Dualizm rozumu praktycznego

Article Sidebar

PDF PDF (In Polish) (angielski) Full text
Opublikowane: 2011-06-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.28.2011.436

Main Article Content

Katarzyna de Lazari-Radek

Abstrakt

Poszukując racjonalnej metody naszego moralnego rozumowania, Henry Sidgwick dochodzi do wniosku, że rozum praktyczny jest niespójny i nakazuje nam działania, które w pewnych okolicznościach są ze sobą sprzeczne. Naszą ostateczną powinnością jest bowiem zmierzać w takim samym stopniu do osiągnięcia naszego własnego, partykularnego szczęścia, co i szczęścia ogółu. Mamy zarówno obowiązki natury egoistycznej, jak i natury utylitarystycznej. W sytuacji konfliktu – kiedy dla dobra ogółu powinniśmy poświęcić dobro własne (lub odwrotnie) – rozum nie jest w stanie wskazać nam, które z działań należy wybrać. Ostatecznie musimy przyznać, że nie da się do końca zracjonalizować naszych moralnych wyborów. Tzw. problem dualizmu rozumu praktycznego był i jest poruszany przez wielu wybitnych filozofów, w tym: Rogera Crispa, Johna Skorupskiego czy Dereka Parfita. Praca niniejsza jest próbą naświetlenia rozważań Sidgwicka dotyczących dualizmu rozumu praktycznego, źródeł dualizmu oraz współczesnej recepcji tego niezwykle poważnego dla etyki problemu.

Article Details

Numer

Nr 28 (2011)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Katarzyna de Lazari-Radek

dr Katarzyna de Lazari-Radek - adiunkt w Katedrze Etyki UŁ, etyk, utylitarystka, zajmuje się filozofią moralną Henry Sidgwicka, metaetyką w obrębie współczesnego utylitaryzmu i konsekwencjonalizmu, etyką praktyczną: bioetyką, problemami globalizacji oraz problematyką relacji człowieka do innych zwierząt.

Jak cytować

„Dualizm Rozumu Praktycznego”. 2011. Diametros, nr 28 (czerwiec): 32-51. https://doi.org/10.13153/diam.28.2011.436.

Bibliografia

Brandt [1979] – R. Brandt, A Theory of the Good and the Right, Clarendon Press, Oxford 1979.

Brink [1992] – D. Brink, Sidgwick and the rationale for rational egoism, [w:] Essays on Henry Sidgwick, B. Schultz (red.), Cambridge University Press, Cambridge 1992: 199-240.

Kant [2004] – I. Kant, Metafizyczne podstawy nauki o cnocie, tłum. Wł. Galewicz, Antyk, Kęty 2004.

Parfit [1984] – D. Parfit, Reasons and Persons, Clarendon Press, Oxford 1984.

Parfit [2010] – D. Parfit, On What Matters, OUP, maszynopis 2010.

Rawls [1994] – J. Rawls, Teoria sprawiedliwości, tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk, PWN, Warszawa 1994.

Schneewind [1977] – J. Schneewind, Sidgwick’s Ethics and Victorian Moral Philosophy, Clarendon Press, Oxford 1977.

Schultz [2004] – B. Schultz, Eye of the Universe, Cambridge University Press, Cambridge 2004.

Shaver [1999] – R. Shaver, Rational egoism, Cambridge University Press, Cambridge 1999.

Sidgwick [1874] – H. Sidgwick, The Methods of Ethics, wyd. 1., Macmillian, London 1874.

Sidgwick [1907] – H. Sidgwick, The Methods of Ethics, wyd. 7., Hacket, Cambridge 1981, przedruk z wydania z 1907.

Skorupski [2001] – J. Skorupski, Three Methods and a Dualism, [w:] Henry Sidgwick, R. Harrison (ed.), Oxford University Press, New York 2001: 61-82.