Szaleństwo upodmiotowione. Etyczne źródła myśli psychoanalitycznej w świetle koncepcji Jurgena Habermasa i Charlesa Taylora
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Celem artykułu jest wskazanie etycznych fundamentów teorii i praktyki psychoanalitycznej oraz zarysowanie moralnej genealogii koncepcji Freuda. W tym celu omówiona została koncepcja interesów konstytuujących poznanie Jürgena Habermasa, przywołująca psychoanalizę jako pewien przykład nauki uzasadnionej w swojej formie poprzez leżący u jej podstaw specyficznie rozumiany interes emancypacyjny. Analiza stanowiska niemieckiego filozofa została uzupełniona refleksją Charlesa Taylora nad źródłami współczesnych koncepcji podmiotowości i związanymi z nimi koncepcjami etycznymi rozważanymi w odniesieniu do historii dyskursów dotyczących problematyki szaleństwa – w tym psychoanalizy. Efektem przeprowadzonych analiz ma być wykazanie ciągłej aktualności zaproponowanej przez Freuda koncepcji, w kontekście rozwoju filozoficznych teorii podmiotowości, jak i bardziej szczegółowych konceptualnych problemów dotyczących zaburzeń psychicznych.
Article Details
Numer
Dział
Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.
Jak cytować
Bibliografia
Brown N.O. (1988), Life against death: the psychoanalytical meaning of history, Wesleyan University Press, Middletown.
Dupeyrix A. (2013), Zrozumieć Habermasa, tłum. M. Wróblewska, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Dybel P. (1995), Dialog i represja. Antynomie psychoanalizy Zygmunta Freuda, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
Freud A. (1997), Ego i mechanizmy obronne, tłum. M. Ojrzyńska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Freud S. (1994), Zarys Psychoanalizy, tłum. J. Prokopiuk, [w:] idem, Poza zasadą przyjemności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Freud S. (1998), Człowiek imieniem Mojżesz a religia monoteistyczna, tłum. A. Ochocki, R. Reszke, [w:] idem, Pisma społeczne, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2007a), Uwagi o miłości przeniesieniowej (dalsze rady w kwestii techniki psychoanalizy III), tłum. R. Reszke, [w:] idem, Technika terapii, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2007b), O psychoterapii, tłum. R. Reszke, [w:] idem, Technika terapii, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2007d), Technika psychoanalityczna, tłum. R. Reszke, [w:] idem, Technika terapii, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2007e), Freudowska metoda psychoanalityczna, tłum. R. Reszke, [w:] idem, Technika terapii, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2007f), Drogi terapii psychoanalitycznej, tłum. R. Reszke, [w:] idem, Technika terapii, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2007g), Przypominanie, powtarzanie, przepracowywanie (dalsze rady w kwestii techniki psychoanalitycznej I), tłum. R. Reszke, [w:] idem, Technika terapii, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Freud S. (2010), Wykłady ze wstępu do psychoanalizy. Nowy cykl, tłum. R. Reszke, [w:] idem, Wykłady, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Foucault M. (1987), Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, tłum. H. Kęszycka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Grünbaum A. (2004), Podstawy psychoanalizy: krytyka filozoficzna, tłum. E. Olender-Dmowska, Universitas, Kraków.
Habermas J. (2002), Knowledge and human interests, tłum. J. Shapiro, Beacon Press, Boston.
Habermas J. (1983), Niektóre trudności próby związania teorii z praktyką. Wprowadzenie do nowego wydania, tłum. Z. Krasnodębski, [w:] idem, Teoria i praktyka. Wybór pism, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Lacan J. (2010), Pozycja nieświadomego, tłum. M. Drwięga, „Psychoanaliza” 3: 8–31.
Marcuse H. (1998), Eros i cywilizacja, tłum. H. Jankowska, A. Pawelski, Wydawnictwo Literackie MUZA, Warszawa.
Nagel E. (1959), Methodological Issues in Psychoanalytic Theory, [w:] Psychoanalysis, scientific method and Philosophy, S. Hook (red.), New York University Press, Nowy Jork.
Panksepp J., Solms M. (2012), What is neuropsychoanalysis? Clinically relevant studies of the minded brain, „Trends in Cognitive Science” 16: 6–8.
Popper K.R. (1999), Droga do wiedzy: domysły i refutacje, tłum. S. Amsterdamski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Płonka-Syroka B. (2007), Niemiecka medycyna romantyczna, Wydawnictwo DiG, Warszawa.
Porter R. (2003), Madness: a brief history, Oxford University Press, Oxford.
Ricoeur P. (2008), O interpretacji. Esej o Freudzie, tłum. M. Falski, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Rieff P. (1992), Freud: the Mind of the Moralist, University of Chicago Press, Chicago.
Scull A. (2016), Madness in civilization: a cultural history of insanity from the Bible to Freud from the madhouse to modern medicine, Princeton University Press, Princeton.
Szasz T. (1960), The myth of mental illness, „American Psychologist” 15: 113–118.
Taylor Ch. (1988), The moral topography of the self, [w:] Rutgers symposia on applied psychology, Vol. 2. Hermeneutics and psychological theory: Interpretive perspectives on personality, psychotherapy, and psychopathology, S.B. Messer, L.A. Sass, R.L. Woolfolk (red.), Rutgers University Press, Piscataway: 298–320.
Taylor Ch. (2012), Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, tłum. M. Gruszczyński et al., Wydawnictwo PWN, Warszawa.
Warchala M. (2006), Autentyczność i nowoczesność. Idea autentyczności od Rousseau do Freuda, Universitas, Kraków.