Wykładnia kategorii Boga ukrytego na podstawie dialogu Mikołaja z Kuzy De deo abscondito
Main Article Content
Abstrakt
Artykuł podejmuje teologiczną i filozoficzną (z obszaru filozofii religii i filozofii Boga) kategorię Deus Absconditus (‘Boga ukrytego’) i ukazuje ją w kontekście myśli mistycznej Mikołaja z Kuzy przedstawionej na kartach dialogu De Deo Abscondito. Bóg ukryty jest Bogiem całkowicie transcendentnym, Bogiem ponad stworzeniem: zarówno w ujęciu ontologicznym, jak i logicznym. Deus Absconditus jest Bogiem niezdolnym do poznania racjonalnego, pozytywnego, stąd jedyną drogą poznania go jakkolwiek jest metoda teologii negatywnej (apofatycznej). Bóg ukryty staje się przeto przedmiotem mistycznej epistemologii. Kuzańczyka Deus Absconditus jest ponadto określany jako Prawda (Veritas) – również jako taka jest on nie tylko niepoznawalny (niedosięgły ludzkiemu rozumowi), ale i niemożliwy do pojęciowego ujęcia. Boska transcendencja (I), racjonalna nieprzystępność (II) oraz niewyrażalność (apofaza) (III) stanowią aspekty, wokół których poniższe rozważania zostały zbudowane.
Article Details
Numer
Dział
Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.
Jak cytować
Bibliografia
Albert K. (2002), Wprowadzenie do filozoficznej mistyki, tłum. J. Marzęcki, Antyk, Kęty.
Beierwaltes W. (1985), Denken des Eines. Studien zum Neuplatonismus und dessen Wirkungsgeschichte, Klostermann, Frankfurt.
Beierwaltes W. (1987), Das seiende Eine. Zur neuplatonischen Interpretation der zweiten Hypothesis des platonischen Parmenides: Das Bespiel Cusanus, [w:] Proclus et son influence. Actes du Colloque de Neuchâel, G. Boss. G. Seel (red.), Zürich: 287–297.
Beierwaltes W. (2003), Platonizm w chrześcijaństwie, tłum. P. Domański, Antyk, Kęty.
Biblia to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (1996), Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne w Polsce, Warszawa.
Carman C.H. (2014), Leon Battista Alberti and Nicholas Cusanus: Towards an Epistemology of Vision for Italian Renaissance Art and Culture, Ashgate Publishing Limited, Burlington.
Drozdowicz Z. (2011), Racjonalizacja religii a dominacja społeczna (2). Od Mikołaja z Kuzy do Erazma z Rotterdamu i erazmianizmu, „Przegląd Religioznawczy” 241 (3): 3–13.
Duclow D.F. (2007), Masters of Learned Ignorance: Eriugena, Eckhard, Cusanus (Variorum Collected Studies), Ashgate, Aldershot.
Hopkins J. (1994), A Miscellany on Nicholas of Cusa, Arthur J. Banning Press, Minneapolis.
Hudson N.J. (2007), Becoming God: The Doctrine of Theosis in Nicholas of Cusa, The Catholic University of America Press, Washington.
Kijewska A. (2005), Eriugena, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Kolarzowski J. (2005), Filozofowie i mistycy. Na drogach neoplatonizmu, Eneteia, Warszawa.
Krąpiec M. (1966), Metafizyka, Pallottinum, Poznań.
Luhmann N. (2011), Nakaz Boży jako forma wolności, tłum. K. Marulewska, „Stan Rzeczy” 1 (1): 64–81.
Małachowski A. (2005), Kardynał Mikołaj z Kuzy – w perspektywie heliocentryzmu, „Perspectiva. Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne” 7 (2): 141–149.
Mikołaj z Kuzy (1997), O oświeconej niewiedzy, tłum. I. Kania, Znak, Kraków.
Mikołaj z Kuzy (2008), Laik o umyśle, tłum. A. Kijewska, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty.
Musioł A. (2012), Ernsta Cassirera analiza filozoficzno-teologicznych poglądów Mikołaja z Kuzy, „IDEA – Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych” 24: 119–131.
Paprocki H. (2003), Apofatyczna teologia, [w:] Religia. Encyklopedia PWN, T. Gadacz, B. Milerski (red.), wersja 1.0, CD, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Platon (1958), Eutyfron, Obrona Sokratesa, Kriton, tłum. W. Witwicki, PWN, Warszawa.
Rahner K., Vorgrimler H. (1987), Mały Słownik Teologiczny, tłum. T. Mieszkowski, P. Pachciarek, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa.
Sikora P. (2010), Logos niepojęty. Teza: „Jezus Chrystus jako pełnia objawienia” w perspektywie teologii apofatycznej. Analiza filozoficzna, Universitas, Kraków.
Swieżawski S. (1978), Byt, [w:] Dzieje filozofii europejskiej XV wieku, t. 3, Collectanea Theologica, Warszawa.
Swieżawski S. (1979), Bóg, [w:] Dzieje filozofii europejskiej XV wieku, t. 4, Collectanea Theologica, Warszawa.
Synowiecki A. (1983), Mikołaja z Kuzy spotkanie z absolutem. „Dialog o Bogu ukrytym”. Przekład i komentarz, „Studia Gdańskie” 5: 167–220.
Wawrzynek K., Sebesta J. (2011), Światło w kontekście filozofii paradoksu Mikołaja Kuzańczyka, „Principia. Pisma koncepcyjne z filozofii i socjologii teoretycznej” 54–55: 25–36.
von Weizsäcker C.F. (1978), Jedność przyrody, tłum. K. Napiórkowski, J. Prokopiuk, H. Tomasik, K. Wolicki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Widomski J. (2003), Metafizyczne uzasadnienie koncepcji piękna Mikołaja z Kuzy, „Estetyka i Krytyka” 5 (2): 140–145.
Wieczorek B. (2004–2005), Mistyka i dialog międzyreligijny w filozofii Mikołaja z Kuzy, „Studia Warmińskie” 41–42: 153–180.
Woźniakowski J. (1974), Góry niewzruszone. O różnych wyobrażeniach przyrody w dziejach nowożytnej kultury europejskiej, Czytelnik, Warszawa.