MA) 2006.

de Vignemont [2006] – F. de Vignemont, When do we empathize?, [w:] Empathy and Fairness, red. C. Frith, John Wiley & Sons, Chichester 2006.

de Vignemont [w druku] – F. de Vignemont, Knowing other people’s mental states as if they were one’s own, [w:] Handbook of Phenomenology and Cognitive Science, red. S. Galla- gher, D. Schmicking, Springer – w druku.

de Vignemont, Fourneret [2004] – F. de Vignemont, P. Fourneret, The sense of agency: A philosophical and empirical review of the ‘‘Who’’ system, “Consciousness and Cogni- tion” (13) 2004: 1-19.

de Vignemont, Singer [2008] – F. de Vignemnot, T. Singer, Empatyczny mózg: jak, kiedy i dlaczego?, „Wiadomości Psychiatryczne” (11) 2008: 58-71.

Wicker et al. [2003] – B. Wicker, C. Keysers, J. Plailly, J.-P. Royet, V. Gallese, G. Rizzolatti, Both of us disgusted in my insula: The common neural basis of seeing and feeling disgust, “Neuron” (40) 2003: 655-664.

Zahavi [2005] – D. Zahavi, Subjectivity and selfhood. Investigating the First-Person Perspective, MIT Press, Cambridge (MA) 2005.

Zahavi [2008] – D. Zahavi, Simulation, projection and empathy, “Consciousness and Cogni- tion” (17) 2008: 514-522.

Inne teksty tego samego autora