Wszechmoc i istnienie

Main Article Content

Stanisław Judycki

Abstrakt

Artykuł podejmuje z filozoficznego punktu widzenia zagadnienie wszechmocy jako atrybutu przypisywanego Bogu w tradycji tzw. klasycznego teizmu. Najpierw zreferowane są główne problemy, które pojawiły się w dyskusji na ten temat w dziejach filozofii, poczynając od filozofii średniowiecznej (Augustyn, Piotr Damiani, Anzelm z Canterbury, Tomasz z Akwinu, Jan Duns Szkot), poprzez filozofię nowożytną (Kartezjusz), aż do czasów współczesnych (m.in. J.L. Mackie, P. Geach, G. van den Brink). W drugiej części autor proponuje własną interpretację wszechmocy, według której wszechmoc przekracza jakiekolwiek rozumienie istnienia, którym dysponujemy. Stąd zaś należy przyjąć, że Bóg jest wszechmocny w sensie absolutnym, to znaczy jest w stanie dokonywać rzeczy logicznie niemożliwych. Na tym tle zostają rozważone problem cierpienia i zła oraz zagadnienia eschatologiczne.

Article Details

Dział

Artykuły

Biogram autora

Stanisław Judycki

Stanisław Judycki, dr hab. prof. KUL, Wydział Filozofii KUL, Katedra Teorii Poznania.

Jak cytować

Bibliografia

Anzelm z Canterbury [1946-61] – Anzelm z Canterbury, Cur Deus Homo, [w:] Opera omnia II, red. F.S. Schmitt, Edinburgh 1946-61.

Augustyn [1844-64a] – Augustyn, Contra Gaudentium, [w:] Patrologiae cursus completus ... latinae, Paris 1844-64, 43.

Augustyn [1844-64b] – Augustyn, De natura et gratia, [w:] Patrologiae cursus completus ... latinae, Paris 1844-64, 44.

Brink [1993] – G. van den Brink, Almighty God. A Study of the Doctrine of Divine Omnipotence, Kok Pharos Publishing House, Kampen 1993.

Courtenay [1990] – W.J. Courtenay, Capacity and Volition. A History of the Distinction of Absolute and Ordained Power, Pierluigi Lubriana Editore, Bergamo 1990.

Descartes [1958] – Medytacje o pierwszej filozofii wraz z Zarzutami uczonych mężów i Odpowiedziami autora oraz Rozmowa z Burmanem, tłum. M. Ajdukiewicz, K. Ajdukiewicz, S. Swieżawski, I. Dąmbska, PWN, Warszawa 1958.

Duhem [1909] – P. Duhem, Etudes sur Léonard de Vinci, t. 2, Paris 1909.

Duhem [1954] – P. Duhem Le système du monde, t. 6, Paris 1954, s. 20-29.

Everitt [2004] – N. Everitt, The Non-Existence of God, London – New York, Routledge 2004.

Geach [1973] – P. Geach, Omnipotence, „Philosophy” (43) 1973, s. 7-20.

Goris [1997] – H.J.M.J. Goris, Free Creatures of an Eternal God. Thomas Aquinas on God’s Infallible Foreknowledge and Irresistible Will, Thomas Institute te Utrecht, Nijmegen 1997.

Hartshorne [1984] – Ch. Hartshorne, Omnipotence and Other Theological Mistakes, State University of New York Press, Albany 1984.

Hoffman, Rosenkrantz [1997] – J. Hoffman, G. Rosenkrantz, Omnipotence, [w:] A Companion to Philosophy of Religion, red. Ph.L. Quinn, Ch. Taliaferro, Blackwell, Cambridge, MA, 1997, s. 229-235.

Hughes [1995] – G.J. Hughes, The Nature of God, Routledge, London 1995.

Judycki [2005] – S. Judycki, Dwa aprioryczne dowody na istnienie Boga, tekst wystąpienia w trakcie dyskusji p.t. „Co wiemy o istnieniu Boga?” „Internetowe Czasopismo Filozoficzne Diametros” www.diametros.iphils.uj.edu.pl (kwiecień 2005).

Koyré [1949] – A. Koyré, La vide et l’espace infini au XIVe siècle, „Archives d’histoire doctrinale et littéraire du moyen âge” (24) 1949, s. 45-91.

Mackie [1955] – J.L. Mackie , Evil and Omnipotence, „Mind” (64) 1955, s. 200-212.

McCord Adams [2006] – M. McCord Adams, Christ and Horrors. The Coherence of Christology, Cambridge University Press, Cambridge 2006.

Moonan [1998] – L. Moonan, Omnipotence, [w:] Philosophy of Religion, red. B. Davis OP, Georgetown University Press, Washington 1998, s. 80-86.

Murdoch, Sylla – [1975] – J. Murdoch, E. Sylla (red.), The Cultural Context of Medieval Learning, Dordrecht 1975.

Damiani [1844-64] – Piotr Damiani, Disputatio super quaestione qua quaeritur, si Deus omipotens est [w:] Patrologiae cursus completus ... latinae, Paris 1844-64, 145.

Plantinga [1980] – A. Plantinga, Does God Have a Nature?, Marquette University Press, Milwaukee 1980.

Platon [1956] – Platon, Sofista, tłum. W. Witwicki, PWN, Warszawa 1956.

Pruss [2006] – A.R. Pruss, The Principle of Sufficient Reason. A Reassessment, Cambridge University Press, Cambridge 2006.

Stump [1997] – E. Stump, Simplicity, [w:] A Companion to Philosophy of Religion, red. Ph.L. Quinn, Ch. Taliaferro, Blackwell, Cambridge, MA, 1997, s. 250-256.

Tomasz z Akwinu [1975] – Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, tłum. P. Bełch OP, Katolicki Ośrodek Wydawniczy Veritas, t. 28, cz. 2, London 1975.

Tomasz z Akwinu [2008] – Św. Tomasz z Akwinu, Kwestie dyskutowane o mocy Boga, O mocy Boga; O mocy rodzenia, t.1, red. M. Olszewski, M. Paluch OP, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty, Warszawa 2008.

Wojtysiak [2008] – J. Wojtysiak, „Dlaczego istnieje raczej coś niż nic?” Analiza problemu w kontekście współczesnej filozofii analitycznej, TN KUL, Lublin 2008.

Inne teksty tego samego autora