Ograniczanie niedoboru narządów. System Aktywnej Rejestracji Dawców jako alternatywa dla polskiej regulacji sprzeciwu
Main Article Content
Abstrakt
W artykule argumentuję za zastąpieniem obecnie stosowanego w Polsce systemu pozyskiwania narządów przez System Aktywnej Rejestracji Dawców (SARD). SARD to rozwiązanie, którego podstawowym założeniem jest wysyłanie do każdego z pełnoletnich obywateli specjalnego formularza, za pomocą którego mają oni możliwość wyrazić zgodę lub sprzeciw na pośmiertną eksplantację narządów, lub też przekazać w tej kwestii kompetencje rodzinie. Dodatkowo SARD zakłada wprowadzenie priorytetu dla zadeklarowanych dawców narządów, dzięki czemu mieliby oni uzyskać pierwszeństwo w dostępie do przeszczepów, gdyby sami zapadli kiedyś na chorobę, której skuteczna terapia wymagałaby transplantacji. W toku rozważań przedstawiam podstawowe założenia obydwu systemów oraz opisuję funkcjonowanie polskiej regulacji sprzeciwu, analizuję dane statystyczne obrazujące skalę niedoboru narządów w Polsce, przedstawiam i poddaję krytyce podstawowe zasady etyczne służące ocenie systemów pozyskiwania narządów oraz dokonuję porównania polskiego systemu z SARD z perspektywy tych zasad.
Article Details
Numer
Dział
Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.
Jak cytować
Bibliografia
Beauchamp, Childress [1996] – T.L. Beauchamp, J.F. Childress, Zasady etyki medycznej, Książka i wiedza, Warszawa 1996.
Brazzier, Harris [2011] – M. Brazzier, J. Harris, Does ethical controversy cost lives?, [w:] Organ Shortage: Ethics, Law and Pragmatism, A-M. Farrel, D. Price, M. Quigley (eds.), Cambridge University Press, Cambridge 2011.
Chyrowicz [2011] – B. Chyrowicz, Prawo do własności – prawo do daru. O sporze wokół pozyskiwania organów do transplantacji, [w:] Transplantacje: spór o dar, B. Chyrowicz (red.), Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2011.
Danielewicz [2014] – R. Danielewicz, Wstęp, [w:] „Biuletyn Informacyjny” 22 (1) 2014, s. 3.
Davidson [1980] – D. Davidson, Essays on Actions and Events, Oxford University Press, Oxford 1980.
Department of Health [2000] – Department of Health, An Investigation into Conditional Organ Donation, Department of Health, London 2000.
Dębska-Ślizeń [2005] – A. Dębska, Przeszczepianie nerek u osób w podeszłym wieku „Gerontologia Polska” 13 (2) 2005, s. 238–249.
Farrel, Price, Quigley [2011] – A-M. Farrel, D. Price, M. Quigley, A principled and pragmatic approach to organ shortage, [w:] Organ Shortage: Ethics, Law and Pragmatism, A.-M. Farrel, D. Price, M. Quigley (eds.), Cambridge University Press, Cambridge 2011.
Gardiner, Riley [2007] – D. Gardiner, B. Riley, Non-heart-beating organ donation – solution or a step too far?, „Anesthesia” 62 (5) 2007, s. 441–443.
Gill [2004] – M.B. Gill, Presumed Consent, Autonomy, and Organ Donation, „Journal of Medicine and Philosophy” 29 (1) 2004, s. 37–59.
Den Hartogh [2008] – G. den Hartogh, Farewell to non-commitment. Decision systems for organ donation from an ethical viewpoint, Centre for Ethics and Health, Hague 2008.
Juros [1996] – H. Juros, Polska ustawa transplantacyjna. Geneza – treść – znaki zapytania, [w:] Etyczne aspekty transplantacji narządów, A. Marcol (red.), Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego, Opole 1996.
Matesnaz [2013] – R. Matesnaz, International Figures on Organ Donation and Transplantation, Ministerio de Sanidad, Servicios Sociales e Igualdad, Madrid 2013.
Nadel, Nadel [2004] – M.S. Nadel, C.A. Nadel, Using Reciprocity To Motivate Organ Donations, „Yale Journal Of Health Policy, Law, And Ethics” 5 (1) 2005, s. 293–325.
Nagel [1970] – T. Nagel, Possibility of Altruism, Princeton University Press, Princeton 1970.
Navaro-Michel [2011] – M. Navaro-Michel, Transplanting the Spanish Model of organ donation, [w:] Organ Shortage: Ethics, Law and Pragmatism, A.-M. Farrel, D. Price, M. Quigley (eds.), Cambridge University Press, Cambridge 2011.
O'Neill [2004] – O. O'Neill, Which are the offers you can’t refuse?, [w:] O. O'Neill, Bounds of Justice, Cambridge University Press, Cambridge 2004.
Szewczyk [2009] – K. Szewczyk, Etyka transplantacji, [w:] K. Szewczyk, Bioetyka, t. 2: Pacjent w systemie opieki zdrowotnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.
Tomasz z Akwinu [1970] – Tomasz z Akwinu, Sprawiedliwość, Londyn 1970.
Virt [1996] – G. Virt, Etyczne uzasadnienie tzw. regulacji sprzeciwu, [w:] Etyczne aspekty transplantacji narządów, A. Marcol (red.), Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego, Opole 1996.
Wilkinson [2011] – T.M. Wilkinson, Ethics and the Acquisition of Organs, Oxford University Press, New York 2011.
Zalewski [2010] – Z. Zalewski, Problematyka „zgody domniemanej”, [w:] Etyczne aspekty transplantacji, Stefan Bednarz (red.), Galicyjska Gazeta Lekarska, Kraków 2010.