Eksternalizm a sceptycyzm we współczesnej filozofii anglosaskiej

Article Sidebar

PDF
Opublikowane: 2005-03-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.3.2005.73

Main Article Content

Renata Ziemińska
Uniwersytet Szczeciński image/svg+xml

Abstrakt

Eksternaliści epistemiczni dostarczają wielu argumentów przeciw sceptycyzmowi. Przede wszystkim modyfikują sceptyczne rozumienie wiedzy, uzasadnienia i znaczenia oraz ujawniają sceptyczne założenia, których nie musimy akceptować. Dretske uważa, że sceptycy niesłusznie zakładają, że wiedza nie jest możliwa bez wiedzy o wiedzy. Tymczasem wiedza nie musi być uświadomiona (por. wiedza małych dzieci czy zwierząt). Według Nozicka sceptycy niesłusznie zakładają Zasadę Implikacyjnego Domknięcia Wiedzy. Jego zdaniem co prawda nie wiemy, czy przypadkiem nie jesteśmy mózgami w pojemniku, ale sceptyk nie ma prawa na tej podstawie i posługując się Zasadą Domknięcia wnosić, że nie posiadamy wiedzy na temat codziennych oczywistości. Według Putnama sceptyczna hipoteza, że jesteśmy mózgami w pojemniku jest niespójna, jeśli posłużyć się eksternalistyczną koncepcją znaczenia. Jeżeli znaczenie naszych słów zależy od kauzalnej relacji z naszym środowiskiem życia, to zdanie „Jestem mózgiem w pojemniku” albo jest fałszywe albo nic nie znaczy. Podobnie, zdaniem Davidsona, eksternalna koncepcja przekonań percepcyjnych wyklucza globalny sceptycyzm. Według Williamsa sceptycyzm po prostu zakłada stanowisko opozycyjne względem eksternalizmu czyli internalizm (samoświadomość jest uprzywilejowana, a wszystkie czynniki uzasadniające muszą być introspekcyjnie dostępne). Po odrzuceniu internalizmu, sceptyk nie może sformułować żadnego sceptycznego argumentu.

Article Details

Numer

Nr 3 (2005)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Renata Ziemińska - Uniwersytet Szczeciński

Renata Ziemińska, ur. 1965, dr hab. prof. US, kierownik Zakładu Epistemologii w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Szczecińskiego, redaktor naczelna czasopisma filozoficznego Analiza i Egzystencja, autorka książek: Epistemologia Rodericka M. Chisholma (Bydgoszcz 1998), Eksternalizm we współczesnej epistemologii (Szczecin 2002) oraz artykułów, recenzji i przekładów z zakresu epistemologii analitycznej; obecnie pracuje nad zagadnieniem pluralizmu (jedno czy wiele pojęć prawdy) oraz epistemologią feministyczną.

Jak cytować

„Eksternalizm a Sceptycyzm We współczesnej Filozofii Anglosaskiej”. 2005. Diametros, nr 3 (marzec): 75-85. https://doi.org/10.13153/diam.3.2005.73.

Bibliografia

BonJour [1987] – L. BonJour, Nozick, Externalism and Skepticism, w: The Possibility of Knowledge. Nozick and His Critics, red. S. Luper-Foy, Rowman and Littlefield, Totowa N.J. 1987.

Butler [2000] – K. Butler, Problems For Semantic Externalism and A Priori Refutations of Skeptical Arguments, „Dialectica” (54) 2000.

Dancy [1985] – J. Dancy, An Introduction to Contemporary Epistemology, Blackwell, Oxford 1985.

Dancy [1992] – J. Dancy, Externalism for Internalists, w: Philosophical Issues 2 (Rationality in Epistemology), red. E.Villanueva, Ridgeview, Atascadero 1992.

Davidson [1980] – D. Davidson, Myśl i mowa, w: Język w świetle nauki, red. B. Stanosz, Czytelnik, Warszawa 1980.

Davidson [1991] – D. Davidson, Epistemology Externalized, „Dialectica” (45) 1991.

Davidson [1994] – D. Davidson, Davidson Donald, w: A Companion to the Philosophy of Mind, red. S. Guttenplan, Blackwell, Oxford 1994.

Dretske [1981] – F. I. Dretske, Knowledge and the Flow of Information, MIT Press, Bradford Book, Cambridge MA 1981.

Nozick [1981] – R. Nozick, Philosophical Explanations, Clarendon Press, Oxford 1981. Putnam [1998] – H. Putnam, Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, PWN, Warszawa 1998.

Williams [1991] – M. Williams, Unnatural Doubts. Epistemological Realism and the Basis of Skepticism, Blackwell, Oxford 1991.

Williams [1999] – M. Williams, Skepticism, w: The Blackwell Guide to Epistemology, red. J. Greco, E. Sosa, Oxford 1999.

Ziemińska [2002a] – R. Ziemińska, Eksternalizm we współczesnej epistemologii, Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2002.

Ziemińska [2002b] – R. Ziemińska, Nozick o wiedzy i sceptycyzmie, „Filozofia Nauki” (1) 2002.

Ziemińska [2002c] – R. Ziemińska, Trzy strategie dyskusji ze sceptycyzmem, „Roczniki Filozoficzne”, (50) 2002.

Inne teksty tego samego autora