Dwa modele zaufania w opiece zdrowotnej

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2015-09-26
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.45.2015.798
Słowa kluczowe:
zaufanie, opieka zdrowotna, nowe technologie medyczne, altruizm, reforma służby zdrowia, I. Bohnet, J. Mansbridge, A. Howson, J. Brownlie, M. Hillen

Main Article Content

Aleksandra Głos
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Abstrakt

Zaufanie jest warunkiem godziwej i sprawiedliwej służby zdrowia. W subtelnej relacji między lekarzem a pacjentem zaufanie nie tylko umożliwia przeprowadzenie terapii, ale samo w sobie pełni rolę terapeutyczną. Zaufanie jest także fundamentem skutecznej współpracy – obniża jej koszty, zwiększa efektywność i pozytywnie wpływa na czerpaną z pracy satysfakcję. Aby jednak zaufanie mogło spełnić wspomniane wyżej funkcje, musi mieć ono charakter altruistyczny, a nie wyłącznie kalkulacyjny. Prawdziwości tego pierwszego modelu dowodzą nie tylko argumenty filozoficzne, ale i badania procesu obdarzania zaufaniem w praktyce opieki zdrowotnej. Rozróżnienie pomiędzy tymi modelami pomaga zrozumieć przyczyny kryzysu zaufania w służbie zdrowia. Wiele ze współczesnych reform przeprowadzanych jest bowiem wyłącznie z troską o kognitywną stronę zaufania – zwiększenie przewidywalności i efektywności systemów zdrowotnych, z pominięciem jego strony etycznej, która jest istotą zaufania. Artykuł omawia także niejednoznaczny wpływ nowych technologii medycznych na całokształt tych procesów.

Article Details

Numer

Nr 45 (2015)

Dział

Inne artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Aleksandra Głos - Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Aleksandra Głos
Doktorantka
Instytut Filozofii
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
ul. Grodzka 52
31-044 Kraków
Polska

E-mail: olaglos@gmail.com

Jak cytować

„Dwa Modele Zaufania W Opiece Zdrowotnej”. 2015. Diametros, nr 45 (wrzesień): 82-106. https://doi.org/10.13153/diam.45.2015.798.

Bibliografia

Anderson [1982] – A.D. Anderson, Therapeutic trust, „Journal of Chronical Disease” (35) 198, s. 817–820.

Anderson, Dedrick [1990] – L.A. Anderson, R.F. Dedrick, Development of the Trust in Physician Scale: a measure to assess interpersonal trust in patient-physician relationships, „Psychological Reports” (67) 1990, s. 1091–1100.

Ashcroft et al. [2006] – R.E. Ashcroft, B. McKinstry, J. Car, et al., Interventions for improving patients’ trust in doctors and groups of doctors, „Cochrane Database of Systematic Reviews” (3) 2006.

Axelrode [1984] – R. Axelrode, The evolution of cooperation, Basic Books, New York 1984.

Baier [1986] – A. Baier, Trust and antitrust, „Ethics” 96 (2) 1986, s. 231–260.

Bernstein [2011] – L. Bernstein, Private Commercial Law in the Cotton Industry: Creating Cooperation through Rules, Norms, and Institutions, „Michigan Law Review” 99 (7) 2011, s. 1724–1790.

Blendon et al. [2014] – R.J. Blendon, J.M. Benson, M.A., J.O. Hero, Public Trust in Physicians — U.S. Medicine in International Perspective, „The New England Journal of Medi-cine” (371) 2014, s. 570-1572, DOI: 10.1056/NEJMp1407373.

Bohnet, Frey, Huck [2001] – I. Bohnet, B.S. Frey, S. Huck, More Order with Less law: On Contract Enforcement, Trust and Crowding, „American Political Science Review” (95) 2001, s. 131–144.

Brownlie, Hawson [2005] – J. Brownlie, A. Howson, ‘Leaps of faith’ and MMR: An Empirical Study of Trust, „Sociology” SAGE Publications 39 (2), s. 221–239.

Bundesärztekammer [2007] – Bundesärztekammer, Zunehmende Privatisierung von Krankenhäusern in Deutschland Folgen für die ärztliche Tätigkeit Voraussetzungen, Wirkungen, Konsequenzen und Potenziale aus ärztlicher Sicht, Berlin 2007.

Calnan, Rowe [2012] – M. Calnan, R. Rowe, Trust relations in health care – the new agenda, „European Journal of Public Health” 2012, s. 4–6.

Calnan, et al. [2004] – M. Calnan, D. Montaner, R. Horne, How acceptable are innovative health-care technologies? A survey of public beliefs and attitudes in England and Wales, „Social Science and Medicine” (60) 2004, s. 1937–1948.

Coleman [1990] – J. Coleman, Foundations of social theory, Cambridge, Harvard University Press 1990.

Elster [1984] – J. Elster, Ulysses and the Sirens: Studies in Rationality and Irrationality, revised edition, Cambridge University Press, Cambridge 1984.

Frey [1997] – B.S. Frey, Not Just for the Money An Economic Theory of Personal Motivation, Edward Elgar Publishing, 1997.

Fukuyama [1995] – F. Fukuyama, Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity, Free Press, New York 1995.

Gambetta [1988] – D. Gambetta, Can we trust trust?, [w:] Trust: Making and Breaking Cooperative Relations, D. Gambetta (red.), Basil Blackwell, Oxford 1998, s. 213–237.

Giddens [1990] – A. Giddens, Konsekwencje nowoczesności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1990.

Gilson, Goudge [2005] – L. Gilson, J. Goudge, How trust can be investigated? Drawing lessons from past experience, „Social Science & Medicine” (61) 2005, s. 1439–1451.

Green, Irvine [2013] – D. Green, B. Irvine, Healthcare Systems: Germany, Civitas, 2013.

Greenspan [1980] – P. Greenspan, A Case of Mixed Feelings: Ambivalence and the Logic of Emotion, [w:] Explaining Emotions, A.O. Rorty (red.), University of California Press, 1980, s. 223–250.

Hall et al. [2001] – M.A. Hall, E. Dugan, B.Y Zheng, A.K. Mishra, Trust in physicians and medical institutions: What is it, can it be measured, and does it matter?, „Milbank Quarterly” (79) 2001, s. 613–639.

Hall et al. [2002a] – M.A. Hall, F. Camacho, E. Dugan, R. Balkrishnan, Trust in the medical profession: conceptual and measurement issues, „Health Services Research” 37 (5) 2002, s. 1419–1439.

Hall et al. [2002b] – M.A. Hall, B. Zheng, E. Dugan, et al., Measuring patient’s trust in their primary care providers, „Medical Care Research Review” 59 (3) 2002, s. 293–318.

Hardin [2002] – R. Hardin, Trust and Trustworthiness, Russell Sage, New York 2002.

Hardin [1993] – R. Hardin, The street-level epistemology of trust, „Politics and Society” 21 (4) 1993, s. 505–529, [w:] P. Sztompka, Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Znak, Kraków, 2007.

Hillen [2013] – M.A. Hillen, Cancer patients’ trust in their Oncologist, Academic Medical Center, University of Amsterdam 2013.

Hillen et al. [2012a] – M.A Hillen, C.C.E Koning, J.W. Wilmink, et al., Assessing cancer patients' trust in their oncologist: development and validation of the Trust in Oncologist Scale (TiOS), „Support Care Cancer” 20 (8) 2012, s. 1787–1795.

Hillen et al. [2012b] – M.A. Hillen, A.T. Onderwater, M.C.B van Zwieten, et al., Disentangling cancer patients' trust in their oncologist: a qualitative study, „Psycho-oncology” 21 (4) 2012, s. 392–399.

Inglehart [1999] – R. Inglehart, Trust, Well-being and Democracy, [w:] Democracy and Trust, M.E. Warren (red.), Cambridge University Press, Cambridge 1999.

Jones [1996] – K. Jones, Trust as an affective attitude, „Ethics” (107) 1996, s. 4–25.

Kahneman [2003] – D. Kahneman, Maps of Bounded Rationality: A Perspective on Intuitive Judgment and Choice, „American Psychologist” 56 (9) 2003.

Kahneman, Tversky [1979] – D. Kahneman, A. Tversky, Prospect Theory: An Analysis of Decisions Under Risk, „Econometrica” 47 (2) 1979, s. 263–291.

Kao et al. [1998a] – A.C. Kao, D.C. Green, N.A. Davis, et al., Patients' trust in their physicians - Effects of choice, continuity, and payment method, „Journal of General Internal Medicine” (13) 1998, s. 681–686.

Kao et al. [1998b] – A.C. Kao, D.C. Green, A.M. Zaslavsky, et al., The relationship between method of physician payment and patient trust, „JAMA” 280 (19) 1998, s. 1708–1714.

Mansbridge [1999] – J. Mansbridge, Altruistic Trust, [w:] Democracy and Trust, M.E. Warren (red.), Cambridge University Press, Cambridge 1999, s. 290–309.

Martin et al. [1999] – C. Martin, A. MacGregor, L. Jones, An investigation of the Views of Parents and Professionals in Relation to MMR Vaccination, Edinburgh: Scottisch Health Feedback, [w:] J. Brownlie, A. Howson, ‘Leaps of faith’ and MMR: An Empirical Study of Trust, „Sociology” SAGE Publications 39 (2) 1999, s. 221–239.

Marzano [2012] – M. Marzano, Qu’est ce que la confiance?, RIHME „Revue Interdisciplinaire sur le Management et l’Humanisme“ (1) 2012, s. 83–96.

Mechanic [1996] – D. Mechanic, Changing Medical Organization and the Erosion of Trust, „The Milbank Quarterly” 74 (2) 1996), s. 171–189.

Mechanic, Meyer [2000] – D. Mechanic, S. Meyer, Concepts of trust among patients with serious illness, „Social Science and Medicine” (51) 2000, s. 657–668.

Möllering [2006] – G. Möllering, Trust, Reason, Routine, Reflexivity, Elsvier, Oxford 2006.

Montague [2012] – E. Montague, Trust in technology-mediated collaborative health encounters: Constructing trust in active and passive user interactions with technologies, „Ergonomics” 55 (7) 2012, s. 752–761.

Müller et al. [2014] – E. Müller, J.M. Zill, J. Dirmaier, et al., Assessment of Trust in Physician: A Systematic Review of Measures, PLoS One „Public Library of Science“ 9 (9) 2014, DOI: 10.1371/journal.pone.0106844.

O’Neill [2002] – O. O’Neill, Autonomy and Trust in Bioethics, Cambridge University Press, Cambridge, 2002.

Pearson et al. [2000] – S.D. Pearson, L.H. Raeke, Patients’ Trust in Physicians: Many Theories, Few Measures, and Little Data, „The Journal of General Internal Medicine” 15 (7) 2000, s. 509–513.

Rosenfeld, Messner, Baumer [2001] – R. Rosenfeld, S. Messner, E. Baumer, Social Capital and Homicide, „Social Forces” 80 (1) 2001, s. 283–309.

Safran et al. [1998] – D.G. Safran, M. Kosinski, A.R. Tarlov, The Primary Care Assessment Survey: tests of data quality and measurement performance, „Medical Care” (36) 1998, s. 728–739.

Seetharamu [2007] – N. Seetharamu, U. Iqbal, J.S. Weiner, Determinants of trust in the patient-oncologist relationship, „Palliative and Supportive Care” (5) 2007, s. 405-409.

Smith [2005] – C. Smith, Understanding Trust and Confidence: Two paradigms and Their Significance for Health and Social Care, „Journal of Applied Philosophy” 22 (3) 2005, s. 299–316.

Solbjor [2008] – M. Solbjor, You Have to Trust in Those Pictures. A Perspective on Women’s Experiences of Mammography Screening, [w:] J. Brownlie, A. Greene, A. Howson, Researching Trust and Health, Routledge, New York 2008, s. 54–71.

Simmel [1950] – G. Simmel, The Sociology of Georg Simmel, Free Press, New York 1950, [w:] G. Mollering, Trust, Reason, Routine, Reflexivity, Elsvier, Oxford 2006.

Sztompka [2007] – P. Sztompka, Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Znak, Kraków 2007.

Thomson, Foubister, Mossialos [2009] – S. Thomson T. Foubister, E. Mossialos, Financing health care in the European Union, The European Observatory on Health Systems and Policies, 2009.

Zak, Knack [2001] – P. Zak, S. Knack, Trust and Growth, „Economic Journal” (111) 2001.

Załuski [2008] – W. Załuski, Człowiek jako homo oeconomicus, [w:] System prawny a porządek prawny, O. Bogucki, S. Czepita (red.), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2008, s. 297–315.

Zheng et al. [2000] – B. Zheng, M.A. Hall, E. Dugan, et al., Development of a scale to measure patients’ trust in health insurers, „Health Services Research” 37 (1) 2002, s. 187–202.

Inne teksty tego samego autora