Czy normy etyczne są przykazaniami?

Article Sidebar

PDF
Opublikowane: 2006-03-01
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.7.2006.198

Main Article Content

Jacek Wojtysiak

Abstrakt

W niniejszym artykule próbuję bronić tezy, że najlepsze wyjaśnienie istnienia i obowiązywania powszechnych, obiektywnych i bezwarunkowych norm moralnych oferują teistyczne teorie etyczne (TET). Według nich Bóg jest jedynym absolutnym i osobowym gwarantem moralności. Przewaga TET nad innymi nieredukcyjnymi teoriami etycznymi (tzn. teoriami natury ludzkiej i teoriami wartości moralnych) polega na następujących czynnikach: prostota, siła eksplanacyjna, normatywność i personalna analogia. Istnieją rożne odmiany TET. Jedną z nich jest etyka Bożych przykazań (EBP), która głosi, że Bóg bezpośrednio stwarza normy moralne wolnym aktem Boskiej woli i że “być dobrym” znaczy “być nakazanym przez Boga”. Ostatnia część artykułu stanowi polemikę z etycznym relatywizmem. W moim przekonaniu tylko EBP przezwycięża relatywizm zarówno w teorii jak i w praktyce.

Article Details

Numer

Nr 7 (2006)

Dział

Artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Jak cytować

„Czy Normy Etyczne Są Przykazaniami?”. 2006. Diametros, nr 7 (marzec): 56-81. https://doi.org/10.13153/diam.7.2006.198.

Bibliografia

(Bibliografia zawiera wyłącznie pozycje, do których bezpośrednio odnoszę się w niniejszym tekście; w niektórych pracach, zwłaszcza J.M. Idziak, występują dalsze, bogate odniesienia.)

Galewicz [1997] – W. Galewicz, O religijnych uzasadnieniach norm etycznych, „Znak” nr 511, grudzień (12) 1997, s. 43-55. http://www.opoka.org.pl/biblioteka/F/FE/religia_normy_et.html

Idziak [1999] – J. M. Idziak, Divine Command Ethics, w: A Companion to Philosophy of Religion, red. P. L. Quinn, Ch. Taliaferro, Blackwell Publishers, Oxford 1999 s. 453- 459.

Idziak [1989] – J. M. Idziak, In Search of „Good Positive Reasons” for an Ethics of Divine Commands: a Catalogue of Arguments, „Faith and Philosophy. Journal of the Society of Christian Philosophers”, vol. 6, no. 1, January 1989, s. 47-64.

Jadacki [2001] – J. J. Jadacki, Uniwersalność etyki katolickiej, w: U progu trzeciego tysiąclecia. Człowiek – nauka – wiara. Księga pamiątkowa Sympozjum Naukowego zorganizowanego w Uniwersytecie Warszawskim z okazji 2000-lecia chrześcijaństwa w dniach 19-21 listopada 1999 roku, red. A. Białecka i J. J. Jadacki, WN Semper, Warszawa 2001, s. 339-352.

KPR – I. Kant, Krytyka praktycznego rozumu, przeł. J. Gałecki, PWN, Warszawa 1984.

Kotarbiński [1985/1966] - T. Kotarbiński, Zagadnienia etyki niezależnej, w: idem, Medytacje o życiu godziwym, Wiedza Powszechna, Warszawa 1985, s. 151-165.

Quinn [1990] – P. L. Quinn, The Recent Revival of Divine Command Ethics, „Philosophy and Phenomenological Research”, vol. 1, Supplement, Fall 1990, s. 345-365.

Tatarkiewicz [1989/1919] – W. Tatarkiewicz, O bezwzględności dobra, w: idem, Dobro i oczywistość. Pisma etyczne pod redakcją Pawła J. Smoczyńskiego, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1989.

STh – Św. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna (1-2, 90–105), t. 13 Prawo, przeł. o. P. Bełch OP, KOW VERITAS, London 1986.

Wierenga [2002] – E. Wierenga, Religion and Morality. Three Theories. http://www.courses.rochester.edu/wierenga/REL111/!dct.html

Wojtysiak [2004] – J. Wojtysiak, O argumencie moralnym za istnieniem Boga, „Roczniki Filozoficzne”, t. 52, nr 2, 2004 (Novis vetera augere atque perficere. Księga Pamiątkowa ofiarowana Księdzu Profesorowi Józefowi Herbutowi), s. 391-428.

Inne teksty tego samego autora