Relacja pomiędzy absolutnym a względnym wymiarem rzeczywistości w klasycznych Upaniszadach

Main Article Content

Marta Kudelska

Abstrakt

Powyższy problem jest przedstawiony na przykładzie wybranych kanonicznych Upaniszad. Punktem wyjścia analizy jest fragment z upaniszady Mundaka (2.2.8): „ujrzano go [brahmana], w tym co wyższe (para) i w tym, co (niższe)”. I właśnie potraktowanie łącznie absolutnego i względnego wymiaru rzeczywistości – co jest niezwykle rzadkie w tekstach kanonu – wymaga według mnie dogłębnej analizy. W badanych tekstach wymiary rzeczywistości para/apara są ściśle skorelowane ze stanami świadomości, w których są doświadczane. Prezentowane rozważania zatem również dotyczą tego, czy wszyscy praktykujący jogę zawsze mówili o doświadczeniach czterech stanów świadomości. Przedstawiam, jakimi terminami w tekście denotowane są wymiary para i apara, i czy tekst nie wskazuje jednak na ich hierarchię, a jeżeli tak, to w jakich kontekstach i ze względu na co. Odwołuję się do tych Upaniszad kanonu, które przynależą do linii Atharwawedy, czyli do Praśny, Mundaki i Mandukji.

Article Details

Dział

Temat specjalny – Filozofia indyjska

Biogram autora

Marta Kudelska - Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ

Marta Kudelska, prof. dr hab.
Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ
ul. Grodzka 52
Pl-31-044 Kraków

E-mail: marta.kudelska@uj.edu.pl

Jak cytować

„Relacja pomiędzy Absolutnym a względnym Wymiarem rzeczywistości W Klasycznych Upaniszadach”. 2018. Diametros 56 (56): 1-16. https://doi.org/10.13153/diam.1203.

Bibliografia

Fort A.O. (1990), The Self and Its States. A States of Consciousness Doctrine in Advaita Vedānta, Motilal Banarsidass, New Delhi.

Gupta S.R. (1991), The Word Speaks to the Faustiam Man. A translation and interpretation of the Prastthānatrayī and Śankara`s bhāṣya for the participation of contemporary man, t. 1, Motilal Banarsidass, New Delhi.

Gupta S.R. (1995), The Word Speaks to the Faustiam Man. A translation and interpretation of the Prastthānatrayī and Śankara`s bhāṣya for the participation of contemporary man, t. 2, Motilal Banarsidass, New Delhi.

Kudelska M. (2004), Upaniszady, tłum. M. Kudelska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Zysk K.G. (2007), The Bodily Winds in Ancient India Revisited, „The Journal of the Royal Anthropological Institute” 2007: 105-115.

Inne teksty tego samego autora