Analiza dowodu pierwszej tezy Gorgiasza

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2016-06-29
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.48.2016.892
Słowa kluczowe:
Gorgiasz, dowód, logika formalna, ἔστι, nihilizm metafizyczny

Main Article Content

Andrzej Nowakowski
Instytut Filozofii UMCS

Abstrakt

Dowód pierwszej tezy Gorgiasza jest dedukcyjnym wnioskowaniem nie wprost, skonstruowanym przez wielokrotne użycie schematu modus tollens. Te z jego przesłanek, które przyjęte są bez dowodów, są łudząco podobne do niektórych prawd logicznych lub analitycznych. Gdyby rzeczywiście nimi były, w dowodzie musiałyby pojawić się sprzeczności. W czasach Gorgiasza dowód mógł uchodzić za poprawny; możliwość jasnego wskazania i opisania jego defektów pojawiła się dopiero z wynalezieniem logiki formalnej. Gorgiasz mógł ogłosić swą tezę serio – jako tezę skrajnego nihilizmu metafizycznego – nie obawiając się kompromitacji. Jeżeli dowód jest sofizmatem, to wśród sofizmatów jest arcydziełem, najwybitniejszym osiągnięciem sofistów w tej dziedzinie.

Article Details

Numer

Nr 48 (2016)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Andrzej Nowakowski - Instytut Filozofii UMCS

Andrzej Nowakowski, dr hab.
Instytut Filozofii UMCS
pl. M.C. Skłodowskiej 4
Pl-20-031 Lublin
E-mail: andnow@bacon.umcs.lublin.pl

Jak cytować

„Analiza Dowodu Pierwszej Tezy Gorgiasza”. 2016. Diametros, nr 48 (czerwiec): 71-88. https://doi.org/10.13153/diam.48.2016.892.

Bibliografia

Barnes [1982] – J. Barnes, The Presocratic Philosophers, Routledge, London and New York 1982.

Barney [2006] – R. Barney, Gorgias of Leontini, [w:] Encyclopedia of Philosophy, t. IV, D.M. Borchert (red.), Thomson Gale, Detroit 2006, s. 162–164.

Bartnik [2001] – Cz. Bartnik, Historia filozofii, Gaudium, Lublin 2001.

Bett [2005] – Sextus Empiricus, Against the Logicians, tłum. R. Bett, Cambridge University Press, Cambridge 2005.

Blandzi [2012] – S. Blandzi, Gorgiasza meontologia vs. nihilizm, „Argument” (2) 2012, s. 245–263.

Copleston [1998] – F. Copleston, Historia filozofii, t. I, tłum. H. Bednarek, PAX, Warszawa 1998.

Dąmbska [1970] – Sekstus Empiryk, Przeciw logikom, tłum. I. Dąmbska, PWN, Warszawa 1970.

Diels, Kranz [1952] – H. Diels, W. Kranz, Die Fragmente der Vorsokratiker, Weidmannsche Verlagsbuchhandlung, Berlin 1952.

Fuller [1966] – B.A.G. Fuller, Historia filozofii, t. I, tłum. Z. Glinka, PWN, Warszawa 1966.

Gajda [1989] – J. Gajda, Sofiści, Wiedza Powszechna, Warszawa 1989.

Gawroński [1990] – A. Gawroński, Kiedy „być” znaczy „istnieć?”, „Znak–Idee” (2) 1990, s. 3–18.

Gomperz [1920] – Th. Gomperz, Greek Thinkers. A History of Ancient Philosophy, t. I, John Murray, London 1920.

Kahn [1998] – Ch. Kahn, Gorgias, [w:] Routledge Encyclopedia of Philosophy, ver. 1.0, E. Craig (red.), London and New York 1998, s. 3218–3220.

Kahn [2008] – Ch. Kahn, Z powrotem do teorii czasownika „być” i pojęcia bytu, [w:] Ch. Kahn, Język i ontologia, tłum. B. Żukowski, Antyk, Kęty 2008, s. 81–113.

Kennedy [1972] – G. Kennedy, Gorgias' “On The Nonexistent Or On Nature”, [w:] The Older Sophists, R.K. Sprague (red.), University of South Carolina Press, Columbia 1972, s. 42–47.

Kerferd [1955] – G.B. Kerferd, Gorgias on nature or that which is not, „Phronesis” (1/1) 1955, s. 3–25.

Kerferd [1981] – G.B. Kerferd, The Sophistic Movement, Cambridge University Press, Cambridge 1981.

Kerferd [2005] – G.B. Kerferd, The Sophists, [w:] Routledge History of Philosophy, t. I, C.C.W. Taylor (red.), Routledge, London and New York 2005, s. 225–248.

Krokiewicz [1995] – A. Krokiewicz, Zarys filozofii greckiej, Aletheia, Warszawa 1995.

Legowicz [1973] – J. Legowicz, Historia filozofii starożytnej Grecji i Rzymu, PWN, Warszawa 1973.

McComiskey [1997] – B. McComiskey, Gorgias, “On Non-Existence”: Sextus Empiricus, “Against the Logicians” 1.65-87, Translated from the Greek Text in Herman Diels's “Die Fragmente der Vorsokratiker”, „Philosophy and Rhetoric” (30/1) 1997, s. 45–49.

Miłuńska [1991] – B. Miłuńska, Gorgiasz: O tym, co nie jest, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Humanistyczno–Społeczne. Filozofia” (12/228) 1991.

Mourelatos [1987] – A.P.D. Mourelatos, Gorgias on the Function of Language, „Philosophical Topics” (XV/2) 1987, s. 153–170.

Nerczuk [2004] – Z. Nerczuk, Traktat Gorgiasza „O niebycie” w parafrazie Sekstusa Empiryka [w:] Sapere aude, I. Mikołajczyk (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2004, s. 185–201.

Reale [1993] – G. Reale, Historia filozofii starożytnej, t. I, tłum. E.I. Zieliński, M. Podbielski, RW KUL, Lublin 1993.

Robinson [2003] – T.M. Robinson, Sofiści, [w:] Historia filozofii zachodniej, R.H. Popkin (red.), tłum. M. Kaczyński i inni, Zysk i S-ka, Poznań 2003, s. 49–52.

Russell [2000] – B. Russell, Dzieje filozofii zachodu, tłum. T. Baszniak i inni, Aletheia, Warszawa 2000.

Schiappa [1997] – E. Schiappa, Interpreting Gorgias's ”Being” in “On Not-Being or On Nature”, „Philosophy and Rhetoric” (30/1) 1997, s. 13–30.

Świeżawski [2000] – S. Świeżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, PWN, Warszawa 2000.

Tatarkiewicz [1988] – W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I, PWN, Warszawa 1988.

Wesoły [1992] – M. Wesoły, „Argument własny” Gorgiasza, „Studia Metodologiczne” (27) 1994, s. 267–297.

Wiśniewski [2002] – R. Wiśniewski, Sofiści, [w:] W. Tyburski, A. Wachowiak, R. Wiśniewski, Historia filozofii i etyki do współczesności. Źródła i komentarze, TNOiK Dom Organizatora, Toruń 2002, s. 32–38.

Wojtysiak [2005] – J. Wojtysiak, O słowie „być”, TN KUL, Lublin 2005.

Wolniewicz [1977] – B. Wolniewicz, Semantyka Fregego, [w:] G. Frege, Pisma semantyczne, tłum. B. Wolniewicz, PWN, Warszawa 1977, s. VII–XXXII.

Woodruff [1999] – P. Woodruff, Rhetoric and Relativism: Protagoras and Gorgias, [w:] The Cambridge Companion to Early Greek Philosophy, A.A. Long (red.), Cambridge University Press, Cambridge 1999, s. 290–310.