Peirce i Wittgenstein o życiu znaków

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2014-09-12
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.41.2014.651
Słowa kluczowe:
Peirce, Wittgenstein, znak, triadyczna koncepcja znaku, język, gry językowe, znaczenie, reguły, nawyki, użycie, wspólnota

Main Article Content

Agnieszka Hensoldt
Uniwersytet Opolski

Abstrakt

Celem tego artykułu jest zbadanie i porównanie poglądów Peirce'a i Wittgensteina na naturę znaków. Przeprowadzone badanie pokazuje, że istnieją przynajmniej cztery punkty w powyższej kwestii, co do których Peirce i Wittgenstein pozostają zgodni: triadyczna natura znaków, obecność i szczególna rola w naszych dyskursach znaków zdegenerowanych, rola reguł w konstytuowaniu znaczenia znaków, a także  niezbywalna rola społeczności w tworzeniu i podtrzymywaniu procesu semiozy. Fakt istnienia znaczących podobieństw w poglądach Peirce'a i Wittgensteina na naturę znaków nie sprawia jednak, że ich koncepcje semiotyczne są identyczne. Koncepcje te opierają się bowiem na odmiennych założeniach np. co do celów semiozy. Mimo tego wnioski, do jakich dochodzą Peirce i Wittgenstein, są w dużej mierze zbieżne, co może być argumentem na rzecz ich istotności i ważności.

Article Details

Numer

Nr 41 (2014)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Agnieszka Hensoldt - Uniwersytet Opolski

Agnieszka Hensoldt, dr
Uniwersytet Opolski
Instytut Filozofii
ul. Katowicka 89
Pl-45-061 Opole
e-mail: hensoldt@uni.opole.pl

Jak cytować

„Peirce I Wittgenstein O życiu znaków”. 2014. Diametros, nr 41 (wrzesień): 38-55. https://doi.org/10.13153/diam.41.2014.651.

Bibliografia

Austin [1993] – J.L. Austin, Jak działać słowami, [w:] tenże, Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, przeł. B. Chwedeńczuk, PWN, Warszawa 1993.

Bambrough [1981] – R. Bambrough, Peirce, Wittgenstein, and Systematic Philosophy, „Midwest Studies in Philosophy”, 6/1981, s. 263-273.

Boghossian, Drewniak [1995] – P.G. Boghossian, E. Drewniak, Wittgenstein and Peirce on Meaning, “Dialogos” 30 (1995), s. 173-188.

Buczyńska-Garewicz [1994] – H. Buczyńska-Garewicz, Semiotyka Peirce'a, Polskie Towarzystwo Semiotyczne, Warszawa 1994.

Deledalle [1990] – G. Deledalle, Victoria Lady Welby and Charles Sanders Peirce: Meaning and Signification, [w:] A. Eschabach (red.), Essays on Significs, John Benjamins, Amsterdam 1990, s. 133-149.

Goodman [2002] – R. Goodman, Wittgenstein and William James, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Gorlée [1989] – D.L. Gorlée, Wittgenstein et Peirce: Le jeu de langage, “Semiotica” 73 (1989), s. 219-31.

Gorlée [1994] – D.L. Gorlée, Semiotics and the Problem of Translation. With Special Reference to the Semiotics of Charles S. Peirce, Rodopi, Amsterdam - Atlanta 1994.

Hardwick [1977] – Ch.S. Hardwick, Introduction, [w:] Ch.S. Hardwick, J. Cook (red.), Semiotics and significs. The correspondence between Ch.S. Peirce and Lady Victoria Welby, Indiana University Press, Bloomington and London 1977, s. Xxiv-xxxiv.

Hensoldt [2007] – A. Hensoldt, Idee Peirce'owskiego pragmatyzmu i ich renesans w XX-wiecznej filozofii języka, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2007.

Hookway [1992] – Ch. Hookway, Peirce, Routledge, London 1992.

Hookway [2005] – Ch. Hookway, The Pragmatist Maxim and the Proof of Pragmatism, „Cognitio. Revista de filosofia”, vol. 6/1, s. 25-42.

Hookway [2008] – Ch. Hookway, The Pragmatic Maxim and the Proof of Pragmatism (2):After 1903, „Cognitio. Revista de filosofia”, vol. 9/1, s. 57-72.

Johanson [1994] – A.E. Johanson, Peirce and Wittgenstein's On Certainty, [w:] Living Doubt. Essays Concerning the Epistemology of Charles Sanders Peirce, ed. G. Debrock, M. Hulswit, Dordrecht/ Boston/ London 1994, s. 171-185.

Nubiola [1996] – J. Nubiola, Scholarship on the Relations between Ludwig Wittgenstein and Charles S. Peirce, [w:] I. Angelelli, M. Cerezo (red.), Studies in the History of Logic: Proceedings of the III International Symposium on the History of Logic, Walter de Gruyter, Berlin 1996.

Peirce [1931] – The Collected Papers of Charles Sanders Peirce (1931-1958), red. Ch. Hartshorne and P. Weiss (vol. 1-6), A. W. Burks (vol. 7-8), Cambridge, MA: Harvard University Press.

Peirce [1965] – Ch.S. Peirce, Utrwalanie przekonań, przeł. Z. Dyjas, [w:] H. Buczyńska, Peirce,Wiedza Powszechna, Warszawa 1965, s. 107-127.

Peirce [1992] – The Essential Peirce. Selected Philosophical Writings, vol. 1 (1867-1893), red. N. Houser, Ch. Kloesel, Indiana University Press, 1992.

Peirce [1997] – Ch.S. Peirce, Wybór pism semiotycznych, przeł. R. Mirek, A.J. Nowak, Polskie Towarzystwo Semiotyczne, Warszawa 1997.

Peirce [1998] - The Essential Peirce. Selected Philosophical Writings, vol. 2 (1893-1913), red. The Peirce Edition Project, Indiana University Press, 1998.

Peirce [2009] – Charles Sanders Peirce o nieskończonej wspólnocie badaczy, wstęp i przekład A. Hensoldt, Wydawnictwo UO, Opole 2009.

Pihlström [2012] – S. Pihlström, A New Look at Wittgenstein and Pragmatism, „European Journal of Pragmatism and American Philosophy”, 2012, IV, 2, s. 9-26. http://lnx.journalofpragmatism.eu/wp-content/uploads/2012/12/2_pihlstrom.pdf

Rorty [1961] – R. Rorty, Pragmatism, Categories and Language, „Philosophical Review”, vol. 70, s. 197-223.

Rorty [1994] – R. Rorty, Filozofia a zwierciadło natury, przeł. M. Szczubiałka, Wydawnictwo SPACJA, Warszawa 1994.

Rotter [2004] – K. Rotter, Problem niejasności językowych w drugiej filozofii Wittgensteina i gramatyce krytycznej Schachtera, „Studia Semiotyczne”, t. XXV (2004), s. 291-323.

Rotter [2006] – K. Rotter, Gramatyka filozoficzna w dobie sporu o podstawy matematyki. Eseje o drugiej filozofii Wittgensteina, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2006.

Short [2007] – T.L. Short, Peirce's Theory of Signs, Cambridge University Press, Cambridge 2007.

Thayer [1968] – H.S. Thayer, Meaning and Action: A Critical History of Pragmatism, Bobs-Merrill, New York 1968.

Wittgenstein [1981] – L. Wittgenstein, Philosophische Bemerkungen, aus dem Nachlass hrsg. von R. Rhees, Frankfurt am Main 1981.

Wittgenstein [2000a] – L. Wittgenstein, Dociekania filozoficzne, przeł. B. Wolniewicz, PWN, Warszawa 2000.

Wittgenstein [2000b] – L. Wittgenstein, Tractatus logico-philosophicus, przeł. B. Wolniewicz, PWN, Warszawa 2000.