Amerykańska religia obywatelska Richarda Rorty’ego

Article Sidebar

Full text
Opublikowane: 2018-06-30
DOI: https://doi.org/10.13153/diam.1207
Słowa kluczowe:
Richard Rorty, religia obywatelska, romantyczny politeizm, pragmatystyczna filozofia religii, sekularyzm

Main Article Content

Jakub Gużyński
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu image/svg+xml

Abstrakt

Artykuł prezentuje stosowaną przez Richarda Rorty'ego metaforykę religijną w kontekście pojęcia religii obywatelskiej, wywodzącego się z Umowy społecznej Jeana Jacquesa Rousseau, a współcześnie stosowanego przede wszystkim w socjologicznej analizie związku państwa z religią. Zostaje ono zestawione z Rortiańską koncepcją pragmatyzmu jako romantycznego politeizmu oraz fundamentalnymi na jej gruncie pojęciami romantyczności, politeizmu oraz poezji. Szczegółów propozycji amerykańskiego neopragmatysty dostarczają formułowane przez niego porównania instytucji społecznych do instytucji religijnych, takich jak kapłaństwo czy świątynia. Istotną cechą filozofii Rorty'ego jest daleko idący sekularyzm, stąd też pomiędzy jego wizją a opisem innych badaczy dochodzi do nieścisłości. Mają one swoje źródło w pragmatystycznych poglądach autora Przygodności, ironii i solidarności oraz podkreślają polityczny charakter jego filozofii.

Article Details

Numer

Nr 56 (2018)

Dział

Inne artykuły

Teksty zaproponowane do naszego czasopisma nie powinny być nigdzie publikowane przed ukazaniem się w „Diametros”. Wraz z przesłaniem swojego utworu redakcji autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji czasopismo „Diametros” będzie stosowało licencję the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.

Biogram autora

Jakub Gużyński - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Jakub Gużyński
Instytut Filozofii UMK
ul. Fosa Staromiejska 1a
Pl-87-100 Toruń

E-mail: guzynsky@gmail.com

Jak cytować

„Amerykańska Religia Obywatelska Richarda Rorty’ego”. 2018. Diametros 56 (56): 69-88. https://doi.org/10.13153/diam.1207.

Bibliografia

Bellah R.N. (1967), Civil Religion in America, „Dædalus” 96 (1): 1–21.

Bernstein R.J. (1998), The New Constellation. The Ethical-Political Horizons of Modernity/Postmodernity, The MIT Press, Cambridge (MA).

Boffetti J. (2004), How Richard Rorty Found Religion, „First Things”, URL = http://www.firstthings.com/article/2004/05/how-richard-rorty-found-religion [dostęp 25.4.2018].

Burdziej S. (2009), Religia obywatelska w Stanach Zjednoczonych, Nomos, Kraków 2009.

Erez L. (2013), Reconsidering Richard Rorty’s Private-Public Distinction, „Humanities” 2 (2): 193–208.

Fraser N. (1989), Solidarity or Singularity? Richard Rorty between Romanticism and Technocracy, [w:] Unruly Practicies: Power, Discourse, and Gender in Contemporary Social Theory, N. Fraser, University of Minnesota Press, Minneapolis: 93–110.

Gardella P. (2014), American Civil Religion, Oxford University Press, New York.

Habermas J. (2000), Richard Rorty’s Pragmatic Turn, [w:] Rorty and His Critics, R.B. Brandom (red.), Blackwell Publishers Ltd., Oxford: 31–55.

Leszczyński D. (2011), Pragmatyzm: trywializm i purytanizm, „Lectiones & Acroases Philosophicae” 4 (2): 235–262.

Markiewka T. (2012), Rola filozofii we współczesnych demokracjach zachodnich. Rozważania wokół tez Richarda Rorty’ego, niepublikowany maszynopis.

Neuhaus R.J. (1990), Joshing Richard Rorty, „First Things”, URL = http://www.firstthings.com/article/1990/12/002-joshing-richard-rorty [dostęp 25.4.2018].

Reuben J. (2000), głos w dyskusji The Moral Purposes of The University: An Exchange, „The Hedgehog Review” 2 (3): 116–117.

Rorty R. (1992), The pragmatist’s progress, [w:] Interpretation and Overinterpretation, U. Eco i in., Cambridge University Press: 89–108.

Rorty R. (1999), Nauka jako solidarność, tłum J. Margański, [w:] R. Rorty, Obiektywność, relatywizm i prawda, Alatheia, Warszawa: 55–70.

Rorty R. (2000a), The Moral Purposes of The University: An Exchange, „The Hedgehog Review” 2 (3): 106–116.

Rorty R. (2000b), Universality and Truth, [w:] Rorty and His Critics, R. B. Brandom (red.), Blackwell Publishers Ltd., Oxford: 1–30.

Rorty R. (2009a), Pragmatyzm a romantyzm, tłum. B. Baran, [w:] R. Rorty, Filozofia jako polityka kulturalna, Czytelnik, Warszawa: 167–186.

Rorty R. (2009b), Pragmatyzm jako romantyczny politeizm, [w:] R. Rorty, Filozofia jako polityka kulturalna, Czytelnik, Warszawa: 58–78.

Rorty R. (2009c), Przygodność, ironia i solidarność, tłum. W.J. Popowski, W.A.B., Warszawa.

Rorty R. (2010a), Antyklerykalizm i ateizm, tłum. S. Królak, [w:] Przyszłość religii, S. Zabala (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: 37–52.

Rorty R. (2010b), Spełnianie obietnicy naszego kraju, tłum. A. Karalus, A. Szahaj, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010.

Rorty R. (2013a), Uniwersytet niepatriotyczny, tłum J. Grygieńć, S. Tokariew, [w:] R. Rorty, Filozofia a nadzieja na lepsze społeczeństwo, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń: 311–314.

Rorty R. (2013b), Wiara religijna, odpowiedzialność intelektualna i romantyczność, tłum J. Grygieńć, S. Tokariew, [w:] R. Rorty, Filozofia a nadzieja na lepsze społeczeństwo, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń: 203–224.

Rousseau J.J. (2002), Umowa społeczna, tłum. A. Peretiatkowicz, Wydawnictwo Antyk, Kęty.

Szahaj A. (1996), Ironia i miłość. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm, Wydawnictwo Leopoldinum, Wrocław.

Szahaj A. (1997), Granice anarchizmu interpretacyjnego, „Teksty Drugie” 6: 5–33.

Sieczkowski T. (2013), Rorty, religia i demokracja, „Diametros” 35: 111–128.

Walzer M. (1999), O tolerancji, tłum. T. Baszniak, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.