Freiheit durch Gott retten? Die Freiheitsproblematik in Schellings Schrift Über das Wesen der menschlichen Freiheit und in den Werken von Wolfhart Pannenberg

Article Sidebar

PDF (niemiecki)
Opublikowane: 2009-06-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.20.2009.344

Main Article Content

Henryk Machoń

Abstrakt

Artykuł jest próbą analizy istoty i granic ludzkiej wolności w horyzoncie pytania o Boga. Tak różni autorzy jak Schelling i Pannenberg, których wybrane pisma są przedmiotem niniejszych rozważań, nie rozumieją ludzkiej wolności i Boga antynomicznie, jak często ma to miejsce od czasów krytyki religii XIX i XX wieku, lecz za podstawę tejże wolności uznają Boga, który jest jej gwarantem i źródłem. Ważnym przyczynkiem do namysłu nad problematyką ludzkiej wolności w kontekście pytania o Boga stają się tu takie kwestie, jak idea Boga, rzeczywistość pojmowana jako system lub proces, znajomość uczucia wolności, czy też istota wolności rozumiana jako wolność wyboru między dobrem a złem oraz subiektywność i osobowa natura człowieka.

Article Details

Numer

Nr 20 (2009)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Jak cytować

„Freiheit Durch Gott Retten? Die Freiheitsproblematik in Schellings Schrift Über Das Wesen Der Menschlichen Freiheit Und in Den Werken Von Wolfhart Pannenberg”. 2009. Diametros, nr 20 (czerwiec): 62-76. https://doi.org/10.13153/diam.20.2009.344.

Bibliografia

Pannenberg W., Anthropologie in theologischer Perspektive, Göttingen 1993 (Vandenhoeck & Ruprecht; abgekürzt ATP).

Ders., Anthropologie und Gottesfrage, in Gottesgedanke und menschliche Freiheit. (S. 9–28), Göttingen 1972 (Vandenhoeck & Ruprecht; abgekürzt GMF).

Ders., Christliche Theologie und philosophische Kritik, in Gottesgedanke und menschliche Freiheit. (S. 48–77), Göttingen 1972 (Vandenhoeck & Ruprecht).

Ders., Der Gott der Hoffnung, in Grundfragen Systematischer Theologie, Bd. 1. (S. 387–398), Göttingen 1967 (Vandenhoeck & Ruprecht).

Ders., Reden von Gott angesichts atheistischer Kritik, in: Gottesgedanke und menschliche Freiheit. (S. 29–47), Göttingen 1972 (Vandenhoeck & Ruprecht).

Ders., Systematische Theologie, Bd. 2, Göttingen 1991 (Vandenhoeck & Ruprecht).

Ders., Was ist der Mensch? Die Anthropologie der Gegenwart im Lichte der Theologie, Göttingen 1962 (Vandenhoeck & Ruprecht).

Schelling F.W.J., Über das Wesen der menschlichen Freiheit, Stuttgart 1995 (Reclam; abgekürzt UWF).

Sekundärliteratur:

Baumgartner H.M., Zur Einleitung: Übersicht, Aufbau und Problemanzeigen, in O. Höffe, A. Pieper (Hrsg.), Über das Wesen der menschlichen Freiheit (S. 35–53), Berlin 1995 (Akademie Verlag; abgekürzt WK).

Drehsen V., Gräb W., Weyel B. (Hrsg). Kompendium Religionskritik, Göttingen 2005 (Vandenhoeck & Ruprecht).

Hermanni F., Die letzte Entlastung. Vollendung und Scheitern des abendländischen Theodizeeprojektes in Schellings Philosophie, Wien 1994 (Passagen Verlag).

Marquard O., Schelling – Zeitgenosse inkognito, in H. M. Baumgartner (Hrsg.), Schelling (S. 9–26), Freiburg/München 1975 (Verlag Karl Alber; abgekürzt SK).

Pagano M., Storia ed escatologia nel pensiero di W. Pannenberg, Milano 1973 (U. Mursia & C.).

Sartre, J. P., Ist der Existenzialismus ein Humanismus?, in Drei Essays, Ullstein 1989 (Tachenbuchverlag).

Schwanz T., Das Problem des malum morale bei Schelling 1792–1809, Mskr., München 1992.

Tilliette X., Die Freiheitsschrift, in H. M. Baumgartner (Hrsg.), Schelling (S. 95–107), Freiburg/ München 1975 (Verlag Karl Alber).

Vergauwen G., Absolute und endliche Freiheit. Schellings Lehre von Schöpfung und Fall, Freiburg 1975 (Universitätsverlag; abgekürzt AEF).

Zeltner H., Schelling, Stuttgart 1954 (Fromman – Holzboog).