Konstruktywizm w metaetyce – perspektywa Arystotelesowska

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2015-09-26
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.45.2015.800
Słowa kluczowe:
Arystoteles, konstruktywizm metaetyczny, konstruktywizm społeczny, etyka cnót, koherencjonizm

Main Article Content

Jacek Jaśtal
Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki image/svg+xml

Abstrakt

Jednym z najważniejszych prądów we współczesnej metaetyce stał się w ostatnim okresie konstruktywizm. Konstruktywizm metaetyczny przyjmuje, że sądy moralne nie odnoszą się do faktów moralnych, ale są konstruowane jako rozwiązania problemów praktycznych. Jednocześnie przyjmuje, że teza ta nie stoi w sprzeczności z realizmem poznawczym.  Jedną z odmian konstruktywizmu metaetycznego, rozwijaną w opozycji do dominującego nurtu kantowskiego (Ch. Korsgaard) jest wersja nawiązująca do filozofii praktycznej Arystotelesa. W artykule podejmuję dwie kwestie. Po pierwsze, przedstawiam nową, bardziej rozbudowaną w stosunku do dotychczasowych propozycji (M. LeBar) wersję Arystotelesowskiego konstruktywizmu w metaetyce. Jej podstawowym elementem jest koncepcja koherencji reakcji emocjonalnych rozumianych jako złożone stany afektywno-kognitywne. Po drugie, staram się wykazać, że przyjęcie Arystotelesowskiej wersji konstruktywizmu metaetycznego oznacza konieczność przyjęcia konstruktywizmu w zakresie teorii wiedzy, co pozostaje w sprzeczności z założeniami tego nurtu w metaetyce.

Article Details

Numer

Nr 45 (2015)

Dział

Inne artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Jacek Jaśtal - Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki

Jacek Jaśtal, dr hab.
Politechnika Krakowska
31-155 Kraków
ul. Warszawska 24

E-mail: jjastal@pk.edu.pl

Jak cytować

„Konstruktywizm W Metaetyce – Perspektywa Arystotelesowska”. 2015. Diametros, nr 45 (wrzesień): 122-43. https://doi.org/10.13153/diam.45.2015.800.

Bibliografia

Bagnoli [2013] – C. Bagnoli, Constructivism and Practical Knowledge, [w:] Constructivism in Ethics, C. Bagnoli (red.), Cambridge 2013.

Bagnoli [2014] – C. Bagnoli, Constructivism in Metaethics, [w:] The Stanford Encyclopedia of Philosophy (spr 2014 Edition), Edward N. Zalta (red.), URL = http://plato.stanford.edu/archives/spr2014/entries/constructivism-metaethics/.

Chwedeńczuk [1984] – B. Chwedeńczuk, Spór o naturę prawdy, Warszawa 1984.

Copp [1995] – D. Copp, Morality, Normativity, and Society, Oxford 1995.

Darwall i in. [1997] – S. Darwall, A. Gibbard, P. Railton, Moral Discourse and Practice, Oxford 1997.

Dorsey [2012] – D. Dorsey, A Puzzle for Constructivism and How to Solve It, [w:] Constructivism in Practical Philosophy, L. Lenman, Y. Shemmer (red.), Oxford 2012.

Finlay [2010] – S. Finlay, Recent Work on Normativity, „Analysis” (70) 2010.

FitzPatrick [2005] – W.J. FitzPatrick, The Practical Turn in Ethical Theory: Korsgaard’s Constructivism, Realism, and the Nature of Normativity, „Ethics” (115) 2005.

Fleischer [2005] – M. Fleischer, Obserwator trzeciego stopnia. O rozsądnym konstruktywizmie, Wrocław 2005.

Fleischer [2010] – M. Fleischer, Krótka historia konstruktywizmu, [w:] Radykalny konstruktywizm. Antologia, B. Balicki i in. (red.), Wrocław 2010.

Glasersfeld [2010] – E. v. Glasersfeld, „Poznanie bez metafizyki”, [w:] Radykalny konstruktywizm. Antologia, B. Balicki i in. (red.), Wrocław 2010.

Gowans [2009] – Ch. Gowans, Moral Realism, The Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2009.

Hacking [1999] – I. Hacking, The Social Construction of What?, Cambridge 1999.

Hursthouse [2004] – R. Hursthouse, Normatywna etyka cnót, [w:] Etyka i charakter, J. Jaśtal (red.), Kraków 2004.

Hussain [2012] – N. Hussain, A Problem for Ambitious Metanormative Constructivism, [w:] Constructivism in Practical Philosophy, L. Lenman, Y. Shemmer (red.), Oxford 2012.

Irwin [2009] – T. Irwin, The Development of Ethics, vol. III, From Kant to Rawls, Oxford 2009.

Jaśtal [2009] – J. Jaśtal, Natura cnoty. Problematyka emocji w neoarystotelesowskiej etyce cnót, Kraków 2009.

Korsgaard [2008] – Ch. Korsgaard, Realism and constructivism in twentieth century moral philosophy, [w:] idem, The Constitution of Agency, New York 2008.

LeBar [2008] – M. LeBar, Aristotelian Constructivism, „Social Philosophy and Policy” 25 (1) 2008.

Luhmann [2006] - N. Luhmann, Rozmowa z G.J. Lischką, [w:] Konstruktywizm w badaniach literackich, E. Kuźma i in. (red.), Kraków 2006.

Miller [2003] – A. Miller, An Introduction to Contemporary Metaethics, Oxford 2003.

Rawls [1980] – J. Rawls, Kantian Constructivism in Moral Theory, „Journal of Philosophy” (77) 1980, [w:] J. Rawls, Collected Papers, S. Freeman (red.), Cambridge 1999, s. 303–358].

Shafer-Landau [2003] – R. Shafer-Landau, Moral Realism. A Defence, Oxford 2003.

Street [2008] – S. Street, Constructivism about Reasons, [w:] R. Shafer-Landau, Oxford Studies in Metaethics vol. 3, Oxford 2008.

Street [2010] – S. Street, What is Constructivism in Ethics and Metaethics, „Philosophy Compass” 5 (5) 2010.

Roojen [2013] – M. van Roojen, Moral Cognitivism vs. Non-Cognitivism, The Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2013.

Williams [1993] – B. Williams, Ethics and the Limits of Philosophy, London 1993.

Inne teksty tego samego autora