Poczucie sensu życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2015-12-20
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.46.2015.838
Słowa kluczowe:
poczucie sensu życia, rodzicielstwo, dziecko niepełnosprawne intelektualnie, V.E. Frankl, K. Dąbrowski, K.Obuchowski

Main Article Content

Żaneta Stelter
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu image/svg+xml

Abstrakt

Jednym z elementów decydujących o jakości życia człowieka jest poczucie sensu życia. Ma ono szczególne znaczenie w sytuacjach granicznych. Jedną z takich sytuacji jest przyjście na świat dziecka niepełnosprawnego intelektualnie. W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczących problematyki poczucia sensu życia rodziców wychowujących dziecko z ograniczoną sprawnością umysłową. W badaniach wzięło udział 87 matek i 65 ojców wychowujących niepełnosprawnego intelektualnie potomka. Badani rodzice  charakteryzują się wysokim poziomem sensu życia. Wyniki pokazały, że poczucie sensu życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie ma związek m.in. z: cierpieniem, jakiego doświadczają rodzice w wyniku ograniczonej sprawności intelektualnej córki/syna; sposobem realizacji roli rodzicielskiej oraz poczuciem tożsamości rodzicielskiej (doświadczanie siebie w roli matki/ojca).

Article Details

Numer

Nr 46 (2015)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Żaneta Stelter - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Żaneta Stelter, dr
Instytut Psychologii
Uniwersytet Adama Mickiewicza
Zakład Psychologii Rozwoju Człowieka i Badań Nad Rodziną
ul. Szamarzewskiego 89
60-568 Poznań
E-mail: zstelter@amu.edu.pl

Jak cytować

„Poczucie Sensu życia rodziców Dzieci niepełnosprawnych Intelektualnie”. 2015. Diametros, nr 46 (grudzień): 92-110. https://doi.org/10.13153/diam.46.2015.838.

Bibliografia

Adler [1986] - A. Adler, Sens życia, PWN, Warszawa 1986.

Baker-Ericzen i in. [2005] – M.J. Baker-Ericzen, L. Brookman-Frazee, A. Stahmer, Stress levels and adaptability in parents of toddlers with and without autism spectrum disorders, „Research & Practice for Persons with Severe Disabilities” (30) 2005, s. 194–204.

Barnett, Hyde [2001] – R.C. Barnett, J.S. Hyde, Women, men, work and family: An expansionist theory, „American Psychologist” (56) 2001, s. 781–796.

Baxter i in. [2000] – C. Baxter, R.A Cummins, L. Yiolitis, Parental stress attributed to family members with and without disability: A longitudinal study, „Journal of Intellectual and Developmental Disability” (25) 2000, s. 105–118.

Będkowska-Heine [2003] – V. Będkowska-Heine, Tworzenie roli matki dziecka niepełnosprawnego, [w:] Wybrane zagadnienia psychopatologii rozwoju dzieci i młodzieży, S. Michilewicz (red.), Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2003, s. 77–93.

Będkowska-Heine [2007] – V. Będkowska-Heine, Wpływ przewlekłej choroby dziecka na funkcjonowanie w roli ojca, [w:] Dziecko chore. Zagadnienia biopsychiczne i pedagogiczne, B. Cytowska, B. Winczura (red.), Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2007, s. 53–78.

CBOS [2010] – Postawy prokreacyjne Polaków, Warszawa 2010, URL = http://cbos.pl/SPIS KOM.POL/ 2010/K_004_10.PDF [20. 11.2010].

Crumbaugh, Maholick [1964] – J.C. Crumbaugh, L.T. Maholic, An experimental study in existentialism: The psychometric approach to Frankl’s concept of noogenic neurosis, „Journal of Clinical Psychology” (20) 1964, s. 200–207.

Dąbrowski [1979] – K. Dąbrowski, Dezintegracja pozytywna, PIW, Warszawa 1979.

Dąbrowski [1989] – K. Dąbrowski, W poszukiwaniu zdrowia psychicznego, PWN, Warszawa 1989.

Frankl [1978] – V.E. Frankl, Psychoterapia dla każdego, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1978.

Frankl [1998] – V.E. Frankl, Homo patiens, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1998.

Frankl [2011] – V.E. Frankl, Człowiek w poszukiwaniu sensu, Czarna Owca, Warszawa 2011.

Fromm [2004] – E. Fromm, O sztuce miłości, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2004.

GUS [2008] – Główny Urząd Statystyczny, Podstawowe informacje o rozwoju demograficznym polski do 2007 roku, Materiały na konferencję prasową w dniu 30 stycznia 2008 ro-ku, URL = http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_Sytuacja_demogra-ficzna_2007.pdf [14.02.2011].

Jaspers [1993] – K. Jaspers, Autobiografia, Wydawnictwo Comer, Toruń 1993.

Jung [1994] – C.G. Jung, Zasadnicze problemy psychoterapii, KR, Warszawa 1994.

King i in. [2006] – G.A. King, L. Zwaigenbaum, S. King, D. Baxter, P. Rosenbaum, A. Bates, A qualitative investigation of changes in the belief systems of families of children with autism or Down Syndrome, „Child: Care, Health & Development” 32 (3) 2006, s. 353–369.

Kohn, Schooler [1986] – M.L. Kohn, C. Schooler, Doświadczenia zawodowe a osobowość: ocena wzajemnych wpływów, [w:] Praca a osobowość. Studium współzależności, M.L. Kohn, C. Schooler (red.), PWN, Warszawa 1986, s. 86–126.

Kościelska [2000] – M. Kościelska, Oblicza upośledzenia, PWN, Warszawa 2000.

Krajewska [2000] – A. Krajewska, Moja córka, „Wysokie obcasy” (24) 2000, s. 40.

Leszniewski [2006] – T. Leszniewski, Siła „międzyludzkich” relacji, czyli o tożsamość w ujęciu interakcyjnym, „Kultura i Edukacja” (2–3) 2006, s. 7–28.

Liberska, Matuszewska [2011] – H. Liberska, M. Matuszewska, Model rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym, [w:] Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym - możliwości i ograniczenia rozwoju, H. Liberska (red.), Difin, Warszawa 2011, s. 41–66.

Łoś [2002] – M. Łoś, „Role społeczne” w nowej roli, [w:] Małe struktury społeczne, J. Machaj (red.), Wydawnictwo UMCS, Lublin 2002, s. 93–106.

Mac Phee i in. [1986] – D. MacPhee, J. Benson, D. Bullock, Influences on maternal self-perceptions, Presended at the fifth Biennial International Conference on Infant Studies, Los Angeles, CA 1986.

Marshall, Barnett [1993] – N.L. Marshall, R.C. Barnett, Work-family strains and gains among two-earner couples, „Journal of Community Psychology” (21) 1993, s. 64–78.

Maslow [1990] – A. Maslow, Motywacja i osobowość, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1990.

Obuchowski [2000] – K. Obuchowski, Galaktyka potrzeb – psychologia dążeń ludzkich, Wydawnictwo Zysk, Poznań 2000.

Obuchowski [1983] – K. Obuchowski, Psychologia dążeń ludzkich, PWN, Warszawa 1983.

Olsson, Hwang [2001] – M.B. Olsson, C.P. Hwang, Depression in mothers and fathers of children with intellectual disability, „Journal of Intellectual Disability Research” (45) 2001, s. 535–543.

Pisula [2007] – E. Pisula, Rodzice i rodzeństwo dzieci z zaburzeniami rozwoju, Wydawnictwo UW, Warszawa 2007.

Popielski [1987] – K. Popielski, Sens i wartość życia jako kategorie antropologiczno-psychologiczne, [w:] Człowiek – pytanie otwarte, K. Popielski (red.), Redakcja Wydawnictwo KUL, Lublin 1987, s. 107–139.

Popielski [1994] – K. Popielski, Noetyczny wymiar osobowości: psychologiczna analiza poczucia sensu życia, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1994.

Popielski [2002] – K. Popielski, Rodzina – lokus sensu, „Studia Pelpińskie” (33) 2002, s. 511–523.

Riemann, Schütze [1992] – G. Riemann, F. Schütze, „Trajektoria” jako podstawowa koncepcja teoretyczna w analizach cierpienia i bezładnych procesów społecznych, „Kultura i Społe-czeństwo” 36 (2) 1992, s. 89–110.

Ryś [2007] – E. Ryś, Zaburzenia poczucia sensu życia a sytuacji zmiany społecznej. Studium empiryczne na przykładzie nauczycieli województwa zachodniopomorskiego, [w:] Patologia społeczna. Wybrane zagadnienia, K. Mausch, E. Ryś (red.), Zapol., Szczecin 2007, s. 55–77.

Scorgie, Sobsey [2000] - K. Scorgie, D. Sobsey, Transformational outcomes associated with parenting children who have disabilities, „Mental Retardation” (38) 2000, s. 195–206.

Scott i in. [1997] – B.S. Scott, L. Atkinson, H.L. Minton, T. Bowman, Psychological distress of parents of infants with Down syndrome, „American Journal on Mental Retardation” 102 (2) 1997, s. 161–171.

Skinner, Weisner [2007] – D. Skinner, T.S. Weisner, Sociocultural studies of families of children with intellectual disabilities, „Mental Retardation and Developmental Disabili-ties Research Reviews” (13) 2007, s. 302–313.

Stainton, Besser [1998] – T. Stainton, H. Besser, The positive impact of children with an intellectual disability on the family, „Journal of Intellectual and Developmental Disability” (23) 1998, s. 56–69.

Stelter [2013] – Ż. Stelter, Pełnienie ról rodzicielskich wobec dziecka niepełnosprawnego intelektualnie, Difin, Warszawa 2013.

Straś-Romanowska [1995] – M. Straś-Romanowska, Rozwój osobowości człowieka dorosłego od adaptacji do autotranscendencji, [w:] Perspektywy rozwoju psychologii w Uniwersytecie Wrocławskim, tom 38, M. Dąbek (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocław-skiego, Wrocław 1995, s. 41–53.

Suchocka [2007] – L. Suchocka, Psychologiczna analiza cierpienia w chorobie przewlekłej, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2007.

Taunt, Hastings [2002] – H.M. Taunt, R.P. Hastings, Positive impact of children with developmental disabilities on their families: A preliminary study, „Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities” (37) 2002, s. 410–420.

Tomaszewski [1982] – T. Tomaszewski, Człowiek i otoczenie, [w:] Psychologia, T. Tomaszewski (red.), PWN, Warszawa 1982, s. 5–23.

Twardowski [2008] – A. Twardowski, Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych, [w:] Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, I. Obuchowska (red.), WSiP, Warszawa 2008, s. 18–54.

Upadhyay, Singh [2009] – S. Upadhyay, A. Singh, Psychosocial Problems and Needs of Parents in Caring Mentally Retarded Children: the Impact of the Level of Mental Retardation of Children, „Indian Journal of Social Science Research” 6 (1) 2009, s. 103–112.

Yau, Li-Tsang [1999] – M.K. Yau, C.W.P. Li-Tsang, Adjustment and adaptation in parents of children with developmental disability in two-parent families: a review of the characteristics and attributes, „The British Journal of Developmental Disabilities” 45 (88) 1999, s. 38–51.

Zalewska [1998] – M. Zalewska, Dziecko w autoportrecie z zamalowaną twarzą. Psychiczne mechanizmy zaburzeń rozwoju tożsamości dziecka głuchego i dziecka z opóźnionym rozwojem mowy, Jacek Santorski & Co. Wydawnictwo, Warszawa 1998.