Modele, metafory i teoria ekonomii

Article Sidebar

PDF Full text
Opublikowane: 2014-09-12
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.41.2014.650
Słowa kluczowe:
N. Cartwright, D. McCloskey, U. Mäki, modele ekonomiczne, metafory, teoria ekonomii, realizm w ekonomii, fikcjonalizm, retoryka w ekonomii

Main Article Content

Łukasz Hardt
Uniwersytet Warszawski image/svg+xml

Abstrakt

Artykuł analizuje modele ekonomiczne, wykorzystując pojęcie metafory. W tekście przedstawiane są dwa konkurencyjne ujęcia charakteru modeli ekonomicznych – pierwsze, bliskie izolacjonizmowi, traktuje modele jako reprezentacje rzeczywistości i drugie, zbliżone do fikcjonalizmu, gdzie modele mają charakter tzw. metafor z ornamentami, i gdzie liczy się przede wszystkim ich wartość retoryczna, a nie stopień podobieństwa do rzeczywistości. Artykuł prezentuje również rozumienie modeli wychodzące poza tę dychotomię i prezentowane w filozofii ekonomii przez N. Cartwright. Tekst zawiera refleksję nad realizmem modeli ekonomicznych i kończy się konkluzją o istotnym podobieństwie modeli do metafor.

Article Details

Numer

Nr 41 (2014)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Łukasz Hardt - Uniwersytet Warszawski

Łukasz Hardt, dr
Uniwersytet Warszawski
Wydział Nauk Ekonomicznych
Ul. Długa 44/50
00-241 Warszawa
e-mail: lhardt@wne.uw.edu.pl

Jak cytować

„Modele, Metafory I Teoria Ekonomii”. 2014. Diametros, nr 41 (wrzesień): 13-37. https://doi.org/10.13153/diam.41.2014.650.

Bibliografia

Arystoteles [1988a] – Arystoteles, Retoryka, PWN, Warszawa 1988.

Arystoteles [1988b] – Arystoteles, Poetyka, PWN, Warszawa 1988.

Bartkowiak [2012] – K. Bartkowiak, Davidson i Rorty o metaforze, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, 81 (1) 2012, s. 221-236.

Black [1962] – M. Black, Models and Metaphors, Cornell University Press, Ithaca 1962.

Black [1979] – M. Black, More about Metaphors, [w:] A. Ortony (red.), Metaphor and Though, Cambridge University Press, Cambridge 1979, s. 19-43.

Blaug [1995] – M. Blaug, Metodologia ekonomii, PWN, Warszawa 1995.

Boltzmann [1902/1974] – L. Boltzmann, On the Principles of Mechanics, [w:] B. McGuinness (red.), Theoretical Physics and Philosophical Problems, Reidel, Dordrecht 1974, s. 129-152.

Boumans [2004] – M. Boumans, Models in Economics, [w:] B. Davis, A. Marciano, J. Runde (red.), The Elgar Companion to Economics and Philosophy, Edward Elgar, Cheltenham 2004, s. 260-282.

Boumans i in. [2010] – M. Boumans, J.B. Davis, Economic Methodology. Understanding Economics as a Science, Palgrave Macmillan, Basingstoke 2010.

Cartwright [1983] – N. Cartwright, How the Laws of Physics Lie, Oxford University Press, New York 1983.

Cartwright [1989] – N. Cartwright, Nature's Capacities and their Measurement, Oxford University Press, New York 1989.

Cartwright [1999] – N. Cartwright N., The Dappled World: A Study of the Boundaries of Science, Cambridge University Press, Cambridge 1999.

Cartwright i in. [1995] – N. Cartwright, T. Shomar, M. Suarez, The Tool-box of Science, [w:] W.E. Herfel i in. (red.), Theories and Models in Scientific Processes, Rodopi B.V., Amsterdam-Atlanta 1995, s. 137-149.

Crespo [2008] – R. Crespo, Nancy Cartwright and Aristotle, „Working Paper Series Austral University”, (2) 2008.

Fisher [1892/1925] – I. Fisher, Mathematical Investigations in the Theory of Value and Prices, Yale University Press, New Heaven 1925.

Fisher [1939] – I. Fisher, A Three-dimensional Representation of the Factors of Production and their Remuneration, Marginally and Residually, „Econometrica” 7 (4) 1939, s. 304-311.

Friedman [1953] – M. Friedman, The Methodology of Positive Economics, [w:] M. Friedman, Essays in Positive Economics, Chicago University Press, Chicago 1953, s. 3-43.

Frege [1892/1970] – G. Frege, On Sense and Reference, [w:] P. Geach, M. Black (red.), Translations from the Philosophical Writings of G. Frege, Basil Blackwell, Oxford 1970, s. 56-78.

Frigg [2006] – R. Frigg, Scientific Models, [w:] S. Sarkar, J. Pfeifer (red.), The Philosophy of Science: An Encyclopedia, Routledge, New York 2006, s. 740-749.

Frigg i in. [2012] – R. Frigg, S. Hartmann, Models in Science, [w:] E.N. Zalta (red.), Stanford Encyclopedia of Philosophy, http://plato.stanford.edu/archives/spr2006/entries/models-science/ [data dostępu: 8/3/2013].

Guala [2005] – F. Guala, The Methodology of Experimental Economic, Cambridge University Press, Cambridge 2005.

Grüne-Yanoff [2009] – T. Grüne-Yanoff, Preface to ‘Economic Models as Credible Worlds or as Isolating Tools, „Erkenntnis” 70 (1) 2009, s. 1-2.

Hardt [2012] – Ł. Hardt, Problem realistyczności założeń w teorii ekonomii, „Ekonomista”, (1) 2012, s. 21-40.

Hardt [2013] – Ł. Hardt, Studia z realistycznej filozofii ekonomii, C.H. Beck, Warszawa 2013.

Hutchison [1938] – T. Hutchison, The Significance and Basic Postulates of Economic Theory, Macmillan, London 1938.

Keynes [1985] – J.M. Keynes, Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza, PWN, Warszawa 1985.

Klein [1970] – M.J. Klein, Paul Ehrenfest. The Making of a Theoretical Physicist, vol. 1., North-Holland, Amsterdam 1970.

Knuuttila [2009] – T. Knuuttila, Isolating Representations vs. Credible Constructions? Economic Modelling in Theory and Practice, „Erkenntnis” 70 (1) 2009, s. 59-80.

Lagueux [1999] – M. Lagueux, Do Metaphors Affect Economic Theory?, „Economics and Philosophy”, 15 (1) 1999, s. 1-22.

Lawson [1997] – T. Lawson, Economics & Reality, Routledge, Abingdon 1997.

Lawson [2003] – T. Lawson, Reorienting Economics, Routledge, Abingdon 2003.

Lazear [2000] – E. Lazear, Economic Imperialism, „Quarterly Journal of Economics” 115 (1) 2000, s. 99-146.

Lucas [1980] – R. Lucas, Methods and Problems in Business Cycle Theory, „Journal of Money, Credit and Banking”, 12 (4) 1980, s. 696-715.

Mäki [1992] – U. Mäki, On the Method of Isolation in Economics, [w:] C. Dilworth (red.), Idealization IV: Intelligibility in Science, „Special Issue of Poznan Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities”, s. 319-354.

Mäki [1995] – U. Mäki, Diagnosing McCloskey, „Journal of Economic Literature”, 33 (3) 1995, s. 1300-1318.

Mäki [2001] – U. Mäki, The Way the World Works (www): Towards an Ontology of Theory Choice, [w:] U. Mäki (red.), The Economic World View. Studies in the Ontology of Economics, Cambridge University Press, Cambridge 2001, s. 369-389.

Mäki [2005] – U. Mäki, Models are Experiments, Experiments are Models, „Journal of Economic Methodology”, 12 (2) 2005, s. 303-315.

Mäki [2009a] – U. Mäki, MISSing the World. Models as Isolations and Credible Surrogate Systems, „Erkenntnis”, 70 (1) 2009, s. 29-43.

Mäki [2009b] – U. Mäki, Realistic Realism about Unrealistic Models, [w:] H. Kincaid, D. Ross (red.), The Oxford Handbook of Philosophy of Economics, Oxford University Press US, New York 2009, s. 68-98.

Mäki [2011] – U. Mäki, Models and the Locus of their Truth, „Synthese”, 180 (1) 2011, s. 47-63.

Marshall [1920] – A. Marshall, Principles of Economics, MacMillan, London 1920.

Maxwell [1855/1965] – J.C. Maxwell, On Faraday’s Lines of Force, [w:] W.D. Niven (red.), The Scientific Papers of J.C. Maxwell, vol. 1., Dover, New York 1965, s. 155-229.

McCloskey [1990] – D. McCloskey, Storytelling in Economics, [w:] D.C. Lavoie (red.), Economics and Hermeneutics, Routledge&Kegan Paul, London 1990, s. 5-22.

McCloskey [1983] – D. McCloskey, The Rhetoric of Economics, „Journal of Economic Literature” 21 (2) 1983, s. 481-517.

McCloskey [1984] – D. McCloskey, The Literary Character of Economics, „Daedalus” 113 (3) 1984, s. 97-119.

McCloskey [1985] – D. McCloskey, The Rhetoric of Economics, University of Wisconsin Press, Madison 1985.

Mirowski [2002] – P. Mirowski, Machine Dreams: Economics Becomes a Cyborg Science, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Morgan [1998] – M. Morgan, Models, [w:] J.B. Davis, D.W. Hands, U. Mäki (red.), The Handbook of Economic Methodology, Edward Elgar, Cheltenham 1998, s. 316-321.

Morgan [2012] – M. Morgan, The World in the Model: How Economists Work and Think, Cambridge University Press, Cambridge 2012.

Morrison [1998] – M. Morrison, Modelling Nature: Between Physics and the Physical World, „Philosophia Naturalis”, (35) 1998, s. 65-85.

Nowak [1980] – L. Nowak, The Structure of Idealization. Towards a Systematic Interpretation of the Marxian Idea of Science, Reidel, Dordrecht 1980.

Reiss [2013] – J. Reiss, Philosophy of Economics. A Contemporary Introduction, Routledge, London 2013.

Ricœur [1986] – P. Ricœur, The Rule of Metaphor, Routledge&Kegan Paul, London 1986.

Russell [1903] – B. Russell, The Study of Mathematics, Allen and Unwin, Cambridge 1903.

Solow [1982] – R. Solow, The Economics Major: What It Is and What It Should Be: Panel Discussion, „American Economic Review”, 72 (2) 1982, s. 139.

Suppes [2002] – P. Suppes, Representation and Invariance of Scientific Structures, CSLI Publications, Stanford CA 2002. [data dostępu: 8/3/2013]

Wickens [2012] – M. Wickens, How Useful are DSGE Macroeconomic Models for Forecasting?, Prepared for Konstanz Seminar, May 2012, http://www.iiw.uni-bonn.de/konstanz/2012/Paper_Wickens.pdf [data dostępu: 8/3/2013].

Wieland V., Cwik T., Müller G.J. (2012), A New Comparative Approach to Macroeconomic Modeling and Policy Analysis, opracowanie niepublikowane, http://www.voxeu.org/sites/default/files/file/Wielandetal_120123.pdf [data dostępu: 8/3/2013].

Van Fraassen [1980] – B. Van Fraassen, The Scientific Image, Oxford University Press, Oxford 1980.

Zeidler [2011] – P. Zeidler, Prawda i znaczenie w świetle metaforycznego charakteru aparatu konceptualnego nauk empirycznych, w: D. Leszczyński (red.), Prawda, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2011, s. 325-343.