Fenomenologia a problem „w sobie” przedmiotu

Main Article Content

Piotr Łaciak

Abstrakt

Autor prezentuje własną interpretację fenomenologicznej zagadki „w sobie” przedmiotu rzeczywistego i samego świata. Rozwiązanie tej zagadki ma rozstrzygające znaczenie dla właściwego zrozumienia fenomenologii transcendentalnej. Według Husserla, rzecz transcendentna jest „w sobie” w odniesieniu do faktycznego doświadczenia, ponieważ jej esse nie rozpływa się w percipi i może istnieć nawet wtedy, gdy nie jest faktycznie doświadczana. „W sobie” przedmiotu realnego nie oznacza jednak jego istnienia poza wszelkim możliwym sposobem dania w świadomości, ale jest idealną jednością daną w nieskończonej wielości rzeczywistych i możliwych przejawów tego samego dopuszczającego określenia x. Wszystkie przedmioty realne są jednostkami sensu, ale sens nie przenika przedmiotu w nieskończoności jego przejawów, a w konsekwencji niewyczerpywalne x jako nosiciel tożsamości przedmiotu zawiera nadwyżkę wykraczającą poza sens. Zasadnicza teza artykułu brzmi, że „w sobie” rzeczy transcendentnej i świata realnego odpowiada czystemu x i jego nadwyżce przekraczającej sensy noematyczne.

Article Details

Dział

Artykuły

Biogram autora

Piotr Łaciak - Uniwersytet Śląski w Katowicach Wydział Nauk Społecznych Instytut Filozofii

 

Piotr Łaciak, prof. dr hab. Instytut Filozofii Uniwersytet Śląski w Katowicach;  ul. Bankowa 11, 40-007 Katowice; e-mail: piotr.laciak@us.edu.pl

Jak cytować

„Fenomenologia a Problem «w sobie» Przedmiotu”. 2019. Diametros 16 (62): 18-32. https://doi.org/10.33392/diam.1163.

Bibliografia

Bernet R. (1979), Perception as a Teleological Process of Cognition, „Analecta Husserliana” 9: 119–132. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-009-9437-9_8

Bernet R., Kern I., Marbach E. (1989), Edmund Husserl. Darstellung Seines Denkens, Felix Meiner Verlag, Hamburg.

Brelage M. (1965), Studien zur Transzendentalphilosophie, Walter de Gruyter & Co, Berlin. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110843545

de Palma V. (2005), Ist Husserls Phänomenologie ein Transzendentaler Idealismus?, „Husserl Studies” 21: 183–206. DOI: https://doi.org/10.1007/s10743-005-1462-y

Derrida J. (1992), Przemoc i metafizyka. Esej o myśli Emmanuela Levinasa, tłum. K. Matuszewski,

P. Pieniążek, [w:] J. Derrida, Pismo filozofii, Inter Esse, Kraków: 161–223.

Drummond J. (1990), Husserlian Intentionality and Non-Foundational Realism. Noema and Object, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht/Boston/London. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-009-1974-7

Drummond J. (2014), Kontrowersje wokół noematu, tłum. W. Płotka, [w:] Wprowadzenie do fenomenologii.

Interpretacje, zastosowania, problemy, t. 1, W. Płotka (red.), Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa: 226–265.

Føllesdal D. (1969), Husserl’s Notion of Noema, „The Journal of Philosophy” 66: 680–687. DOI: https://doi.org/10.2307/2024451

Husserl E. (1956), Erste Philosophie (1923/24), t. 1: Kritische Ideengeschichte, von R. Boehm (red.), [w:] Husserliana, Gesammelte Werke, Bd. 7, Martinus Nijhoff, Den Haag.

Husserl E. (1973), Ding und Raum. Vorlesungen 1907, von U. Claesges (red.), [w:] Husserliana, Gesammelte Werke, Bd. 16, Martinus Nijhoff, Den Haag.

Husserl E. (1975), Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii. Księga pierwsza, tłum. D. Gierulanka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Husserl E. (1982), Medytacje kartezjańskie, tłum. A. Wajs, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Husserl E. (1990), Idea fenomenologii. Pięć wykładów, tłum. J. Sidorek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Husserl E. (2000a), Badania logiczne, t. 2: Badania dotyczące fenomenologii i teorii poznania, cz. 1, tłum. J. Sidorek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Husserl E. (2000b), Badania logiczne, t. 2: Badania dotyczące fenomenologii i teorii poznania, cz. 2, tłum. J. Sidorek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Husserl E. (2002), Einleitung in die Philosophie. Vorlesungen 1922/23, von B. Goossens (red.), [w:] Husserliana, Gesammelte Werke, Bd. 35, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht/Boston/London.

Husserl E. (2003), Transzendentaler Idealismus. Texte aus dem Nachlass (1908–1921), von R.D. Rollinger, R. Sowa (red.), [w:] Husserliana, Gesammelte Werke, Bd. 36, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht/Boston/London.

Husserl E. (2004), Wahrnehmung und Aufmerksamkeit. Texte aus dem Nachlass (1893–1912), von T. Vongehr, R. Giuliani (red.), [w:] Husserliana, Gesammelte Werke, Bd. 38, Springer, Dordrecht.

Kern I. (1964), Husserl und Kant. Eine Untersuchung über Husserls Verhältnis zu Kant und zum Neukantianismus, Martinus Nijhoff, Den Haag. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-010-3601-6_5

Łaciak P. (2012), Anonimowość jako granica poznania w fenomenologii Edmunda Husserla, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Micali S. (2008), Überschüsse der Erfahrung. Grenzdimensionen des Ich nach Husserl, Springer, Dordrecht.

Smith D.W., McIntyre R. (1982), Husserl and Intentionality. A Study of Mind, Meaning and Language, D. Reidel Publishing Company, Dordrecht/Boston/Lancaster.

Strasser S. (1959), Das Gottesproblem in der Spätphilosophie Edmund Husserls, „Philosophisches Jahrbuch der Görres-Gesellschaft” 67: 130–142.

Ströker E. (1987), Intentionalität und Konstitution. Wandlungen des Intentionalitätskonzepts in der Philosophie Husserls, [w:] E. Ströker, Phänomenologische Studien, Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main: 54–74.

Zahavi D. (2012), Fenomenologia Husserla, tłum. M. Święch, Wydawnictwo WAM, Kraków.