Sprawiedliwość globalna: szlachetny ideał czy rzetelna teoria?

Article Sidebar

PDF PDF (In Polish) (angielski) Full text
Opublikowane: 2010-12-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.26.2010.418

Main Article Content

Miłowit Kuniński

Abstrakt

W artykule rozważane są dwie wersje sprawiedliwości globalnej; odnoszącej się do jednostek (Pogge) i do ludów (Rawls). Pierwszą z nich cechuje szlachetność zamierzeń, jakie mają być zrealizowane dzięki upowszechnieniu zasad sprawiedliwości, dla osiągnięcia trwałego polepszenia położenia ludzi żyjących w skrajnie trudnych warunkach. Nie jest jednak jasne, czy motywem działań na ich rzecz ma być uświadomiona powinność moralna czy poczucie winy wobec potomków ludzi wyzyskiwanych. Sprawiedliwość między ludami, mająca ustanowić dobrze uporządkowany ład międzynarodowy na podstawie umowy zawartej za zasłoną niewiedzy, przenosi schemat teorii sprawiedliwości na poziom wielu społeczeństw. Teoria Rawlsa kreśli względnie realistyczny model stosunków między ludami, opartych na wspólnie akceptowanych zasadach sprawiedliwości, choć wprowadzając kategorię reprezentacji ludów miesza, wbrew własnym intencjom, poziom ludów i państw, tym samym odchodząc od przyjętych założeń.

Article Details

Numer

Nr 26 (2010)

Dział

Temat specjalny – Globalna sprawiedliwość

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Miłowit Kuniński

dr hab. Miłowit Kuniński, profesor UJ

Jak cytować

„Sprawiedliwość Globalna: Szlachetny Ideał Czy Rzetelna Teoria?”. 2010. Diametros, nr 26 (grudzień): 136-53. https://doi.org/10.13153/diam.26.2010.418.

Bibliografia

Arystoteles [1956] – Arystoteles, Etyka Nikomachejska, tłum., oprac. i wstęp D. Gromska, PWN, Warszawa 1956.

Blake [2005] – M. Blake, International Justice, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, dostępne na: http://plato.stanford.edu/entries/international-justice/.

Clayton [2010] – M. Clayton, Justice and Distribution, [w:] The Routledge Companion to Ethics, J. Skorupski (ed.), Routledge, London and New York 2010: 692-703.

Dicey [1982] – A.V. Dicey, Introduction to the Study of the Law of the Constitution, Roger E. Michener (ed.), Liberty Fund, Indianapolis 1982.

Ferguson [2002] – N. Ferguson, Empire: The Rise and Demise of the British World Order and the Lessons for Global Power, Allen Lane, London 2002.

Hardin [1974] – G. Hardin, Lifeboat Ethics: The Case Against Helping the Poor, “Psychology Today” 8 (4) 1974: 38-43.

Hayek [1960] – F.A. Hayek, The Constitution of Liberty, The University of Chicago Press, Chicago 1960.

Hayek [2004] – F.A. von Hayek, Zgubna pycha rozumu. O błędach socjalizmu, tłum. M. i T. Kunińscy, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2004.

Hume [1985] – D. Hume, Idea of a perfect commonwealth, [w:] D. Hume, Essays, Moral, Political, and Literary, E.F. Miller (ed.), Liberty Classics, Indianapolis 1985.

Jones [1986] – S. Jones, Two Centuries of Overseas Trading: Origins and Growth of the Inchcape Group, Palgrave Macmillan, Basingstoke 1986.

Kant [1995a] – I. Kant, O porzekadle: To może być słuszne w teorii, ale nic nie jest warte w praktyce, [w:] O porzekadle: To może być słuszne w teorii, ale nic nie jest warte w praktyce; Do wiecznego pokoju. Projekt filozoficzny, krytyczne oprac., wstęp, uwagi, bibliografia i indeks H.F. Klemme, tłum. i przedmowa M. Żelazny, Wydawnictwo COMER, Toruń 1995.

Kant [1995b] – I. Kant, Do wiecznego pokoju. Projekt filozoficzny, [w:] O porzekadle: To może być słuszne w teorii, ale nic nie jest warte w praktyce; Do wiecznego pokoju. Projekt filozoficzny, krytyczne oprac., wstęp, uwagi, bibliografia i indeks H.F. Klemme, tłum. i przedmowa M. Żelazny, Wydawnictwo COMER, Toruń 1995.

Mulgan [2010] – T. Mulgan, Population Ethics, [w:] The Routledge Companion to Ethics, J. Skorupski (ed.), Routledge, London and New York 2010: 731-741.

O’Neill [1986] – O. O’Neill, Faces of Hunger. An Essay on Poverty, Justice and Development, Allen & Unwin, Lodon 1986.

O’Neill [2001] – O. O’Neill, The Agents of Justice, [w:] Global Justice, Th.W. Pogge (ed.), Blackwell Publishing, Oxford 2001: 188-203.

Platon [1958] – Platon, Państwo, tłum. W. Witwicki, PWN, Warszawa 1958.

Plisecka [2002] – A. Plisecka, Definicja sprawiedliwości w filozofii Cycerona i w prawie rzymskim, „Studia Iuridica”, (XL) 2002: 131-139.

Pogge [1992] – Th.W. Pogge, Cosmopolitanism and Sovereignty “Ethics”, 103 (1) 1992: 48-75.

Pogge [2008a] – Global Justice, Th.W. Pogge (ed.), Blackwell Publishing, Oxford 2001.

Pogge [2008b] – Th. W. Pogge, World poverty and human rights: cosmopolitan responsibilities and reforms, 2nd ed., Polity Press, Cambridge, Malden 2008.

Pogge [2010] – World Poverty, [w:] The Routledge Companion to Ethics, J. Skorupski (ed.), Routledge, London and New York 2010: 796-807.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka [1948] – Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, dostępne na: http://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_ Deklaracja_Praw_Czlowieka.pdf.

Rawls [1999] – J. Rawls, A Theory of Justice. Revised Edition, The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge, MA 1999.

Rawls [2001] – J. Rawls, Prawo ludów, tłum. M. Kozłowski, Fundacja ALETHEIA 2001.

Szlachta [2004] – B. Szlachta, hasło „sprawiedliwość”, [w:] Słownik społeczny, B. Szlachta (red.), Wydawnictwo WAM, Kraków 2004.

Inne teksty tego samego autora