Putnam i ontologia, czyli czym jest względność pojęciowa

Article Sidebar

PDF
Opublikowane: 2008-12-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.18.2008.316

Main Article Content

Krzysztof Czerniawski

Abstrakt

W niniejszym artykule próbuję rozjaśnić stosunek Hilary’ego Putnama do ontologii poprzez interpretację jego doktryny względności pojęciowej. Moim zdaniem istnieje wiele zamieszania wokół prawdziwego znaczenia tej doktryny. Jest prawdą, że idea względności pojęciowej była kilkakrotnie modyfikowana przez samego Putnama. Jednak w swoich ostatnich pracach przedstawił on ją w sposób stosunkowo precyzyjny i wyczerpujący. Położył on w nich silny nacisk na to jak bardzo jego stanowisko różni się od stanowiska Quine'a i Davidsona, oskarżając ich obu o lekceważenie ludzkiej subiektywności i redukowanie bogactwa świata ludzkiego doświadczenia i języka. Jednocześnie twierdził on, że powinniśmy zaakceptować pluralizm naszego świata i unikać wszelkich form monizmu. Ponieważ ontologia często prowadzi do monizmu, Putnam odrzuca ontologię. Jednak moim zdaniem można rozwijać ontologię wolną od monistycznych tendencji i oddającą sprawiedliwość pluralizmowi naszego świata.

Article Details

Numer

Nr 18 (2008)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Krzysztof Czerniawski

Krzysztof Czerniawski - mgr, Uniwersytet Szczeciński
email: nous@poczta.onet.pl

Jak cytować

„Putnam I Ontologia, Czyli Czym Jest względność pojęciowa”. 2008. Diametros, nr 18 (grudzień): 1-17. https://doi.org/10.13153/diam.18.2008.316.

Bibliografia

Ayer [1997] – A. J. Ayer, Filozofia w XX wieku, tłum. B. Chwedeńczuk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.

Carnap [2005] – R. Carnap, Empiryzm, semantyka i ontologia, tłum. A. Koterski, [w:] R. Carnap, Empiryzm. Semantyka. Ontologia, tłum. A. Koterski, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2005, s. 11 – 40.

Davidson [1991] – D. Davidson, O pojęciu schematu pojęciowego, tłum. Jarosław Gryz, [w:] Empiryzm współczesny, red. B. Stanosz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991, s. 280 – 297.

Diamond [1991] – C. Diamond, The Realistic Spirit, MIT Press, Cambridge 1991.

Kmita [1998] – J. Kmita, Jak słowa łączą się ze światem? Studium krytyczne neopragmatyzmu, Wydawnictwo Naukowe IF UAM, Poznań 1998.

Kraut [1986] – R. Kraut, The Third Dogma, [w:] E. Le Pore (Ed.), Truth and Interpretation: Perspectives on the Philosophy of Donald Davidson, Basil Blackwell, New York 1986, s. 398 – 416.

Putnam [1990] – H. Putnam, Truth and Convention, [w:] H. Putnam, Realism with a Human Face, Harvard University Press, Cambridge, Massachussets 1990, s. 96 – 104.

Putnam [1998a] – H. Putnam, Dlaczego świat nie jest wyrobem gotowym, tłum. A. Grobler, [w:] H. Putnam, Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 225 – 262.

Putnam [1998b] – H. Putnam, Wiele twarzy realizmu, tłum. A. Grobler, [w:] H. Putnam, Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 325 – 429.

Putnam [1998c] – H. Putnam, Realizm bez absolutów, tłum. A. Grobler, [w:] H. Putnam, Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 451 – 473.

Putnam [1998d] – H. Putnam, Odpowiedź Gary’emu Ebbsowi, tłum. A. Grobler, [w:] H. Putnam, Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 497 – 517.

Putnam [1999] – H. Putnam, Sense, nonsense, and the senses: an inquiry into the powers of the human mind, [w:] H. Putnam, The threefold cord: mind, body and world, Columbia University Press, New York 1999, s. 1 – 70.

Putnam [2004] – H. Putnam, Ethics without ontology, Harvard University Press, Cambridge, Massachusets 2004.

Quine [1999] – W. V. O. Quine, Słowo i przedmiot, tłum. Cezary Cieśliński, Fundacja Aletheia, Warszawa 1999.

Wittgenstein [1993] – L. Wittgenstein, O pewności, tłum. M. Sady i W. Sady, Fundacja Aletheia, Warszawa 1993.

Inne teksty tego samego autora