Regulacje prawne wobec rozwoju nowoczesnych technik kontroli prokreacji: analiza roszczenia wrongful life

Article Sidebar

PDF
Opublikowane: 2009-03-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.19.2009.339

Main Article Content

Marta Soniewicka
Katedra Teorii i Filozofii Prawa Wydział Prawa i Administracji UJ

Abstrakt

Tematem artykułu jest roszczenie dziecka upośledzonego z tytułu przyjścia na świat w stanie pokrzywdzenia, zwane roszczeniem wrongful life. W artykule zostaje najpierw przedstawiona analiza konstrukcji prawnej roszczenia, która dotyczy takich aspektów jak: podmioty stosunku odpowiedzialności odszkodowawczej oraz prawne przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a w tym problem prawnie chronionego dobra dziecka, związku przyczynowo-skutkowego i szkody. Wnioskiem z owej analizy jest to, że na gruncie obowiązującego prawa polskiego roszczenie wrongful life zostałoby oddalone jako niezasadne. Po dokonaniu analizy prawnej, przedstawione zostają również problemy natury filozoficznej, które owo roszczenie rodzi, takie jak: problem nieistnienia, problem prawa do tego, by nie zostać poczętym oraz do nieurodzenia się, problem oceny wartości życia ludzkiego oraz problem wolności i autonomii prokreacyjnej. Na końcu przedstawione zostają etyczno-społeczne problemy roszczenia, takie jak: promowanie postaw proeugenicznych i proaborcyjnych, stygmatyzacja upośledzonych dzieci, dyskryminacja na tle zdrowotnym, zmiana standardu usług medycznych oraz kwestie dotyczące opieki społecznej. Analizy te prowadzą do wniosku o konieczności stworzenia regulacji prawnych wyłączających możliwość tego typu roszczeń. Jednocześnie postuluje się przy tym wzmocnienie świadomości odpowiedzialności rodzicielskiej i stworzenie odpowiednich struktur prawno-społecznych, wspierających upośledzone dzieci i ich rodziny.

Article Details

Numer

Nr 19 (2009)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Marta Soniewicka - Katedra Teorii i Filozofii Prawa Wydział Prawa i Administracji UJ

dr Marta Soniewicka
Katedra Teorii i Filozofii Prawa
Wydział Prawa i Administracji UJ

Jak cytować

„Regulacje Prawne Wobec Rozwoju Nowoczesnych Technik Kontroli Prokreacji: Analiza Roszczenia Wrongful Life”. 2009. Diametros, nr 19 (marzec): 137-59. https://doi.org/10.13153/diam.19.2009.339.

Bibliografia

Augustyn [1953] – św. Augustyn, Dialogi Filozoficzne. O wolnej woli, Warszawa 1953.

Bieniek [2003] – G. Bieniek, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, art. 415-449, w: Komentarz do kodeksu cywilnego, Ks. trzecia, Zobowiązania, t. 1, red. G. Bieniek, LexisNexis, War- szawa 2003.

Bilecka [2005] – M. Bilecka, Proces o złe urodzenie (uwagi do wyroków Sądu Okręgowego w Łomży oraz Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, „Prawo i Medycyna” 20 (vol. 7) 2005, s. 29-44.

Botkin [2002] – J.R. Botkin, Prenatal Diagnosis and the Selection of Children, ,,Florida State University Law Review” (30) 2002, s. 265-293, http://www.law.fsu.edu/journals/lawreview/downloads/302/BOTKIN.pdf

Dworkin [1994] – R. Dworkin, Life’s Dominion. An Argument About Abortion, Euthanasia, And Individual Freedom, Vintage Books, New York 1994.

Elliot [2007] – C. Elliot, Patients doubtfully capable or incapable of consent, w: A Companion to Bioethics, red. H. Kuhse i P. Singer, Blackwell Publishing, Oxford 2007, s. 452-462.

Fukuyama [2005] – F. Fukuyama, Koniec człowieka. Konsekwencje rewolucji biotechnologicznej, przeł. B. Pietrzyk, Znak, Kraków 2005.

Hare [2002] – R.M. Hare, Essays on Bioethics, Clarendon Press, Oxford 2002.

Justyński [2003] – T. Justyński, Poczęcie i urodzenie się dziecka jako źródło odpowiedzialności cywilnej, Zakamycze, Kraków 2003.

Kitcher [1997] – P. Kitcher, The Lives to Come. The Genetic Revolution and Human Possibilities, Touchstone, New York 1997.

Kluge [2007] – E-H. W. Kluge, Severely disabled newborns, w: A Companion to Bioethics, red. H. Kuhse i P. Singer, Blackwell Publishing, Oxford 2007, s. 242-248.

Lang/Safjan [2000] – W. Lang, M. Safjan, Odpowiedzialność prawna za szkody prenatalne i prekoncepcyjne, w: Prawne problemy ludzkiej prokreacji, red. W. Lang, Toruń 2000, s. 384-411.

Nesterowicz [2000] – M. Nesterowicz, Prawo medyczne, Toruń 2000.

Nesterowicz [2003] – M. Nesterowicz Odpowiedzialność cywilna lekarza i szpitala za szkody związane z urodzeniem upośledzonego dziecka, „Prawo i Medycyna” 13 (vol. 5) 2003, s. 35-40.

Nietzsche [2006] – F. Nietzsche, Wiedza radosna, przeł. L. Staff, Wydawnictwo Zielona So- wa, Kraków 2006.

O’Neill [2007] – O. O’Neill, Autonomy and Trust in Bioethics, Cambridge University Press, Cambridge 2007.

Parens/Asch [2000] – E. Parens, A. Asch (red.), Prenatal Testing and Disability Rights, Georgetown University Press 2000.

Pepłowska [2004] – Z. Pepłowska, Odpowiedzialność cywilna lekarza z tytułu wrongful life, wrongful birth i wrongful conception w prawie USA, „Prawo i Medycyna” 14 (vol. 6) 2004, s. 100-115.

Safjan [1998] – M. Safjan, Prawo i medycyna. Ochrona praw jednostki a dylematy współczesnej medycyny, Warszawa 1998.

Singer [2007] – P. Singer, Unsanctifying Human Life. Essays on Ethics, red. H. Kuhse, Blackwell Publishing, Oxford 2007.

Spaemann [2006] – R. Spaemann, Granice. O etycznym wymiarze działania, przeł. J. Merecki, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006.

Stróżewski [2003] – W. Stróżewski, Ontologia, Aureus, Kraków 2003.

Stróżewski [2005] – W. Stróżewski, Istnienie i sens, Znak, Kraków 2005.

Tykwińska-Rutkowska [2005] – D. Tykwińska-Rutkowska, Powództwa wrongful birth i wrongful conception w świetle orzecznictwa sądowego. Wybrane uwagi, „Prawo i Medycyna” 20 (vol. 7) 2005, s. 16-28.

Wiśniewski [2003] – T. Wiśniewski, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, art. 353-365, 450-508, w: Komentarz do kodeksu cywilnego, Ks. trzecia, Zobowiązania, t. 1, red. G. Bieniek, LexisNexis, Warszawa 2003.

Inne teksty tego samego autora