Utylitaryzm wobec krytyki etyków cnót
Main Article Content
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest dyskusja jaka toczy się pomiędzy etykami cnót a zwolennikami utylitaryzmu, przedstawicielami jednych z najważniejszych obecnie koncepcji etycznych rozwijanych w ramach filozofii analitycznej. Etycy cnót winą za długoletnią nieobecność cnót w myśleniu o moralności obarczają między innymi utylitaryzm i przyjmowany przez nich model uprawiania etyki na wzór deontologii; nie akceptują silnych konsekwencjalistycznych założeń utylitaryzmu i krytykują niejednoznaczność fundamentalnej w tej teorii kategorii szczęścia.
Bliższa analiza współczesnego utylitaryzmu jako niejednorodnej koncepcji etycznej pozwala pokazać, że zarzuty etyków cnót zostały przezwyciężone w ramach niektórych stanowisk sformułowanych na gruncie utylitaryzmu. Ponadto powstało także kilka projektów reinterpretacji utylitaryzmu w duchu etyki cnót, np.: utylitaryzm cnót R. Crispa, utylitaryzm motywów R. Adamsa i utylitaryzm wartości P. Railtona. To może dowodzić, że podstawowe założenia utylitaryzmu i etyki cnót nie są tak rozbieżne jak dotąd zakładano.
Article Details
Numer
Dział
Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.
Jak cytować
Bibliografia
Adams [1976] – Robert M. Adams, Motive Utilitarianism, „The Journal of Philosophy” (73) 1976, s. 467-481.
Anscombe [1958] – Elizabeth Anscombe, Modern Moral Philosophy, „Philosophy” (33) 1958, s. 1-19; wielokrotnie przedrukowywany.
Brandt [1981] – Richard B. Brandt, W. K. Frankena and Ethics of Virtue, „Monist” (64) 1981, s. 271-292.
Brandt [1996] – Richard B. Brandt, Etyka. Zagadnienia etyki normatywnej i metaetyki, tłum. Barbara Stanosz, PWN, Warszawa 1996.
Brink [1989] – David Brink, Utilitarian Morality and the Personal Point of View, „Journal of Philosophy” (83) 1989, s. 423-427.
Crisp [1992] – Roger Crisp, Utilitarianism and the Life of Virtue, ”Philosophical Quarterly” (167) 1992, s. 139-160.
Driver [2001] – Julia Driver, Uneasy Virtue, Cambridge University Press, Cambridge 2001.
Foot [1985] – Philippa Foot, Utilitarianism and the Virtues, „Mind” (64) 1985, s. 196-206.
Goodin [1998] – Robert E. Goodin, Użyteczność i dobro, w: Przewodnik po etyce, red. Peter Singer, Książka i Wiedza, Warszawa 1998.
Harrod [1939] – R. F. Harrod, Utilitarianism Revised, „Mind” (55) 1939, s. 137-156.
Harsanyi [1982] – John Harsanyi, Some Epistemological Advantages of Rule Utilitarian Position in Ethics, „Midwest Studies in Philosophy” (7) 1982, s. 389-403.
Louden [2004] – Robert B. Louden, Etyka cnót a stanowisko antyteoretyczne w etyce, w: Etyka i charakter, red. Jacek Jaśtal, Aureus, Kraków 2004.
MacIntyre [1996] – Alasdair MacIntyre, Dziedzictwo cnoty, tłum. Adam Chmielewski, PWN, Warszawa 1996.
Railton [1988] – Peter Railton, How Thinking about Character and Utilitarianism Might Lead to Rethinking the Character of Utilitarianism, „Midwest Studies in Philosophy” (13) 1988, s. 398-416.
Slote [1992] – Michael Slote, From Morality to Virtue, Oxford University Press, New York 1992.
Slote [1988] – Michael Slote, Utilitarian Virtue, „Midwest Studies in Philosophy” (13) 1988, s. 384-397.
Stocker [1987] – Michael Stocker, The Schizophrenia of Modern Ethical Theories, w: The Virtues. Contemporary Essays on Moral Character, red. Robert B. Kruschwitz, Robert C. Roberts, Wadsworth Publishing Company, California 1987.
Strasser [1990] – Mark Strasser, The Virtues of Utilitarianism, „Philosophia” (20) 1990, s. 209-226.
Szutta [2004] – Natasza Szutta, Status współczesnej etyki cnót, „Diametros” (1) 2004, s. 70-84.
Powyższy artykuł jest fragmentem mojej książki pt. Współczesna etyka cnót. Projekt nowej etyki?, która w tym roku ukaże się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego.