O związku wolności i języka w pojmowaniu filozofii u Karla Jaspersa

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2015-12-20
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.46.2015.840
Słowa kluczowe:
Jaspers, egzystencja, wolność, transcendencja, język, filozofia

Main Article Content

Maciej Urbanek
Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Abstrakt

Głównym celem tekstu jest wykazanie, iż dla Karla Jaspersa wszelka autentyczna filozofia stanowi próbę wyrażenia subiektywności jednostki w intersubiektywnych kategoriach przedmiotowego intelektu. Płaszczyzna subiektywności rozumiana jest jako sfera doświadczenia jednostki, która ostatecznie zostaje sprowadzona do jednostkowej świadomości wolności. Z kolei płaszczyzna intersubiektywna stanowi sferę wyrazu doświadczenia, którą autor tekstu, za Jaspersem, utożsamia z wyrazem językowym. Dopiero bowiem poprzez zapośredniczenie w języku jednostka może rozjaśnić swój własny byt – jego związki ze światem oraz transcendencją. Racjonalny wyraz doświadczenia stanowi zatem warunek samorozumienia subiektywności. Ostatecznie jednak wszelka próba racjonalnego rozjaśniania subiektywności okazuje się niewystarczająca. Dążąc do zrozumienia samej siebie jednostka dociera bowiem do granicy językowego wyrazu, poza którą wszelki obiektywizujący ruch poznawczy musi ustąpić miejsca bezpośredniemu i niewyrażalnemu doświadczeniu tego, co absolutnie źródłowe. Jedynym możliwym wyrazem absolutnej pełni bytu (transcendencją) okazuje się milczenie.

Article Details

Numer

Nr 46 (2015)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Maciej Urbanek - Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Maciej Urbanek, mgr
Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie
Instytut Filozofii i Socjologii
ul. Podchorążych 2
Pl-30-084 Kraków
E-mail: urbanek.mac@gmail.com

Jak cytować

„O związku wolności I języka W Pojmowaniu Filozofii U Karla Jaspersa”. 2015. Diametros, nr 46 (grudzień): 134-50. https://doi.org/10.13153/diam.46.2015.840.

Bibliografia

Andrzejewski [2011] – B. Andrzejewski, Homo Universus. Mench und Sprache in der deutschen und polnischen Philosophie, Königshausen&Neumann, Würzburg 2011.

Jaspers [1990] – K. Jaspers, Filozofia egzystencji, tłum. D. Lachowska, A. Wołkowicz, PIW, Warszawa 1990.

Jaspers [1991] – K. Jaspers, Rozum i egzystencja. Nietzsche a chrześcijaństwo, tłum. C. Pie-cuch, PWN, Kraków 1991.

Jaspers [1999] – K. Jaspers, Wiara filozoficzna wobec objawienia, tłum. G. Sowiński, Znak, Kraków 1999.

Jaspers [2004] – K. Jaspers, Wprowadzenie do filozofii, tłum. A. Wołkowicz, Siedmioróg, Wrocław 2004.

Jaspers1 [1995] – K. Jaspers, Wiara filozoficzna, tłum. A. Buchner, J. Garewicz, D. Lachowska, M. Łukasiewicz, Comer, Toruń 1995.

Jaspers2 [1995] - K. Jaspers, Szyfry transcendencji, tłum. C. Piecuch, Comer, Toruń 1995.

Kant [2002] – I. Kant, Krytyka praktycznego rozumu, tłum. B. Bornstein, Antyk, Kęty 2002.

Luijpen [1972] – W. Luijpen, Fenomenologia egzystencjalna, tłum. B. Chwedeńczuk, PAX, Warszawa 1972.

Piecuch [2011] – C. Piecuch, Metafizyka egzystencjalna Karla Jaspersa, Universitas, Kraków 2011.

Plessner [1988] – H. Plessner, Pytanie o conditio humana, tłum M. Łukasiewicz, Z. Krasnodębski, A. Załuska, PIW, Warszawa 1988.

Rudziński [1978] – R. Rudziński, Jaspers, Wiedza Powszechna, Warszawa 1978.

Scheler [1987] – M. Scheler, Pisma z antropologii filozoficznej i teorii wiedzy, tłum. S. Czerniak, A. Węgrzecki, PWN, Warszawa 1987.

Urbanek [2013] – M. Urbanek, Fenomen komunikacji a sytuacja duchowa epoki [w:] Karl Jaspers: człowiek w epoce przełomu, C. Piecuch (red.), Wydawnictwo Naukowe UP, Kraków 2013, s. 76–86.

Urbaniak [2011] – M. Urbaniak, Uwagi o pojęciu języka w myśli Karla Jaspersa [w:] Karl Jaspers: Myślenie zaangażowane, C. Piecuch (red.), Wydawnictwo Naukowe UP, Kra-ków 2011, s. 133–141.

Wittgenstein [2002] – L. Wittgenstein, Traktatus logico-philosophicus, tłum. B. Wolniewicz, PWN, Warszawa 2002.

Żelazny [2001] – M. Żelazny, Idea wolności w filozofii Kanta, Rolewski, Toruń 2001.