Dobrodziejstwo nowoczesnych technik wspomaganej medycznie prokreacji czy problem rodziny i dziecka? Uwagi na tle projektu ustawy o leczeniu niepłodności (druk sejmowy 3245)

Main Article Content

Jadwiga Łuczak-Wawrzyniak
Joanna Agnieszka Haberko

Abstrakt

Zastosowanie nowoczesnych technologii medycznych staje się coraz bardziej powszechne, a procedury, które jeszcze kilka lat temu postrzegane były jako eksperymentalne obecnie stają się świadczeniami standardowymi. Prezentowany tekst obejmuje problematykę zagrożeń i konfliktów dla członków rodziny związanych z wykorzystaniem technologii dla poczęcia i urodzenia dziecka. Autorki szczególną uwagę zwracają na możliwe wykorzystanie obcych komórek rozrodczych dla poczęcia i urodzenia dziecka. Prezentowany artykuł ma na celu wykazanie, że stosowanie nowoczesnych i zaawansowanych technologii medycznych w ochronie zdrowia w zakresie wspomaganej medycznie prokreacji może być postrzegane tak jako dobrodziejstwo dla rodziny, która zaspokaja pragnienie dziecka, ale w późniejszej perspektywie może rodzić problemy natury prawnej czy psychologicznej. Uwagi kończy analiza projektu ustawy o leczeniu niepłodności.

Article Details

Dział

Temat specjalny - Nowe technologie medyczne a standardowa opieka zdrowotna

Biogramy autorów

Jadwiga Łuczak-Wawrzyniak - Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Jadwiga Łuczak-Wawrzyniak, dr
Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
ul. Polna 33
Poznań
E-mail: j.luczakwawrzyniak@poczta.onet.pl

Joanna Agnieszka Haberko - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Joanna Haberko, dr hab. prof. UAM
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet im. Adama Mickiwiecza
al. Niepodległości 53
61-714 Poznań
E-mail: jhaberko@wp.pl

Jak cytować

„Dobrodziejstwo Nowoczesnych Technik Wspomaganej Medycznie Prokreacji Czy Problem Rodziny I Dziecka? Uwagi Na Tle Projektu Ustawy O Leczeniu niepłodności (druk Sejmowy 3245)”. 2015. Diametros, nr 44 (czerwiec): 20-44. https://doi.org/10.13153/diam.44.2015.675.

Bibliografia

Broeck [2013] – U. Van den Broeck, M. Vandermeeren, D. Vanderschueren, P. Enzlin, K. Demyttenaere, T. D'Hooghe, A systematic review of sperm donors: demographic characteristics, attitudes, motives and experiences of the process of sperm donation, „Human Reproduction” (19) 2013, s. 37–51.

Dolecki, Sokołowski [2013] – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, H. Dolecki, T. Sokołowski (red.), Warszawa 2013.

Dyrektywa 2006/17/WE Komisji z dnia 8 lutego 2006 r. wprowadzająca w życie dyrektywę 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do niektórych wymagań technicznych dotyczących dawstwa, pobierania i badania tkanek i komórek ludzkich (Dz.Urz. UE L 38 z 09.02.2006).

Dyrektywa 2006/86/WE Komisji z dnia 24 października 2006 r. wykonująca dyrektywę 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wymagań dotyczących możliwości śledzenia, powiadamiania o poważnych i niepożądanych reakcjach i zdarzeniach oraz niektórych wymagań technicznych dotyczących kodowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz.Urz. UE L 294 z 25.10.2006).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/23/WE z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie ustalenia norm jakości i bezpiecznego oddawania, pobierania, testowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz.Urz. WE L 102 z 7.04.2004).

Freeman [2009] – T. Freeman, V. Jadva, W. Kramer, S. Golombok, Gamete donation: parents' experiences of searching for their child's donor siblings and donor, „Human Reproduction” (24) 2009, s. 505–516.

Grabinski [2011] – A. Grabinski, J. Haberko, Dobro dziecka a stosowanie procedur wspomaganej medycznie prokreacji w prawie francuskim i prawie polskim, „Studia Prawnicze” (1) 2011, s. 38.

Grabinski, Haberko [2011] – A. Grabinski, J. Haberko, L’intérêt de l’enfant à naître en AMP: regards croisés franco-polonais, „Medicine&Droit” (109) 2011, s. 167.

Greenfeld [2008] – D.A. Greenfeld, The impact of disclosure on donor gamete participants: donors, intended parents and offspring, „Current Opinion in Obstetrics and Gynecology” (20) 2008, s. 265–268.

Gromek [2010] – K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, 3 wydanie, Warszawa 2009, s. 1291.

Haberko [2006] – J. Haberko, Fenomen mamma – nonna. Instrumenty prawne zapobiegające starzeniu się kontynentu, [w:] Deboli e indifesi nella società multiculturale europea, Atti della VI Conferenza Internazionale dei Diritti dell’Uomo, Lecce, 29–30 Maggio 2006, G. Dammacco, B. Sitek, O. Cabaj (red.), Olsztyn – Bari 2008, s. 371–379.

Haberko [2008] – J. Haberko, K. Olszewski, Jeszcze o moralnych i prawnych aspektach dopuszczalności zabiegów in vitro – polemika, „Prawo i Medycyna” (31) 2008, s. 104–119.

Haberko [2014] – J. Haberko, I. Uhrynowska-Tyszkiewicz, Ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Komentarz, Warszawa 2014, s. 22.

Haberko [2015] – J. Haberko, Uznanie ojcostwa w świetle projektowanego art. 751 k.r.o., Metry-ka 2015 (w druku).

Jasudowicz [2014] – T. Jasudowicz, J. Czepek, J. Kapelańska-Pręgowska, Międzynarodowe Standardy Bioetyczne. Dokumenty i Orzecznictwo, Warszawa 2014, s. 204.

Johnson [2012] – J.A. Johnson, S. Tough, Delayed child-bearing, „Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada” 34 (1) 2012, s. 80–93.

Kondratiewa-Bryzik, Sękowska-Kozłowska [2013] – Prawa człowieka wobec rozwoju biotechnologii, L. Kondratiewa-Bryzik, K. Sękowska-Kozłowska (red.), Warszawa 2013.

Łączkowska [2005] – M. Łączkowska, Czy istnieje prawo do „posiadania” dziecka?, [w:] Prawne, medyczne i psychologiczne aspekty wspomaganej prokreacji, J. Haberko, M. Łączkowska (red.), Poznań 2005, s. 70.

Łączkowska [2008] – M. Łączkowska, Stosunek prawny pokrewieństwa a pochodzenie genetyczne, [w:] Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Smyczyńskiego, Toruń 2008, s. 301–317.

Łepecka-Klusek [2012] – C. Łepecka-Klusek, A. Pilewska-Kozak, G. Jakiel, Niepłodność w świetle definicji choroby podanej przez WHO, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 18 (2) 2012, s. 163–166.

Liu [2011] – K. Liu, A. Case, Advanced reproductive age and fertility, „Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada” 33 (11) 2011, s. 1165–1175.

MacCallum [2009] – F. MacCallum, Embryo donation perents' attitudes towords donors: comparison with adoption, „Human Reproduction” (24) 2009, s. 517–523.

Martins [2011] – M.V. Martins, B.D. Peterson, V.M. Almeida, M.E. Costa, Direct and indirect effects of perceived social support on women's infertility-related stress, „Human Reproduction” 26 (8) 2011, s. 2113–2121.

Międzynarodowa [2006] – Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Tom I, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Kraków 2006, s. 633–671.

Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011–2015. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2010 roku w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (Dz.U. 2011, Nr 24, poz. 128).

Pietrzykowski [2012] – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, K. Pietrzykowski (red.), Warszawa 2012.

Purewal [2009] – S. Purewal, O.B.A. van den Akker, Systematic review of oocyte donation: investigating attitudes, motivations and experiences, „Human Reproduction” (15) 2009, s. 499–515.

Putowski, Tkaczuk-Włach [2011] – L. Putowski, J. Tkaczuk-Włach, Stymulacja jajeczkowania, [w:] Leczenie niepłodności, L. Putkowski (red.), Wrocław 2011, s. 55–65.

Raes [2013] – I. Raes, A. Ravelingien, G. Pennings, The right of the donor to information about children conceived from his or her gametes, „Human Reproduction” (28) 2013, s. 560–565.

Sälevaara [2013] – M.Sälevaara, A.M.Suikkari, V. Söderström-Anttila, Attitudes and disclosure of Finnish parents with children conceived using donor sperm, „Human Reproduc-tion” (28) 2013, s. 2746–2754.

Skrzypczak, Putowski [2011] – J. Skrzypczak, L. Putowski, Kwalifikowanie pacjentek do leczenia, [w:] Leczenie niepłodności, L. Putkowski (red.), Wrocław 2011, s. 7–12.

Smyczyński [2005] – T. Smyczyński, Aksjologiczne i prawne podstawy dopuszczalności wspomaganej prokreacji ludzkiej, [w:] Prawne, medyczne i psychologiczne aspekty wspomaganej prokreacji, J. Haberko, M. Łączkowska (red.), Poznań 2005, s. 96.

Stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące technik wspomaganego rozrodu w leczeniu niepłodności; dostępne na: www.libramed.com.pl/wpg/ Numery archiwalne/05/03.html.

Starbuck [2011] – Starbuck, reż. Ken Scott, Kanada 2011.

Strzebinczyk [2010] – J. Strzebinczyk, Prawo rodzinne, Warszawa 2010, s. 226.

Szczucki [2010] – K. Szczucki, Prawo dziecka poczętego metodą in vitro do poznania własnej tożsamości biologicznej, [w:] Współczesne wyzwania bioetyczne, L. Bosek, M. Królikowski (red.), Warszawa 2010, s. 175–184.

Thorn [2008] – P. Thorn, T. Katzroke, K. Daniels, Semen donors in Germany: a study exploring motivations and attitudes, „Human Reproduction” (23) 2008, s. 2415–2420.

Tymicki [2013] – K. Tymicki, Zamierzenia prokreacyjne a możliwość ich realizacji w kontekście czynników biologicznych, „Zeszyty Naukowe Instytutu Statystyk i Demografii. Szkoła Główna Handlowa” (32) 2013, s. 19–27.

Weissman [2014] – A. Weissman, M. Leong, M.V. Sauer, Z. Shoham, Characterizing the practice of oocyte donation: a web-based international survey, „Reproductive BioMedi-cine Online” (28) 2014, s. 443-450.

Williams [2011] – K.E. Williams, P.G. Stemmle, L.M. Westphal, N.L. Rasgon, Mood disorders in oocyte donor candidates: brief report and implications for future research, „Human Reproduction” (26) 2011, s. 847–852.

Wyrok ETPC w sprawie Evans przeciwko Zjednoczone Królestwo, skarga nr 6339/05; dostępne na: http://www.incet.uj.edu.pl/dzialy.php?l=pl&p=31&i=3&m=27&n= 1&z=&kk=131&k=98.

Wykapany [2013] – Wykapany ojciec, reż. Ken Scott, USA 2013.