Heraklit nie oznajmia, ani nie ukrywa, ale wskazuje

Article Sidebar

PDF
Opublikowane: 2005-12-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.6.2005.162

Main Article Content

Leopold Hess

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest porównanie dzieła Heraklita z Efezu z wypowiedziami wyroczni delfickiej. Autor analizuje charakter tych wypowiedzi wskazując na ich „dwuwarstwowość” tj. posiadanie dwóch znaczeń: dosłownego – pozornego i ukrytego – właściwego. Właściwe znaczenie jest alegoryczne i tak ma się do dosłownego, jak to ostatnie do znaku (materialnego tekstu). Zatrzymanie się na znaczeniu dosłownym jest błędem uniemożliwiającym właściwe zrozumienie przepowiedni. Podobny charakter mają niektóre istotne fragmenty Heraklita – posiadają sens pozorny (często paradoksalny) i właściwy, ukryty. Można się domyślać, że filozof celowo upodobnił swoje dzieło do wypowiedzi Pytii, aby nadać mu wyjątkowy status. Schemat [znak/znaczenie jawne = znaczenie jawne/znaczenie ukryte] daje się także zastosować do Heraklitejskiej wizji świata (zjawiska mają się do Logosu jak dosłowny sens wyroczni do sensu alegorycznego). Relacją występującą w każdym z tych trzech obszarów jest szczególny rodzaj „wskazywania”.

Article Details

Numer

Nr 6 (2005)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Leopold Hess

Leopold Hess - student Międzywydziałowych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Jak cytować

„Heraklit Nie Oznajmia, Ani Nie Ukrywa, Ale Wskazuje”. 2005. Diametros, nr 6 (grudzień): 1-18. https://doi.org/10.13153/diam.6.2005.162.

Bibliografia

Bywater [1877] – I. Bywater, Heracliti Ephesii reliquiae, London 1877.

Colli [1991] – G. Colli, Narodziny filozofii, tłum. S. Kasprzysiak, Kraków 1991.

Conche [1991] – M. Conche, Héraclite. Fragments, Paris 1991.

Diels-Kranz [1934] – H. Diels, W. Kranz, Die Fragmente der Vorsokratiker, t. I, Berlin 1934.

Diogenes Laertios [1984] – Diogenes Laertios, Żywoty sławnych filozofów, tłum. I. Krońska, Warszawa 1984.

Gadamer [1990] – H. G. Gadamer, Symbol i alegoria, tłum. M. Łukasiewicz, w: Symbole i symbolika, red. M. Słowiński, Warszawa 1990.

Heraclitus [2005] – Homeric Problems. Alegoriae Homericae, Boston 2005.

Herodot [2002] – Herodot, Dzieje, tłum. S. Hammer, Warszawa 2002.

Hölscher [1968] – U. Hölscher, Anfängliches Fragen, Göttingen 1968.

Hölscher [1974] – U. Hölscher, Paradox, simile, and gnomic utterance in Heraclitus, tłum. M. R. Cosgrove, P. D. Mourelatos, w: The Pre–Socratics, red. P. D. Mourelatos, New York 1974.

Kahn [1979] – Ch. H. Kahn, The art and thought of Heraclitus, Cambridge 1979.

Kirk [1954] – G. S. Kirk, Heraclitus. The cosmic fragments, Cambridge 1954.

Krokiewicz [1948] – A. Krokiewicz, Heraklit, „Kwartalnik Filozoficzny“ (17) 1948, s. 1-15.

Marcovich [1967] – M. Marcovich, Heraclitus, Editio maior, Merida 1967.

Minar [1939] – E. L. Minar, The Logos of Heraclitus, „Classical Philology” (34) 1939, s. 323- 341.

Miodońska-Brookes [1974] – E. Miodońska-Brookes i in., Zarys poetyki, Warszawa 1974.

Mrówka [2004] – K. Mrówka, Heraklit. Fragmenty: nowy przekład i komentarz, Warszawa 2004.

Narecki [1999] – K. Narecki, Logos we wczesnej myśli greckiej, Lublin 1999.

Oświęcimski [1989] – S. Oświęcimski Zeus daje tylko znak, Apollo wieszczy osobiście: starożytne wróżbiarstwo greckie, Wrocław 1989.

Plotyn [1959] – Plotyn, Enneady, tłum. A. Krokiewicz, t. II, Warszawa 1959.

Sextus Empiryk [1998] – Sextus Empiricus, Adversus Mathematicos, Oxford 1998. Snell [1926] – B. Snell, Die Sprache Heraklits, „Hermes” (61) 1926, s. 353-381.

Tarán [1986] – L. Tarán, The first fragment of Heraclitus, „Illinois Classical Studies” (11) 1986, s. 1-15.

Todorov [1990] – T. Todorov, Wstęp do symboliki, tłum. K. Falicka, w: Symbole i symbolika, red. M. Słowiński, Warszawa 1990.

Trier [1976] – R. A. Trier, Archaic Logic: Symbol and Structure In Heracleitus, Parmenides and Empedocles, The Hague 1976.

Wheelwright [1959] – P. Wheelwright, Heracleitus, Princeton N.J. 1959.

Inne teksty tego samego autora