Czym jest i jak istnieje umysł?

Main Article Content

Marcin Miłkowski
Robert Poczobut

Abstrakt

Celem artykułu jest wykazanie, że wszechstronnej odpowiedzi na tytułowe pytanie można udzielić tylko w kontekście nauki. Za najbardziej wiarygodne źródło wiedzy na temat procesów umysłowo-poznawczych uznajemy grupę nauk kognitywnych. Korzystając z ich dorobku wskazujemy na szereg kryteriów posiadania umysłu. Wyróżniamy wiele rodzajów umysłów (w szczególności umysły osobowe). Staramy się naszkicować warunki, jakie powinien spełniać adekwatny model umysłu. Naszym zdaniem musi on wykorzystywać wszelkie dostępne dane empiryczne oraz budowane na ich bazie teorie naukowe. Z punktu widzenia filozofii szczególnie ważne są ontologiczne zobowiązania takich teorii. Ich rekonstrukcja może stanowić prolegomena do przyszłej zintegrowanej ontologii umysłu. Podkreślamy, że umysł nie jest samodzielną rzeczą (substancją). Mówiąc o umyśle mamy na uwadze stany, zdarzenia, procesy, funkcje i dyspozycje pochodne (genetycznie, ewolucyjnie, rozwojowo) względem procesów niższych rzędów. Zakładamy, że adekwatny model umysłu jest modelem wielowymiarowym, uwzględniającym kilka sprzężonych poziomów organizacji (fizykochemiczny, neurobiologiczny, obliczeniowy, reprezentacyjny, środowiskowo-adaptacyjny i świadomościowy). Problem psychofizyczny interpretujemy jako problem relacji między poziomami organizacji konstytutywnymi dla realizacji stanów umysłowych. Relacje psychofizyczne okazują się szczególnym przypadkiem szerszego zagadnienia relacji międzypoziomowych. Dokonując ich wstępnej konceptualizacji wykorzystujemy pojęcie emergencji, dlatego nasze stanowisko – głównie w opozycji do dualizmu substancji – można określić mianem monizmu lub/i naturalizmu emergencyjnego.

Article Details

Dział

Artykuły

Jak cytować

Bibliografia

Baars [2003] – B. Baars, How Brain Reveals Mind. Neural Studies Support the Fundamental Role of Conscious Experience, „Journal of Consciousness Studies” (10) 2003.

Bickle [2003] – J. Bickle, Philosophy and Neuroscience, Kluwer Academic Publishers 2003. Clark [2001] – A. Clark, Reasons, Robots, and the Extended Mind, „Mind & Language” (16) 2001.

Clayton [2004] – Ph. Clayton, Mind and Emergence. From Quantum to Consciousness, Oxford University Press, 2004.

De Caro, Macarthur [2004] – M. De Caro, D. Macarthur (red), Naturalism in Question, Harvard University Press, 2004.

Dennett [2001] – D. Dennett, Are we explaining consciousness yet?, „Cognition” (79) 2001.

Erneling, Johnson [2004] – Ch. E. Erneling, D. M. Johnson (red.), Mind as a Scientific Object. Between Brain and Culture, Oxford University Press, 2004.

Gregersen [2003] – N. H. Gregersen (red.), From Complexity to Life. On the Emergence of Life and Meaning, Oxford University Press, 2003.

Kim [2003] – J. Kim, Supervenience. Emergence. Realization. Reduction, w: The Oxford Handbook of Metaphysics, red. M. J. Loux i D. W. Zimmerman, Oxford University Press, 2003.

Krajewski [2003] – S. Krajewski, Twierdzenie Gödla i jego interpretacje filozoficzne, Wydawnictwo IFiS PAN, 2003.

Ross, Spurret [2003] – D. Ross, D. Spurret, What to Say to a Sceptical Metaphysician: A Defense Manual for Cognitive and Behavioral Scientists, „Behavioral and Brain Sciences” (w druku).

Wimsatt [2005] - W. C. Wimsatt, Re-Engineering Philosophy for Limited Beings: A Piecewise Approximations to Reality, Harvard University Press (w druku).

Wimsatt [2000] – W. C. Wimsatt, Emergence as Non-Aggregativity and the Biases of Reductionism(s), „Foundations of Science” (5) 2000.

Inne teksty tego samego autora