POLSKI    ENGLISH   

Internetowy Serwis Filozoficzny

przy┬áInstytucie Filozofii    Uniwersytetu Jagiello┼äskiego

|  Forum |  Literatura |  Linki |  Aktualno┼Ťci
 


 

[Do referatu Barbary Chyrowicz]

Marta Szabat

Nawi─ů┼╝─Ö do etyki nauczania etyki, kt├│rej zasady zebra┼éa Pani w punkty. Pod czw├│rk─ů poruszy┼éa Pani kwesti─Ö podejmowan─ů tak┼╝e w innych, zaprezentowanych na tej konferencji, referatach, mianowicie postulat ┼Ťwiatopogl─ůdowej neutralno┼Ťci [cho─ç pewnie mo┼╝na ten problem tak┼╝e inaczej nazwa─ç]. Wydaje si─Ö on, po pierwsze, oczywisty i uczciwy, po drugie, bardzo trudny do zrealizowania w praktyce [co sama Pani podkre┼Ťla, a co nie oznacza oczywi┼Ťcie, ┼╝e jest on w og├│le niemo┼╝liwy do zrealizowania], po trzecie, po┼╝─ůdany przez student├│w, czy te┼╝ przez ucz─ůcych si─Ö etyki. Mo┼╝na pewnie jeszcze doda─ç po czwarte, pi─ůte itp., ale poprzestan─Ö mo┼╝e na tych trzech punktach.

W pe┼éni zgadzam si─Ö z Pani stwierdzeniem, ┼╝e nieuczciwe by┼éoby przedstawianie przez wyk┼éadowc─Ö jedynie jednego (najcz─Ö┼Ťciej by┼éoby ono w┼éasne) z obecnych w dyskusjach etycznych stanowisk, podczas gdy doskonale wie, ┼╝e jest ich wiele. Takie wybi├│rcze prezentowanie stanowisk, podobnie jak nieuzasadnianie w┼éasnego punktu widzenia i przedstawianie w┼éasnych pogl─ůd├│w jako jedynie s┼éusznych, mog┼éoby mie─ç wi─Öcej wsp├│lnego z indoktrynacj─ů i ideologi─ů ni┼╝ nauczaniem etyki.

Chcia┼éabym jednak, chyba te┼╝ sama dla siebie, sprecyzowa─ç, czy raczej doprecyzowa─ç, charakter trudno┼Ťci w nauczaniu etyki. Uczciwo┼Ť─ç, o jakiej Pani pisze, wymaga przecie┼╝ samodyscypliny i pracy nad merytorycznie r├│wnorz─Ödnymi sposobami prezentacji stanowisk etycznych, z kt├│rymi ucz─ůcy etyki niekoniecznie musi si─Ö nie tylko zgadza─ç, ale mo┼╝e mie─ç problemy z ich zaakceptowaniem. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest naprawd─Ö du┼╝e wyzwanie i ci─Ö┼╝ka praca nad sob─ů. Teoretyczna oczywisto┼Ť─ç i uczciwo┼Ť─ç jest trudna w praktyce. Ucz─ůcy musi w nauczaniu etyki wykaza─ç si─Ö nie tylko tolerancj─ů, kultur─ů osobist─ů, wyrozumia┼éo┼Ťci─ů, ale te┼╝ musi „metodycznie zaanga┼╝owa─ç si─Ö” w wierne i uczciwe przedstawianie argument├│w r├│┼╝nych stanowisk. Nieuczciwo┼Ť─ç przecie┼╝ r├│wnie┼╝ objawia si─Ö zdawkowym traktowaniem tematu, problemu czy zagadnienia, sposobem, w jaki problem jest omawiany i kontekstem, w jakim si─Ö go prezentuje. Czy mog┼éabym liczy─ç na kilka zda┼ä rozwijaj─ůcych ostatni akapit? Na czym jeszcze polega trudno┼Ť─ç w wychodzeniu poza subiektywizm i argumentowaniu w imieniu innych b─ůd┼║ w imieniu swoich oponent├│w, w taki spos├│b, aby im nie uchybi─ç?

Jak napisa┼éam wy┼╝ej, studenci oczekuj─ů tolerancji i r├│┼╝norodno┼Ťci. Niejednokrotnie zetkn─Ö┼éam si─Ö z niezadowoleniem i z niech─Öci─ů wobec wyk┼éadowc├│w, niepotrafi─ůcych lub niemaj─ůcych ochoty wychodzi─ç poza swoje przekonania i preferencje. Studenci oczekuj─ů od swoich wyk┼éadowc├│w rozwoju intelektualnego i emocjonalnego. Z regu┼éy te┼╝ natychmiast rozpoznaj─ů nie tylko okre┼Ťlone preferencje, kt├│re, je┼╝eli s─ů jednokierunkowe zwykle „blokuj─ů” dyskusj─Ö i ch─Ö─ç rozmowy, ale tak┼╝e po prostu przestaj─ů [oczywi┼Ťcie nie wszyscy; nie chodzi mi o jakiekolwiek generalizowanie] uczy─ç si─Ö konstruktywnie, przestaj─ů szuka─ç. W├│wczas traktuj─ů etyk─Ö jako jeszcze jeden przedmiot, kt├│ry trzeba zaliczy─ç.


powr├│t
 
webmaster © jotka