Prawda, schemat pojęciowy i świat

Article Sidebar

PDF
Opublikowane: 2005-09-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.5.2005.131

Main Article Content

Bartosz Orlewski

Abstrakt

W niniejszym artykule poddaję krytycznej analizie stanowisko, według którego pojęciowy charakter ludzkiego poznania przesądza o fałszu koncepcji prawdy jako korespondencji między nośnikiem wartości logicznej a uprawdziwiaczem. W tym celu przeprowadzam krytykę Josepha Mitterera krytyki dualizującego sposobu mówienia oraz krytykę Donalda Davidsona krytyki tzw. dualizmu schematu i treści. Następnie krytykuję użytek, jak Richard Rorty czyni z Donalda Davidsona krytyki wymienionego dualizmu. Krytyce poddaję również koncepcję realizmu kulturowego autorstwa Andrzeja Szahaja. Na koniec wymienione koncepcje porównuję z Nicholasa Reschera koncepcją idealizmu pojęciowego, po czym uzasadniam tezę, że pojęciowy charakter ludzkiego poznania nie wyklucza trafności koncepcji prawdy jako pewnego typu korespondencji między nośnikiem wartości logicznej a uprawdziwiaczem. Przeciwnie – jest z taką koncepcją w bardzo łatwy sposób do pogodzenia.

Article Details

Numer

Nr 5 (2005)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Jak cytować

„Prawda, Schemat pojęciowy I świat”. 2005. Diametros, nr 5 (wrzesień): 51-82. https://doi.org/10.13153/diam.5.2005.131.

Bibliografia

Baker [2000] – L. R. Baker, Persons and Bodies: A Constitution View, Cambridge University Press 2000.

Bradley, Schwartz [1979] – R. Bradley, N. Schwartz, Possible Worlds: an Introduction to Logic and its Philosophy, Hackett Publishing Company, Inc., USA, and Basil Blackwell Publisher, United Kingdom 1979.

Davidson [1992] – D. Davidson, Eseje o prawdzie, języku i umyśle, tłum. B. Stanosz, PWN, Warszawa 1992.

Davidson [1991] – D. Davidson Donald, O schemacie pojęciowym, tłum J. Gryz, „Literatura na Świecie” (5) 1991.

Dretske [2004] – F. Dretske, Naturalizowanie umysłu, tłum. B. Świątczak, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa 2004.

Grobler [2000] – A. Grobler, Prawda a względność, Aureus, Warszawa 2000.

Grobler [2001] – A. Grobler, Nie o to chodzi, by złowić króliczka, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” (3/39) 2001.

Devitt [2001] – M. Devitt, Incommensurability and the Priority of Metaphysics, w: Incommensurability and Related Matters, red. Paul Hoyningen-Huene and Howard Sankey, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht/Boston/London 2001.

Kuhn [2001] – T. Kuhn, Struktura Rewolucji Naukowych, tłum. H. Ostromęcka, tłum. posłowia J. Nowotniak, Fundacja ALETHEIA, Warszawa 2001.

Margolis [2000] – J. Margolis, A Closer Look at Danto’s Account of Art and Perception, „British Journal of Aesthetics” (3) 2000.

McDowell [1996] – J. McDowell, Mind and World, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, and London, England, 1994, 1996.

Mitterer [1996] – J. Mitterer, Tamta strona filozofii, tłum. M. Łukasiewicz, Oficyna Naukowa, Warszawa 1996.

Motycka [2001] – A. Motycka, Spór o prawdę, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” (3/39) 2001.

Putnam [1994] – H. Putnam, Sense, Nonsense and the Senses: An Inquiry into the Powers of Human Mind, „The Journal of Philosophy”, Vol. XCI, No. 9, September 1994.

Putnam [1998] – H. Putnam, Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, PWN, Warszawa 1998.

Rescher [1992] – N. Rescher, A System of Pragmatic Idealism. Volume 1: Human Knowledge in Idealistic Perspective, Princeton University Press, Princeton 1992.

Rescher [1993] – N. Rescher, A System of Pragmatic Idealism. Volume II: The Validity Of Values, Princeton University Press, Princeton 1993.

Rescher [1994] – N. Rescher, A System of Pragmatic Idealism. Volume 1II: Metaphilosophical Inquiries, Princeton University Press, Princeton 1994.

Rorty [1999] – R. Rorty, Obiektywność, relatywizm i prawda, tłum. J. Margański, Fundacja ALETHEIA, Warszawa 1999.

Szahaj [2001] – A. Szahaj, Na manekinie rzeczywiście leży świetnie..., „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” (3/39) 2001.

Woleński [2002] – J. Woleński, Epistemologia. Tom III: Prawda, Aureus, Kraków 2002.