Granica czy most? O funkcjach rozumienia w hermeneutyce H.-G. Gadamera

Main Article Content

Mariusz Oziębłowski

Abstrakt

Tekst dotyczy koncepcji rozumienia Hansa-Georga Gadamera. Przedstawiono w nim argumenty przeciwko tezie Pawła Dybla zarzucającego Gadamerowi, iż znosi on niewspółmierność rzeczy i sposobu jej rozumienia, zapośredniczając pojęciowo niepoznawalność rzeczy.

W oparciu o pracę Pawła Dybla wskazano dwie funkcje rozumienia: „zapośredniczajacą” i „różnicującą”. Następnie pokazano, że koncepcja Gadamera oparta jest o twierdzenie, iż funkcja różnicująca nie może być zrealizowana inaczej niż za pomocą środków zapośredniczających. Niemożliwość owa nie oznacza jednak zapoznania różnicy pomiędzy niewyrażalną „rzeczą” i sposobem jej rozumienia. Niewyrażalność „rzeczy” dochodzi do głosu w trakcie procesu hermeneutycznego, którego istotą jest dialektyczna współobecność wykluczających się funkcji. Współobecność ta nadaje procesowi hermeneutycznemu krytyczny i dynamiczny charakter. Pokazano tym samym, iż w hermeneutyce Gadamera prymat funkcji zapośredniczającej jest pozorny.

Article Details

Dział

Artykuły

Biogram autora

Mariusz Oziębłowski

Mariusz Oziębłowski dr, specjalność naukowa: filozofia hermeneutyczna, filozofia sztuki, filozofia polityczna.
1998 – magister filozofii – Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego Praca magisterska p.t. O pojęciu przemiany w filozoficznej hermeneutyce Hansa-Georga Gadamera.
2003 – doktor nauk humanistycznych – Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego praca doktorska p.t Doświadczenie hermeneutyczne jako doświadczenie sztuki. Hansa-Georga Gadamera teoria doświadczenia hermeneutycznego.
Od 1998 r. pracuje w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie (dziś Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie).
Od 2003 roku pełni funkcję Sekretarza Zarządu Częstochowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Filozoficznego.

Artykuły:
1. Pomiędzy milczeniem a niedorzecznością. Wittgensteinowskie próby wyrażenia tego, co niewyrażalne, (w:) D. Probucka (red.), Dylematy filozofii, Kraków 1999
2. O transmutacji w alchemii, (w:) R. Miszczyński (red.), Filozofia II. Prace naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Częstochowa 2000
3. Postmodernizm i kicz. O sposobach funkcjonowania kategorii kiczu w obrębie estetyki postmodernizmu, (w:) L. Rożek (red.), Kicz, tandeta, jarmarczność w kulturze masowej XX wieku, Częstochowa 2000
4. Koncepcja doświadczenia w historycznej filozofii życia Wilhelma Diltheya, (w:) H. Mikołajczyk (red.), Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie 31/9/2002

Jak cytować

„Granica Czy Most? O Funkcjach Rozumienia W Hermeneutyce H.-G. Gadamera”. 2006. Diametros, nr 10 (grudzień): 65-77. https://doi.org/10.13153/diam.10.2006.243.

Bibliografia

Bronk [1988] – A. Bronk, Rozumienie, dzieje, język. Filozoficzna hermeneutyka H.-G. Gadamera, RW KUL, Lublin 1988.

Dybel [2004] – P. Dybel, Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce Hansa-Georga Gadamera, TAiWPN Universitas, Kraków 2004.

Gadamer [1960] – H.-G. Gadamer, Wahrheit und Methode, Grundzüge einer philosophischen Hermeneutik, J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), Tübingen 1960.

Gadamer [2000] – H.-G. Gadamer, Cóż to jest prawda?, tłum. M. Łukasiewicz, w: H.-G. Gadamer, Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane, PIW, Warszawa 2000, s. 35-51.

Gadamer [2003a] – H.-G. Gadamer, Idea logiki Heglowskiej, tłum. B. Sierocka, w: H.-G. Gadamer, Język i rozumienie, Fundacja Aletheia, Warszawa 2003, s. 41-71.

Gadamer [2003b] – H.-G. Gadamer, Tekst i interpretacja, tłum. P. Dehnel, w: H.-G. Gadamer, Język i rozumienie, Fundacja Aletheia, Warszawa 2003, s. 99-141.

Gadamer [2004] – H.-G. Gadamer, Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran, PWN, Warszawa 2004.

Waldenfels [1999] – B. Waldenfels, Odpowiedź na to co obce. Główne rysy fenomenologii responsywnej, tłum. J. M. Spychała, w: Studia z filozofii niemieckiej. T 3. Współczesna fenomenologia niemiecka, red. S. Czerniak i J. Rolewski, Wydawnictwo UMK, Toruń 1999, s. 101-116.