Twoja śmierć. Próba eksplikacji doświadczenia śmierci

Main Article Content

Ireneusz Ziemiński

Abstrakt

Artykuł przedstawia doświadczenie śmierci z perspektywy drugiej osoby (Twoja śmierć) w kontekście problemów związanych ze znaną tezą Epikura – dopóki istniejemy, nie ma śmierci, odkąd jest śmierć, my już nie istniejemy. Problemu epistemologicznego – możli-wość doświadczenia śmierci – nie da się rozwiązać ani z perspektywy pierwszej osoby (umie-rający nie może swej śmierci doświadczyć), ani z perspektywy trzeciej osoby (fakt jego/jej śmierci jest zdarzeniem w świecie, które nie ma dla mnie znaczenia), lecz wyłącznie z per-spektywy drugiej osoby (w Twojej śmierci doświadczam częściowo także śmierci własnej). Podobnie można rozwikłać pozostałe problemy związane ze śmiercią: ontologiczny (wraz z Twoją śmiercią dane jest mi doświadczenie nicości), aksjologiczny (Twoja śmierć odsłania absolutne zło ludzkiej śmierci), moralny (jestem gotowy oddać swe życie po to, by Ciebie od śmierci ocalić) oraz eschatologiczny (pomimo Twojej śmierci doświadczam Twojej dalszej obecności, co rodzi nadzieję na możliwość jakiejś formy życia wiecznego).

Article Details

Dział

Artykuły

Jak cytować

„Twoja śmierć. Próba Eksplikacji doświadczenia śmierci”. 2007. Diametros, nr 11 (marzec): 111-41. https://doi.org/10.13153/diam.11.2007.270.

Bibliografia

Ariès [2002] – P. Ariès, Śmierć drugiego człowieka, przeł. M. Ochab, w: Wymiary śmierci, red. S. Rosiek, Gdańsk 2002.

Augustyn [1987] – Św. Augustyn, Wyznania, przeł. Z. Kubiak, wyd. III popr., Warszawa 1987.

Bauman [1998] – Z. Bauman, Śmierć i nieśmiertelność. O wielości strategii życia, przeł. N. Leśniewski, Warszawa 1998.

Bortkiewicz [2000] – P. Bortkiewicz, Tanatologia. Zarys problematyki moralnej, Poznań 2000.

Choron [1963] – J. Choron, Death and Western Thought, Collier Books, New York, Collier-Macmillan Ltd., London 1963.

Cichowicz [1993] – S. Cichowicz, Śmierć: gwałt na idei lub reakcja życia. Wstęp, w: Antropologia śmierci. Myśl francuska, wyb. i przeł. S. Cichowicz, J.M. Godzimirski, Warszawa 1993.

Cioran [1992] – E. Cioran, Na szczytach rozpaczy, przeł. I. Kania, Kraków 1992.

Drewermann [2000] – E. Drewermann, Zstępuję na Barkę Słońca. Medytacje o śmierci i umieraniu, przeł. M.L. Kalinowski, Gdynia 2000.

Feuerbach [1988] – L. Feuerbach, Wybór pism, t.1: Myśli o śmierci i nieśmiertelności, przeł. K. Krzemieniowa, M. Skwieciński, Warszawa 1988.

Gadacz [2000] – T. Gadacz, Rozumowe poznawanie Boga, Bydgoszcz 2000.

Gadacz [2002] – T. Gadacz, O umiejętności życia, Kraków 2002.

Grodziński [1988] – E. Grodziński, Stosunek do śmierci własnej i cudzej, w: Sposoby istnienia. Działanie wobec siebie i innych, red. J. Rudniański, K. Muraski, Warszawa 1988.

Hemingway [1988] – E. Hemingway, Komu bije dzwon, przeł. B. Zieliński, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1988.

Jankélévitch [1993] – V. Jankélévitch, Tajemnica śmierci i zjawisko śmierci, w: Antropologia śmierci. Myśl francuska, wyb. i przeł. S. Cichowicz, J.M. Godzimirski, Warszawa 1993.

Jankélévitch [2005] – V. Jankélévitch, To, co nieuchronne. Rozmowy o śmierci, przeł. M. Kwaterko, Warszawa 2005.

Kochanowski [2006] – J. Kochanowski, Fraszki. Pieśni. Treny, Kraków, 2006.

Michalski [1998] – K. Michalski, Heidegger i filozofia współczesna, wyd. II uzup., Warszawa 1998.

Morin [1993] – E. Morin, Antropologia śmierci, w: Antropologia śmierci. Myśl francuska, wyb. i przeł. S. Cichowicz, J.M. Godzimirski, Warszawa 1993.

Nola [2006] – A. di Nola, Tryumf śmierci. Antropologia żałoby, przeł. J. Kornecka, M.W. Olszańska, R. Sosnowski, M. Surma-Gałkowska, M. Woźniak, Kraków 2006.

Rilke [1987] – R.M. Rilke, Poezje, wyb. i przeł. M. Jastrun, Kraków 1987.

Sartre [1970] – J. P. Sartre, Wyobrażenie. Fenomenologiczna psychologia wyobraźni, przeł. P. Beylin, Warszawa 1970.

Sesboüé [2002] – B. Sesboüé, Zmartwychwstanie i życie. Krótki traktat o rzeczach ostatecznych, przeł. M. Żerańska, Poznań 2002.

Siemianowski [1992] – A. Siemianowski, Śmierć i perspektywa nadziei. Esej filozoficzny o ostatecznych sprawach człowieka, Gniezno 1992.

Speyr [1999] – A. von Speyr, Tajemnica śmierci, przeł. M. Węcławski, Poznań 1999.

Stróżewski [2002] – W. Stróżewski, O doświadczeniu śmierci, w: Śmierć, przestrzeń, czas, tożsamość w Europie Środkowej około 1900, red. K. Grodziska, J. Purchla, Kraków 2002.

Szczepański [1984] – J. Szczepański, Sprawy ludzkie, wyd. III rozszerzone, Warszawa 1984.

Szymborska [2004] – W. Szymborska, Wiersze wybrane, Kraków 2004.

Tarnowski [1993] – K. Tarnowski, Ku absolutnej ucieczce. Bóg i wiara w filozofii Gabriela Marcela, Kraków 1993.

Thielicke [2002] – H. Thielicke, Życie ze śmiercią, przeł. S. Szczyrbowski, Warszawa 2002.

Thomas [1993] – L.-V. Thomas, Doświadczenie śmierci: jego granice i rzeczywistość, w: Antropologia śmierci. Myśl francuska, wyb. i przeł. S. Cichowicz, J.M. Godzimirski, Warszawa 1993.

Tischner [2005] – J. Tischner, Myślenie według wartości, Kraków 2005.

Tischner [2006] – J. Tischner, Filozofia dramatu, Kraków 2006.

Twardowski [2005] – J. Twardowski, Śmierć na śmierć nie umiera. Myśli wybrane, wyb. i oprac. A. Iwanowska, Warszawa 2005.

Vovelle [2002] – M. Vovelle, Historia ludzi w zwierciadle śmierci, przeł. M. Ochab, w: Wymiary śmierci, red. S. Rosiek, Gdańsk 2002.

Winch [1990] – P. Winch, Co to znaczy usiłować?, przeł. T. Szawiel, w: P. Winch, Etyka a działanie. Wybór pism, wyb. T. Szawiel, Warszawa 1990.

Ziemiński [2001] – I. Ziemiński, Orfeusz i Alkestis. Dwa sposoby usprawiedliwienia śmierci, w: „Sztuka i Filozofia” 20 (2001), s. 21-41.

Zuccaro [2004] – C. Zuccaro, Teologia śmierci, przeł. K. Stopa, Kraków 2004.

Inne teksty tego samego autora