Zarys semantyki średniowiecznej

Main Article Content

Magdalena Baranowska

Abstrakt

Semiotyka w średniowieczu, rozwijana na gruncie gramatyki i logiki w ramach scholastycznego trivium była zbiorem refleksji dotyczących natury znaku i języka. do rozwoju semiotyki przyczyniła się sama metoda scholastyczna kładąca silny nacisk na analizę podstawowych terminów i pojęć, ponadto tradycja naukowa była głównie tradycją komentarzy koncentrującą się na problemach takich jak rozumienie, interpretacja czy funkcja symbolu. Centralnym pojęciem semantyki średniowiecznej było pojęcie sygnifikacji rozumianej jako „ustanawianie rozumienia” - constituere intellectum. Teksty źródłowe dla tej teorii to przede wszystkim De doctrina christiana św Augustyna oraz De interpretatione Arystotelesa. Jakkolwiek autorzy średniowieczni są całkowicie jednomyślni w kwestii czym sygnifikacja jest, nie byli zgodni to w kwestii czym jest „to”, co język sygnifikuje. Innym aspektem teorii sygnifikacji jest wyróżnienie trzech poziomów języka - języka pisanego, mówionego oraz mentalnego (lingua mentalis) jak również wyróżnienie relacji między bytem, pojęciem a językiem.

Pojęcie sygnifikacji odegrało ważną rolę w średniowiecznej refleksji filozoficznej i wydaje się, że metafizyczne teorie średniowiecza zależą od specyficznej semantyki, dla której podstawowym pojęciem jest pojęcie sygnifikacji.

Article Details

Dział

Artykuły

Biogram autora

Magdalena Baranowska

Magdalena Baranowska – słuchaczka I roku Studium Doktoranckiego Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Jak cytować

Bibliografia

Anzelm [1968] – Anzelm, De grammatico, w: Opera omnia, vol. 1, red. F.S. Schmitt, Friedrich Frommann Verlag, Stuttgart 1968, s. 145-168.

Arystoteles [2003] – Arystoteles, Hermeneutyka, tłum. K. Leśniak, w: Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 1, PWN, Warszawa 2003.

Ashworth [2006] – J.E. Ashworth, Medieval Theories of Singular Terms, w: The Stanford Encyc­lopedia of Philosophy (Fall 2006 Edition), red. E.N. Zalta, http://plato.stanford.edu/archives/fall2006/entries/singular-terms-medieval/

Augustyn [1857] – Augustyn, S. Aurelii Augustini de dialectica liber, I, red. W. Crecelius, El­ berfeld 1857.

Augustyn [1989] – Augustyn, De doctrina christiana. O nauce chrześcijańskiej, tłum. J. Sulow­ski, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1989.

Augustyn [1992] – Augustyn, Wyznania, VI, 3, tłum. Z. Kubiak, Warszawa 1992.

Boecjusz [1887] – Boecjusz, Peri hermeneias comm minor Boethii 3, red. C. Meiser, 1887.

Eco [1997] – U. Eco, Sztuka i piękno w średniowieczu, tłum. M. Olszewski, M. Zabłocka, Wy­ dawnictwo Znak, Kraków 1997.

Kaplan [1979] – D. Kaplan, On the Logic of Demonstratives, „Journal of Philosophical Logic”, t. 8 (1979), s. 81-98.

Kumaniecki [1977] – Słownik łacińsko-polski, red. K. Kumaniecki, Warszawa 1977.

Ockham [1971] – W. Ockham, Suma logiczna, tłum. T. Włodarczyk, Warszawa 1971.

Spade [2002] – P.V. Spade, Thoughts, Words and Things: An Introduction to Late Medieval Logic and Semantic Theory, 2002, http://pvspade.com/Logic/index.html

Swieżawski [2000] – S. Swieżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, PWN, Warszawa­-Wrocław 2000.

Tomasz z Akwinu [1988] – Commentaria in Aristotelis Peri Hermeneias, w: Corpus Thomisti­ cum, red. E. Alarcon, Navarro 1988.

van der Lecq [www] – Ria van der Lecq, Mental Languae: A Key to the Understanding of Buri­ dan’s Semantics, http://www.phil.uu.nl/~lecq/mental%20language.pdf