Etyka w psychoterapii

Main Article Content

Katarzyna Marchewka

Abstrakt

Cel artykułu stanowi przedstawienie wybranych etycznych aspektów procesu psychoterapii w oparciu o najważniejsze polskie i zagraniczne pozycje bibliograficzne. Podjęte zostają rozważania dotyczące m.in. problematyki manipulacji w relacji terapeutycznej, zagadnienia poufności i związanej z nim kwestii tajemnicy zawodowej, zasady neutralności światopoglądowej psychoterapeuty, etycznych aspektów psychoterapii dzieci i młodzieży, problematyki superwizji oraz relacji psychoterapia – prawo.

Article Details

Dział

Temat specjalny - Przekroje bioetyki

Biogram autora

Katarzyna Marchewka - Uniwersytet Jagielloński

Katarzyna Marchewka, mgr
Uniwersytet Jagielloński
Instytut Filozofii UJ
Ul. Grodzka 52
Pl- 31-001 Kraków
Instytut Psychologii UJ
Ul. Ingardena 6
Pl-30-060 Kraków
e-mail: katarzyna.marchewka@uj.edu.pl

Jak cytować

Bibliografia

Aleksandrowicz [2010] – J.W. Aleksandrowicz, Superwizja w kształceniu psychoterapeutów, „Psychoterapia” 3 (154) 2010, s. 23–30.

Aouil, Rosińka-Włodarczyk, Rowiński, Wrocławska [2011] – B. Aouil, J. Rowińska-Włodarczyk, T. Rowiński, E. Wrocławska, Rozważania na temat kontekstu etycznego pomocy psychologicznej, w której wykorzystywany jest Internet, [w:] Internet w psychologii – psychologia w Internecie, B. Aouil, K. Czerwiński, D. Wosik-Kawala (red.), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2011, s. 307–338

APA [2010] – American Psychological Association, Ethical principles of psychologists and code of conduct, dostępne na: http://www.apa.org/ethics/code/index.aspx [25.05.2014].

Barbaro de [2006] – B. de Barbaro, Problemy etyczne w terapii małżeńskiej, „Psychoterapia” 2 (137) 2006, s. 27–34.

Bergin [1980] – A.E. Bergin, Psychotherapy and Religious Values, „Journal of Consulting and Clinical Psychology” (48) 1980, s. 95–105.

Bersoff [2008] – D. Bersoff (red.), Ethical conflicts in psychology (4th edition), American Psychological Association, Washington, DC 2008.

Bielak, Kucińska [2013] – M. Bielak, M. Kucińska, Higiena psychiczna psychoterapeuty – jak skutecznie dbać o siebie, [w:] Superwizja w psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Koncepcje, procedury, narzędzia, A. Popiel, E. Pragłowska (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013, s. 175–191.

Blanck, Bellack, Rosnow, et al. [1992] – P.D. Blanck, A.S. Bellack, R.L. Rosnow, M.J. Rotheram-Borus, Scientific rewards and conflicts in psychology of ethical choices in human subjects research, „American Psychologist” 47 (7) 1992, s. 959–965.

Bugenthal [1987] – J.F.T. Bugenthal, The art of the psychotherapist, Norton, New York 1987.

Deklaracja Strasburska [1990] – Deklaracja Stasburska, dostępne na: http://www.europsyche.org/download/cms/100510/EAPLogo-Strassburg-Dekl-e.pdf [25.05.2014].

Doherty [1995] – W.J. Doherty, Soul searching: why psychotherapy must promote moral responsibility, Basic Books, New York 1995.

Doliński [2000] – D. Doliński, Inni ludzie w procesach motywacyjnych, [w:] Psychologia. Podręcznik akademicki, J. Strelau (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, s. 493–510.

Dora, Mijas, Dobroczyński [2013] – M. Dora, M. Mijas, B. Dobroczyński, Primum non nocere. Kontrowersje wokół terapii konwersyjnych dla osób homoseksualnych, „Psychoterapia” 4 (167) 2013, s. 79–90.

Fiutak, Dąbrowski [2012] – A. Fiutak, J. Dąbrowski, Udzielanie pomocy terapeutycznej. Aspekty prawne, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2012.

Gilbert, Evans [2004] – M.C. Gilbert, K. Evans, Superwizja w psychoterapii, tłum. A. Tanalska-Dulęba, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.

Grzesiuk [2005] – L. Grzesiuk (red.), Psychoterapia. Teoria, ENETEIA Wydawnictwo Psychologii i Kultury, Warszawa 2005.

Grzesiuk, Suszek [2010] – L. Grzesiuk, H. Suszek, (red.), Psychoterapia. Integracja, ENETEIA Wydawnictwo Psychologii i Kultury, Warszawa 2010.

Goodheart, Kazdin, Sternberg [2006] – C.D. Goodheart, A.E. Kazdin, R.J. Sternberg, Evidence-Based Psychotherapy. Where Practice and Research Meet, American Psychological Association, Washington, DC 2006.

Johnson, Koocher [2011] – W.B. Johnson, G.P. Koocher (red.), Ethical Conundrums, Quandaries, and Predicaments in Mental Health Practice. A Casebook from the Files of Experts, Oxford University Press, Oxford 2011.

Jones, Shillito-Clarke, Syme, et al. [2005] – C. Jones, C. Shillito-Clarke, G. Syme, D. Hill, R. Casemore, L. Murdin, Co wolno, a czego nie wolno terapeucie. Zagadnienia etyczne w pytaniach i odpowiedziach, tłum. E. Zaremba-Popławska, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.

Karasu [1980] – T.B. Karasu, The ethics of psychotherapy, „American Journal of Psychiatry” (137) 1980, s. 1502–1512.

Kodeks Etyczny Psychoterapeuty [2002] – Kodeks Etyczny Psychoterapeuty, [w:] Etyczne aspekty ingerowania w ludzką psychikę, B. Chyrowicz (red.), Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Katolickiego, Lublin 2002, s. 165–169.

Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa [1991] – Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa, dostępne na: http://www.ptp.org.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=29 [25.05.2014].

Kodeks postępowania cywilnego [1964] – Kodeks postępowania cywilnego, http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296 [25.05.2014].

KZEPPTP [2007] – Kodeks Zasad Etycznych Psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, dostępne na: http://psychoterapeuta.info.pl/files/2013/10/ kodeks.pdf [25.05.2014].

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej [1997] – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, dostępne na: http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm [25.05.2014].

Koocher, Keith-Spiegel [2008] – G.P. Koocher, P. Keith-Spiegel, Ethics in Psychology and the Mental Health Professions. Standards and Cases (3rd edition), Oxford University Press, Oxford 2008.

Marchewka, Sikora [2013] – K. Marchewka, K. Sikora, Poza tabula rasa. Współczesne rozumienie postulatu neutralności światopoglądowej psychoterapeuty, „Psychoterapia” 4 (167) 2013, s. 67–78.

Margasiński [2004] – A. Margasińki, O manipulacji w psychoterapii, [w:] Etyka. Psychologia. Psychoterapia, A. Margasiński, D. Probucka (red.), Wydawnictwo Aureus, Kraków 2004, s. 37–45.

Mueller, Kennerley, Westbrook [2010] – M. Mueller, H. Kennerley, D. Westbrook, Oxford Guide to Surviving as a CBT Therapist, Oxford University Press, Oxford 2010.

Paruzel-Czachura [2013] – M. Paruzel-Czachura, Etyczne uwarunkowania psychoterapii Gestalt, „Psychoterapia” 3 (166) 2013, s. 13–24.

Pilecki, Orwid [2004] – M. Pilecki, M. Orwid, Zagadnienia etyczne w psychoterapii wieku rozwojowego, [w:] Etyka. Psychologia. Psychoterapia, A. Margasińki, D. Probucka (red.), Wydawnictwo Aureus, Kraków 2004, s. 75–88.

Pohorecka [1994] – A. Pohorecka, Niektóre problemy etyczne w terapii rodzin i małżeństw, „Nowiny Psychologiczne” (2) 1994, s. 73–79.

Popiel, Pragłowska [2008] – A. Popiel, E. Pragłowska, Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Paradygmat, Warszawa 2008.

Popiel, Pragłowska [2013] – A. Popiel, E. Pragłowska (red.), Superwizja w psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Koncepcje, procedury, narzędzia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013.

Shapiro [2011] – D.L. Shapiro, To warn nor not to warn: that is the question, [w:] W.B. John- son, G.P. Koocher (red.), Ethical Conundrums, Quandaries, and Predicaments in Mental Health Practice. A Casebook from the Files of Experts, Oxford University Press, Oxford 2011, s. 55–61.

Schier [2007] – K. Schier, Problemy etyczne w psychoterapii dzieci i młodzieży, [w:] Problemy etyczne w badaniach i interwencji psychologicznej wobec dzieci i młodzieży, A.I. Brzezińska, Z. Toeplitz (red.), Academica Wydawnictwo SWPS, Warszawa 2007, s. 223–236.

Shillito-Clarke [2005] – C. Shillito-Clarke, Jak powinienem postąpić, kiedy osoba, z którą pracuję, sygnalizuje poważne zamiary popełnienia samobójstwa? Jakie problemy należy wziąć pod uwagę?, tłum. E. Zaremba-Popławska, [w:] Co wolno, a czego nie wolno terapeucie. Zagadnienia etyczne w pytaniach i odpowiedziach, C. Jones, C. Shillito-Clarke,

G. Syme, D. Hill, R. Casemore, L. Murdin (red.), Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005, s. 72–75.

Sikora [2011] – K. Sikora, Zagadnienia etyczne i prawne w psychologii zdrowia dzieci i młodzieży, [w:] Psychologia zdrowia dzieci i młodzieży. Perspektywa kliniczna, W. Pilecka (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011, s. 497–516.

Suchowierska, Ostaszewski, Bąbel [2012] – M. Suchowierska, P. Ostaszewski, P. Bąbel, Terapia behawioralna dzieci z autyzmem. Teoria, badania i praktyka stosowanej analizy zachowania, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2012.

Suszek [2010] – H. Suszek, Motywacja do zawodu psychoterapeuty, [w:] Psychoterapia. Integracja, L. Grzesiuk, H. Suszek (red.), ENETEIA Wydawnictwo Psychologii i Kultury, Warszawa 2010, s. 365–376.

Stepulak [1999a] – M. Stepulak, Tajemnica zawodowa w psychologii wojskowej, „Wojsko i Wychowanie” I (10) 1999, s. 56–62.

Stepulak [1999b] – M. Stepulak, Tajemnica zawodowa w psychologii wojskowej, „Wojsko i Wychowanie” II (11) 1999, s. 72–80.

Stepulak [1999c] – M. Stepulak, Dyspozycje etyczne biegłego psychologa w sprawach dotyczących orzeczenia nieważności małżeństwa, [w:] Kościelne prawo procesowe. Materiały i studia. T. 1, Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu, Lublin 1999, s. 97–112.

Tjeltveit [1999] – A.C. Tjeltveit, Ethics and Values in Psychotherapy, Routledge, Nowy Jork 1999.

Toeplitz [2007] – Z. Toeplitz, Zawieranie kontraktu psychologicznego z dzieckiem, [w:] Problemy etyczne w badaniach i interwencji psychologicznej wobec dzieci i młodzieży, A.I. Brzezińska, Z. Toeplitz (red.), Academica Wydawnictwo SWPS, Warszawa 2007, s. 237–245.

Toeplitz-Winiewska [2009] – M. Toeplitz-Winiewska, Udzielanie pomocy psychologicznej [w:] Etyka zawodu psychologa, J. Brzeziński, B. Chyrowicz, W. Poznaniak, M. Toeplitz-Winiewska (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, s. 235–263.

Tryjarska [2004] – B. Tryjarska, Podstawowe zasady etyczne w psychoterapii, [w:] Praktyka psychologiczna w świetle standardów etycznych, J. Brzeziński, M. Toeplitz-Winiewska (red.), Academica Wydawnictwo SWPS, Warszawa 2004, s. 117–131.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego [1994] – Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, dostępne na: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941110535 [25.05.2014].

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie [2005] – Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, dostępne na: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051801493 [25.05.2014].

Tarasoff [1976] – Vitaly Tarasoff et al. v. The Regents of the University of California et al., Supreme Court of California, 551 P. 2 d 334 1976, dostępne na: http://www.publichealthlaw.net/Reader/docs/Tarasoff.pdf [25.05.2014].

Weeks, L’Abate [2000] – G.R. Weeks, L. L’Abate, Paradoks w psychoterapii, tłum. M. Kacmajor, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000.

Wosket [2013] – V. Wosket, Superwizja kliniczna, [w:] Psychoterapia i poradnictwo, t. 1, C. Feltham, I. Horton (red.), Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2012, s. 308–321.

Inne teksty tego samego autora