POLSKI    ENGLISH   

Internetowy Serwis Filozoficzny

przy┬áInstytucie Filozofii    Uniwersytetu Jagiello┼äskiego

|  Forum |  Literatura |  Linki |  Aktualno┼Ťci
 
Portale filozoficzne
Filozofowie i kierunki filozoficzne
Działy filozofii
Po┼╝yteczne wskaz├│wki
 
Do współpracowników
powr├│t
 

Hare Richard Mervyn

teksty oryginalne
  • The Language of Morals – obszerne fragmenty ksi─ů┼╝ki Hare’a „The Language of Morals” (wyd. Oxford, 1952 r.), po┼Ťwi─Öconej przed wszystkim problematyce s─ůd├│w moralnych: ich funkcjom (zw┼éaszcza ich roli w dokonywaniu wybor├│w co do kierunku dzia┼éania), a tak┼╝e ich preskryptywnemu charakterowi oraz relacjom pomi─Ödzy s─ůdami moralnymi a imperatywami.
    Kluczowe kwestie: logika imperatyw├│w; s─ůdy warto┼Ťciuj─ůce; preskryptywny i deskryptywny charakter zda┼ä.


  • Abortion and the Golden Rule” – opublikowany w pi┼Ťmie “Philosophy and Public Affairs” (numer z wiosny 1975 r.) artyku┼é, b─Öd─ůcy polemik─ů z pogl─ůdami Michaela Tooleya. W artykule Hare pr├│buje dowie┼Ť─ç moralnej niedopuszczalno┼Ťci aborcji.
    Kluczowe kwestie: rozmaite podej┼Ťcia do problemu aborcji (moralne intuicje, konflikt praw matki i p┼éodu, osobowy status p┼éodu); p┼é├│d jako potencjalna osoba; „z┼éota regu┼éa” jako argument przeciwko aborcji.


  • „Rules of War and Moral Reasoning” – opublikowany w „Philosophy and Public Affairs” (numer z zimy 1972 r.) tekst, b─Öd─ůcy polemik─ů z Thomasem Nagelem, zwolennikiem etyki absolutystycznej (deontologicznej). W artykule Hare wskazuje na dwupoziomowy utylitaryzm regu┼é jako na skuteczny model rozwi─ůzywania sytuacji, w kt├│rych wyznawane przez nas zasady staj─ů ze sob─ů w sprzeczno┼Ťci.
    Kluczowe kwestie: sytuacje konfliktu moralnego; utylitaryzm reguł i krytyka moralnego absolutyzmu; dylemat moralny.


  • „What is Wrong with Slavery?” – artyku┼é opublikowany w „Philosophy and Public Affairs” (numer z zimy 1979 r.). Hare odnosi si─Ö do zarzutu, i┼╝ w sytuacji, w kt├│rej istnienie niewolnictwa w wi─Ökszym stopniu maksymalizowa┼éoby og├│ln─ů u┼╝yteczno┼Ť─ç, ni┼╝ jego brak, utylitaryzm akceptowa┼éby niewolnictwo.
    Kluczowe kwestie: instytucja niewolnictwa (relacja pan-niewolnik, niewolnictwo a ludzka natura); intuicjonizm a utylitarystyczny wymóg wykazania zła danego czynu w oparciu o faktyczny stan rzeczy; zastosowanie złotej reguły.


  • „Could Kant Have Been a Utilitarian?” – artyku┼é pierwotnie ukaza┼é si─Ö w j─Özyku w┼éoskim w roku 1991, angielski przek┼éad pochodzi z roku 1993, z pisma „Utilitas”. Hare argumentuje w nim, ┼╝e wbrew temu, co twierdz─ů zwolennicy deontologii, w etyce Kanta wyst─Öpuj─ů elementy zbli┼╝one do utylitaryzmu. Sugeruje te┼╝, i┼╝ Kant m├│g┼éby zosta─ç uznany za konsekwencjalist─Ö.
    Kluczowe kwestie: zasada uniwersalizacji w etyce oraz imperatyw kategoryczny Kanta; wola subiektywna i obiektywna oraz kwestia pragnie┼ä i preferencji; kwestia obowi─ůzku.


  • “Broad`s Approach to Moral Philosophy” – artyku┼é b─Öd─ůcy fragmentem ksi─ů┼╝ki “The Philosophy of C. D. Broad” (wydanej pod red. P. Schilppa, Nowy Jork, 1959). Hare rozwa┼╝a w nim filozoficzne ┼║r├│d┼éa oraz implikacje pogl─ůdu Broada na temat niemal czysto teoretycznego charakteru etyki.
    Kluczowe kwestie: emotywizm, intuicjonizm; rola etyki w rozstrzyganiu praktycznych problem├│w moralnych; zasada uniwersalizacji i uniwersalny charakter s─ůd├│w moralnych.


  • „Moral Conflicts” – tekst wyk┼éadu wyg┼éoszonego przez Hare’a na Uniwersytecie Stanowym Utah w pa┼║dzierniku 1978 roku. Po┼Ťwi─Öcony jest zagadnieniu konfliktu moralnego, czyli sytuacji, w kt├│rej dochodzi do pojawienia si─Ö sprzecznych ze sob─ů obowi─ůzk├│w. Hare wskazuje tak┼╝e na znaczenie oraz implikacje istnienia dw├│ch poziom├│w my┼Ťlenia etycznego: intuicyjnego i krytycznego.
    Kluczowe kwestie: konflikt moralny; utylitaryzm regu┼é i utylitaryzm czyn├│w; moralne regu┼éy prima facie; etyczne my┼Ťlenie krytyczne a podej┼Ťcie intuicjonistyczne.


  • Imperative Sentences – wczesny tekst Hare’a, opublikowany w pi┼Ťmie „Mind” (stycze┼ä 1949 r.), w kt├│rym autor stara si─Ö dowie┼Ť─ç logiczno┼Ťci imperatyw├│w, a tym samym obroni─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç u┼╝ywania metod logicznych w odniesieniu do etyki, pos┼éuguj─ůcej si─Ö zdaniami w trybie rozkazuj─ůcym.
    Kluczowe kwestie: logika a etyka; preskrypcje; s─ůdy moralne a imperatywy.


  • A School for Philosophers” – artyku┼é opublikowany w pi┼Ťmie “Ratio” (nr II, 1960 r.), po┼Ťwi─Öcony r├│┼╝nicom pomi─Ödzy brytyjskim oraz niemieckim podej┼Ťciem do uprawiania filozofii. Model brytyjski k┼éadzie, wg Hare’a, nacisk na seminaria i dyskusje, za┼Ť zainteresowania filozoficzne Brytyjczyk├│w koncentruj─ů si─Ö wok├│┼é logiki w szerokim tego poj─Öcia znaczeniu, a zw┼éaszcza wok├│┼é filozofii j─Özyka.


 
webmaster © jotka